Η «καλή» διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας
.
Από την πέτρα, έβγαλε γλυκό νερό. Ο λόγος για τον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο, ο οποίος «έκανε περιουσία εκατομμυρίων», χωρίς το επιχειρηματικό δαιμόνιο, αλλά με την αγγελική αγάπη. Πρόσφατα η Ελληνική Τηλεόραση σε ένα θαυμάσιο αφιέρωμα για τον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας, παρουσίασε τα έργα και τις ημέρες του προκαθημένου της Αλβανικής Εκκλησίας. Μόνος και μετά πολλών, μπόρεσε να νικήσει στον πόλεμο με το καθεστώς, με τους αλλόθρησκους και την καχυποψία. Μοναδικό του όπλο ο λαγαρός του λόγος και οι ευλογίες του. Ανήγειρε εκκλησίες, νοσοκομεία, σχολεία, τεχνικές σχολές και άλλα ιδρύματα, προσφέροντας τον ουράνιο άρτο στους πιστούς και τον επίγειο σε όλους, ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής, χρώματος ή εθνικής καταγωγής.
Στην νήσο των Αγίων και της καλοπέρασης, τα σκάνδαλα φυτρώνουν κυριολεκτικά σαν τα μανιτάρια και σκιάζουν Επισκόπους και «αυλικούς». Το ζήτημα της «καλής» διαχείρισης της εκκλησιαστικής περιουσίας, προβάλλει σήμερα ως το κύριο ζητούμενο. Επίσκοποι τρέχουν στους πολιτικούς, ζητώντας διάλογο, βεβαίως όχι για τα λεγόμενα πνευματικά θέματα, αλλά για τη διαχείριση της περιουσίας της Εκκλησίας. Επίσκοποι, έφθασαν στο σημείο να διατείνονται ότι καλή διαχείριση, είναι η ασφάλιση των κτιρίων, η πληρωμή των φόρων στο δημόσιο και τα αποδεδειγμένα κέρδη, από επιχειρηματικές δραστηριότητες. Η ιστορία θυμίζει την προτεσταντική αρχή του απόλυτου προορισμού, η οποία γέννησε τον καπιταλισμό. Καλός χριστιανός είναι ο κοινωνικά επιτυχημένος. Ευλογημένος του Θεού, είναι ο «καπάτσος». Τίμιος είναι αυτός που «κλέβει» με το γράμμα του νόμου το δημόσιο και τους υπαλλήλους του. Φυσικά, σημασία δεν έχει τι συμβαίνει στη ψυχή του ανθρώπου, ποιες είναι οι προθέσεις του, αλλά πάνω από όλα αξία έχει το «καλό» όνομα στην κοινωνία.
Οι πολιτικοί, εκπαιδευμένοι στο πολιτικό παιγνίδι, στις στρατηγικές της επίτευξης του καλύτερου αποτελέσματος, εντόπισαν ή μάλλον τους ήλθε ουρανοκατέβατη η χρυσή ευκαιρία να «βάλουν χέρι» στην Εκκλησία. Επιδίωξη να απαλλαγούν από το άγχος των διαφορετικών, κατά κανόνα ενοχλητικών, θέσεων στο Κυπριακό, στα θέματα εναρμόνισης και σε άλλα κοινωνικά ζητήματα. Παράλληλα, ελπίζουν ότι θα ενισχύσουν και τα «δυσπραγούντα» οικονομικά του δημοσίου. Ήδη αναμένεται η συζήτηση των οικονομικών δραστηριοτήτων της Εκκλησίας, σε δύο κοινοβουλευτικές επιτροπές, Οικονομικών και Θεσμών. Καυτά θέματα, όπως η ομοφυλοφιλία, τα οποία στο παρελθόν προκαλούσαν επαναστάσεις, τώρα περνούν χωρίς «γρατσουνιά» από το κοινοβούλιο.
Για πολλά χρόνια, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ζητούσε έναν «παλικαρά» κατά την έκφρασή του, για να διαχειρίζεται την εκκλησιαστική περιουσία. Πρόβαλλε τη δικαιολογία ότι οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Αρχιεπισκοπής, ξενοδοχεία, καταστήματα, οικόπεδα και άλλες επιχειρήσεις αποσκοπούσαν τάχα στην πληρωμή των μισθών των παπάδων, οι οποίοι και τότε και σήμερα, είναι μισθοί πείνας. Κάποτε βρέθηκε ο σοβαρός «παλικαράς» και ο Αρχιεπίσκοπος ξέχασε το αίτημα. Δεν ήταν και δεν είναι λίγοι οι απλοί παπάδες, που υποφέρουν και στερούνται τα πάντα και τότε και σήμερα. Μερικοί που δεν άντεξαν και τόλμησαν να δεχθούν «τυχερά», δηλαδή φιλοδωρήματα από πιστούς, τιμωρήθηκαν με αυστηρότατο τρόπο, δηλαδή με αργία μερικών βδομάδων. Εννοείται ότι σ’ αυτό το διάστημα τους απεκόπτετο ο μισθός για τιμωρία, τάχα για να μάθουν.
Τι σημαίνει άραγε καλή διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας; Μήπως ο πολλαπλασιασμός της και η εκμετάλλευσή της, ανεξαρτήτως είδους επιχειρηματικής δραστηριότητας; Η φυσική λογική που δεν διαφέρει από την υπέρλογη λογική του Θεού, δεικνύει ότι τα άδικα δεν ευλογούνται και όπως άδικα ήρθε ο πλούτος, έτσι άδικα και φεύγει. Τα κέρδη των εκκλησιαστικών «σκανδαλιστικών» επιχειρήσεων, των μαύρων μετοχών και της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, όπως ήρθαν, φαίνεται ότι και πάλι με τον ίδιο τρόπο φεύγουν. Ο Μητροπολίτης τέως Λεμεσού και όχι μόνος του, έφθασαν στο σημείο να δραστηριοποιούνται διεθνώς, σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου και αμφίβολης νομιμότητας. Το ίδιο μήπως δεν συμβαίνει και στη «μπανανία» η οποία πλούτισε από το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, την εκμετάλλευση των ξένων και βεβαίως φιλοξενώντας κάθε κατεργάρη. Τώρα που τα λουριά έσφιξαν, ελέω Ευρώπης και όχι μόνο, τώρα που άρχισαν να πλησιάζουν τα δύσκολα, τα σκάνδαλα διαδέχονται το ένα το άλλο, χωρίς να έχουν τελειωμό.
Η περίοδος που διανύουμε μπορεί να φαίνεται ότι είναι μαύρη και αλγεινή, αλλά στην πραγματικότητα, είναι λαμπρή και ελπιδοφόρα. Αποτελεί την περίοδο της κάθαρσης στην οποία ένας δυνατός άνεμος φυσά και συμπαρασύρει ό,τι σαθρό υπάρχει στην Εκκλησία της Κύπρου. Η ελπίδα και η σιγουριά της πίστης δεικνύουν ότι θα έλθουν καλύτερες μέρες στην πολύπαθη Κύπρο. Ο Θεός πάντα κάνει το θαύμα του, με το δικό του πάντα τρόπο, που δεν έχει σχέση με τις ανθρώπινες αλχημείες και ραδιουργίες.
Στην νήσο των Αγίων και της καλοπέρασης, τα σκάνδαλα φυτρώνουν κυριολεκτικά σαν τα μανιτάρια και σκιάζουν Επισκόπους και «αυλικούς». Το ζήτημα της «καλής» διαχείρισης της εκκλησιαστικής περιουσίας, προβάλλει σήμερα ως το κύριο ζητούμενο. Επίσκοποι τρέχουν στους πολιτικούς, ζητώντας διάλογο, βεβαίως όχι για τα λεγόμενα πνευματικά θέματα, αλλά για τη διαχείριση της περιουσίας της Εκκλησίας. Επίσκοποι, έφθασαν στο σημείο να διατείνονται ότι καλή διαχείριση, είναι η ασφάλιση των κτιρίων, η πληρωμή των φόρων στο δημόσιο και τα αποδεδειγμένα κέρδη, από επιχειρηματικές δραστηριότητες. Η ιστορία θυμίζει την προτεσταντική αρχή του απόλυτου προορισμού, η οποία γέννησε τον καπιταλισμό. Καλός χριστιανός είναι ο κοινωνικά επιτυχημένος. Ευλογημένος του Θεού, είναι ο «καπάτσος». Τίμιος είναι αυτός που «κλέβει» με το γράμμα του νόμου το δημόσιο και τους υπαλλήλους του. Φυσικά, σημασία δεν έχει τι συμβαίνει στη ψυχή του ανθρώπου, ποιες είναι οι προθέσεις του, αλλά πάνω από όλα αξία έχει το «καλό» όνομα στην κοινωνία.
Οι πολιτικοί, εκπαιδευμένοι στο πολιτικό παιγνίδι, στις στρατηγικές της επίτευξης του καλύτερου αποτελέσματος, εντόπισαν ή μάλλον τους ήλθε ουρανοκατέβατη η χρυσή ευκαιρία να «βάλουν χέρι» στην Εκκλησία. Επιδίωξη να απαλλαγούν από το άγχος των διαφορετικών, κατά κανόνα ενοχλητικών, θέσεων στο Κυπριακό, στα θέματα εναρμόνισης και σε άλλα κοινωνικά ζητήματα. Παράλληλα, ελπίζουν ότι θα ενισχύσουν και τα «δυσπραγούντα» οικονομικά του δημοσίου. Ήδη αναμένεται η συζήτηση των οικονομικών δραστηριοτήτων της Εκκλησίας, σε δύο κοινοβουλευτικές επιτροπές, Οικονομικών και Θεσμών. Καυτά θέματα, όπως η ομοφυλοφιλία, τα οποία στο παρελθόν προκαλούσαν επαναστάσεις, τώρα περνούν χωρίς «γρατσουνιά» από το κοινοβούλιο.
Για πολλά χρόνια, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ζητούσε έναν «παλικαρά» κατά την έκφρασή του, για να διαχειρίζεται την εκκλησιαστική περιουσία. Πρόβαλλε τη δικαιολογία ότι οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Αρχιεπισκοπής, ξενοδοχεία, καταστήματα, οικόπεδα και άλλες επιχειρήσεις αποσκοπούσαν τάχα στην πληρωμή των μισθών των παπάδων, οι οποίοι και τότε και σήμερα, είναι μισθοί πείνας. Κάποτε βρέθηκε ο σοβαρός «παλικαράς» και ο Αρχιεπίσκοπος ξέχασε το αίτημα. Δεν ήταν και δεν είναι λίγοι οι απλοί παπάδες, που υποφέρουν και στερούνται τα πάντα και τότε και σήμερα. Μερικοί που δεν άντεξαν και τόλμησαν να δεχθούν «τυχερά», δηλαδή φιλοδωρήματα από πιστούς, τιμωρήθηκαν με αυστηρότατο τρόπο, δηλαδή με αργία μερικών βδομάδων. Εννοείται ότι σ’ αυτό το διάστημα τους απεκόπτετο ο μισθός για τιμωρία, τάχα για να μάθουν.
Τι σημαίνει άραγε καλή διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας; Μήπως ο πολλαπλασιασμός της και η εκμετάλλευσή της, ανεξαρτήτως είδους επιχειρηματικής δραστηριότητας; Η φυσική λογική που δεν διαφέρει από την υπέρλογη λογική του Θεού, δεικνύει ότι τα άδικα δεν ευλογούνται και όπως άδικα ήρθε ο πλούτος, έτσι άδικα και φεύγει. Τα κέρδη των εκκλησιαστικών «σκανδαλιστικών» επιχειρήσεων, των μαύρων μετοχών και της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, όπως ήρθαν, φαίνεται ότι και πάλι με τον ίδιο τρόπο φεύγουν. Ο Μητροπολίτης τέως Λεμεσού και όχι μόνος του, έφθασαν στο σημείο να δραστηριοποιούνται διεθνώς, σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου και αμφίβολης νομιμότητας. Το ίδιο μήπως δεν συμβαίνει και στη «μπανανία» η οποία πλούτισε από το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, την εκμετάλλευση των ξένων και βεβαίως φιλοξενώντας κάθε κατεργάρη. Τώρα που τα λουριά έσφιξαν, ελέω Ευρώπης και όχι μόνο, τώρα που άρχισαν να πλησιάζουν τα δύσκολα, τα σκάνδαλα διαδέχονται το ένα το άλλο, χωρίς να έχουν τελειωμό.
Η περίοδος που διανύουμε μπορεί να φαίνεται ότι είναι μαύρη και αλγεινή, αλλά στην πραγματικότητα, είναι λαμπρή και ελπιδοφόρα. Αποτελεί την περίοδο της κάθαρσης στην οποία ένας δυνατός άνεμος φυσά και συμπαρασύρει ό,τι σαθρό υπάρχει στην Εκκλησία της Κύπρου. Η ελπίδα και η σιγουριά της πίστης δεικνύουν ότι θα έλθουν καλύτερες μέρες στην πολύπαθη Κύπρο. Ο Θεός πάντα κάνει το θαύμα του, με το δικό του πάντα τρόπο, που δεν έχει σχέση με τις ανθρώπινες αλχημείες και ραδιουργίες.
.
Αφορίστε τους κλέφτες του χρηματιστηρίου
.
Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο υπάρχει άλλος τρόπος για να τιμωρούνται οι απατεώνες που κλέβουν την περιουσία των ομογενών και την εκκλησιαστική περιουσία. Αντί να καλούν την Αστυνομία και τις αρχές, συνέρχεται η Σύνοδος, εξετάζει τις υποθέσεις και αναλόγως βγάζει και την ποινή που δεν είναι άλλη από τον αφορισμό. Άντε τώρα να βρεθεί άνθρωπος και δη πιστός - όσο άπιστος και να είναι - που να μην φοβηθεί ένα πατριαρχικό αφορισμό. Πριν μερικές βδομάδες στη διάρκεια επίσκεψης στην Κωνσταντινούπολη, ακούσαμε εμβρόντητοι τον διάκονο να διαβάζει από τον άμβωνα Πατριαρχική εγκύκλιο, στην οποία αφορίζονταν - βαριά και ασήκωτα λόγια - οι πρωταγωνιστές του σκανδάλου. Φυσικά δεν ακούστηκαν ονόματα αλλά ούτε και οι πράξεις για τις οποίες καταδικάστηκαν. Οι λίγες ψυχές που ζουν στην Πόλη σίγουρα θα γνώριζαν τα γεγονότα, αλλά δημοσίως τίποτα δεν λέχθηκε για τους πρωταγωνιστές. Έτσι ούτε διαπόμπευση υπήρξε αλλά ούτε και κίνδυνος αυτοκτονιών δημιουργήθηκε. Σκεπάστηκε με το "ράσο" ο αμαρτωλός, αλλά η πράξη καταδικάστηκε και μάλιστα με σκληρό τρόπο.
- Είναι σωστό να αφορίζονται οι χριστιανοί και μάλιστα με τόσους βαριούς αφορισμούς. Η ανάγνωση και μόνο των κειμένων προκαλεί τρόμο.
- Είναι δύσκολη η επιλογή του αφορισμού, αλλά όταν πρέπει να σωφρονισθούν οι άνθρωποι, όταν πρέπει να αντιληφθούν το λάθος δρόμο που πήραν, ο αφορισμός είναι το έσχατο μέτρο. Εξάλλου δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά επιβεβαίωση της εξόδου από την Εκκλησία.
- Το δύσκολο σε αυτή την υπόθεση είναι οι μεταθανάτιες επιπτώσεις, αφού όπως μαρτυρούν Ιεράρχες, άνθρωποι οι οποίοι αφορίστηκαν ή δέχθηκαν κατάρα από κληρικό, κατά κανόνα μένουν δεν λιώνουν και χρειάζεται η ανάγνωση ειδικής ευχής για να γίνουν χώμα.
- Η Εκκλησία καθιέρωσε την ανάγνωση αφορισμών μία φορά το χρόνο κατά την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Το άκουσμα "ανάθεμα τρεις" προκαλεί τρόμο. Στην Κύπρο και την Ελλάδα στις Εκκλησίες των πόλεων και των χωριών συνήθως δεν διαβάζονται οι αναθεματισμοί. Ωστόσο σε μοναστήρια διαβάζονται, ύστερα βεβαίως από τη μνημόνευση των Αγίων Πατέρων.
- Η πρακτική του αφορισμού ή της καθαίρεσης δεν είναι άγνωστη για την Εκκλησία της Κύπρου. Το 1973 είχαμε την καθαίρεση των τριών Μητροπολιτών, Κιτίου Άνθιμο, Κερύνειας Κυπριανό και Πάφου Γεννάδιο από την Μείζονα Σύνοδο. Μερικές δεκαετίες προηγουμένως η Εκκλησία της Κύπρου αφόρισε και τον ποιητή Τεύκρο Ανθία για τις πεποιθήσεις και τις απόψεις του.
- Σήμερα που η Αρχιεπισκοπή βρίσκεται σε διαδικασία κάθαρσης - έστω και αν δεν αρέσει ο όρος - και ανομήματα θαυμαστά βγαίνουν στη φόρα, ίσως θα πρέπει η Ιερά Σύνοδος να μελετήσει και αυτή την επιλογή. - Πριν πέντε χρόνια συντελέστηκε στην Κύπρο η μεγαλύτερη κλοπή στην ιστορία του νησιού. Μερικοί αετονύχηδες με τη βοήθεια ή την ανοχή του νόμου, πήραν τις οικονομίες μιας ζωής, εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
- Σε αυτό το παιγνίδι μπήκε και η Ιεραρχία της Εκκλησίας κερδίζοντας πολλά εκατομμύρια λίρες. Άρα συμμετείχε και η Εκκλησία σε αυτή την νόμιμη κλοπή.
- Τώρα τι σημαίνει νόμιμη ή παράνομη κλοπή και τι σημαίνει νόμιμο ή παράνομο κέρδος, είναι ένα ερώτημα που ανάγεται στη σφαίρα της συνείδησης και της ηθικής. Τους νόμους είναι άνθρωποι οι οποίοι τους συντάσσουν, όπως και οι άνθρωποι οι οποίους βρίσκουν παραθυράκια για να τους παραβιάζουν.
- Αν είμαστε στην Κωνσταντινούπολη πιθανόν το Πατριαρχείο να αφόριζε όσους κατέκλεψαν τους ανθρώπους και οδήγησαν αρκετούς στο θάνατο και πολλούς στους ψυχίατρους.
- Αυτό θα ήταν και η μοναδική ελπίδα να μην επαναληφθεί το πλιάτσικο. Έρευνες πέντε χρόνια και ακόμη μόνο ένας μπήκε στο κελί, ενώ οι ελπίδες να πάρουν πίσω χρήματα οι χαμένοι μάλλον εξανεμίζονται. Πληρώνουν όλοι αμαρτίες, κατά το δη λεγόμενο, αλλά κάπου πρέπει να υπάρξει και η ευθύνη. Πρέπει να φανεί το λάθος και όχι όλοι να κρύβονται μέσα σε ακριβές λιμουζίνες και σε εξωτικά νησιά.
- Είναι σωστό να αφορίζονται οι χριστιανοί και μάλιστα με τόσους βαριούς αφορισμούς. Η ανάγνωση και μόνο των κειμένων προκαλεί τρόμο.
- Είναι δύσκολη η επιλογή του αφορισμού, αλλά όταν πρέπει να σωφρονισθούν οι άνθρωποι, όταν πρέπει να αντιληφθούν το λάθος δρόμο που πήραν, ο αφορισμός είναι το έσχατο μέτρο. Εξάλλου δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά επιβεβαίωση της εξόδου από την Εκκλησία.
- Το δύσκολο σε αυτή την υπόθεση είναι οι μεταθανάτιες επιπτώσεις, αφού όπως μαρτυρούν Ιεράρχες, άνθρωποι οι οποίοι αφορίστηκαν ή δέχθηκαν κατάρα από κληρικό, κατά κανόνα μένουν δεν λιώνουν και χρειάζεται η ανάγνωση ειδικής ευχής για να γίνουν χώμα.
- Η Εκκλησία καθιέρωσε την ανάγνωση αφορισμών μία φορά το χρόνο κατά την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Το άκουσμα "ανάθεμα τρεις" προκαλεί τρόμο. Στην Κύπρο και την Ελλάδα στις Εκκλησίες των πόλεων και των χωριών συνήθως δεν διαβάζονται οι αναθεματισμοί. Ωστόσο σε μοναστήρια διαβάζονται, ύστερα βεβαίως από τη μνημόνευση των Αγίων Πατέρων.
- Η πρακτική του αφορισμού ή της καθαίρεσης δεν είναι άγνωστη για την Εκκλησία της Κύπρου. Το 1973 είχαμε την καθαίρεση των τριών Μητροπολιτών, Κιτίου Άνθιμο, Κερύνειας Κυπριανό και Πάφου Γεννάδιο από την Μείζονα Σύνοδο. Μερικές δεκαετίες προηγουμένως η Εκκλησία της Κύπρου αφόρισε και τον ποιητή Τεύκρο Ανθία για τις πεποιθήσεις και τις απόψεις του.
- Σήμερα που η Αρχιεπισκοπή βρίσκεται σε διαδικασία κάθαρσης - έστω και αν δεν αρέσει ο όρος - και ανομήματα θαυμαστά βγαίνουν στη φόρα, ίσως θα πρέπει η Ιερά Σύνοδος να μελετήσει και αυτή την επιλογή. - Πριν πέντε χρόνια συντελέστηκε στην Κύπρο η μεγαλύτερη κλοπή στην ιστορία του νησιού. Μερικοί αετονύχηδες με τη βοήθεια ή την ανοχή του νόμου, πήραν τις οικονομίες μιας ζωής, εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
- Σε αυτό το παιγνίδι μπήκε και η Ιεραρχία της Εκκλησίας κερδίζοντας πολλά εκατομμύρια λίρες. Άρα συμμετείχε και η Εκκλησία σε αυτή την νόμιμη κλοπή.
- Τώρα τι σημαίνει νόμιμη ή παράνομη κλοπή και τι σημαίνει νόμιμο ή παράνομο κέρδος, είναι ένα ερώτημα που ανάγεται στη σφαίρα της συνείδησης και της ηθικής. Τους νόμους είναι άνθρωποι οι οποίοι τους συντάσσουν, όπως και οι άνθρωποι οι οποίους βρίσκουν παραθυράκια για να τους παραβιάζουν.
- Αν είμαστε στην Κωνσταντινούπολη πιθανόν το Πατριαρχείο να αφόριζε όσους κατέκλεψαν τους ανθρώπους και οδήγησαν αρκετούς στο θάνατο και πολλούς στους ψυχίατρους.
- Αυτό θα ήταν και η μοναδική ελπίδα να μην επαναληφθεί το πλιάτσικο. Έρευνες πέντε χρόνια και ακόμη μόνο ένας μπήκε στο κελί, ενώ οι ελπίδες να πάρουν πίσω χρήματα οι χαμένοι μάλλον εξανεμίζονται. Πληρώνουν όλοι αμαρτίες, κατά το δη λεγόμενο, αλλά κάπου πρέπει να υπάρξει και η ευθύνη. Πρέπει να φανεί το λάθος και όχι όλοι να κρύβονται μέσα σε ακριβές λιμουζίνες και σε εξωτικά νησιά.
Σχόλια