Τα εγγόνια του «διαβόλου»

Τα εγγόνια του «διαβόλου»

.

---

«Παπά παιδί, διαβόλου εγγόνι», συνηθίζει να λέει ο λαός, περιγελώντας και κοροϊδεύοντας τα καμώματα των ανθρώπων, που ζουν δίπλα στο ιερατείο. Είναι γεγονός και συχνό φαινόμενο, τα παπαδοπαίδια μη αντέχοντας την καταπίεση από την αναγκαστική συμμετοχή στο εκκλησιαστικό γίγνεσθαι, να οδηγούνται σε μικρές ή μεγάλες επαναστάσεις. Η βίωση της καθημερινότητας με τα προβλήματα και τις παραξενιές της, οδηγεί σε απομυθοποίηση του ιερατείου. Το παιδί ξέρει πρώτα τον πατέρα του, που μπορεί να παίζει και να γελά και μετά τον παπά, που διδάσκει. Ακόμη οι άνθρωποι που ζουν δίπλα στο ιερατείο, αναγκαστικά δακτυλοδείχνονται ως κομμάτι του «εκλεκτού» και περικλείονται σε τείχη καθωσπρεπισμού. Τα δεδομένα γίνονται τραγικά όταν η απομυθοποίηση του ιερατείου, συνοδεύεται και από αμφισβήτηση της αξίας του. Ωστόσο, το κριτήριο αυτό είναι πολύ σχετικό αφού ακόμη και αποδεδειγμένα άγιες οικογένειες, όπως του Μεγάλου Βασιλείου, είχαν στους κόλπους τους παιδιά που κάθε άλλο παρά χαρά προκαλούσαν στους γονείς τους.

Μια άλλη σημαντική πτυχή των οικογενειακών σχέσεων στο χώρο του Ιερατείου, η οποία δημιουργεί και τα φαινόμενα της «αυλής» είναι η παθολογική αγάπη, ιδιαιτέρως των άγαμων κληρικών προς τους συγγενείς τους. Το ένστικτο της φυσικής αγάπης, όταν δεν αντικατασταθεί από την αγάπη προς το Θεό και προς όλους τους ανθρώπους, τότε εύκολα υποπίπτει σε αρρωστημένες καταστάσεις. Όπως η μάνα θυσιάζεται για το παιδί της, έτσι και οι άγαμοι κληρικοί θυσιάζονται για τους συγγενείς τους. Σε περιπτώσεις που η αυλή είναι και λίγο διεφθαρμένη ή δεν έχει αναστολές τότε τα δεδομένα είναι τραγικά. Υπάρχει και άλλη πτυχή, η εντελώς διαφορετική, που θέλει τα παιδιά και όλους όσους ζουν γύρω από το ιερατείο, να αποτελούν πρότυπα για την κοινωνία. «Το μήλο πέφτει κάτω από τη μηλιά» και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις αγίων οικογενειών, όπου τόσο οι γονείς όσο και τα παιδιά φώτισαν τον κόσμο με την αγιότητα του βίου τους. Στην εκκλησιαστική ιστορία βρίσκουμε ολόκληρες οικογένειες αγίων, όπου τα παιδιά συναγωνίζονταν σε αγιότητα βίου τους γονείς τους. Ακόμη σε άλλες περιπτώσεις γονείς έκαναν υπακοή στα παιδιά τους που έγιναν μοναχοί και ηγούμενοι σε μοναστήρια.

Στην ιστορία της ανθρωπότητας, μπορούμε να δούμε πολλές φυλές ανθρώπων, να καθιερώνουν την κληρονομικότητα στο ιερατείο. Η εκλεκτική ομάδα, η ξεχωριστή κάστα αναδείκνυε τους ιερείς. Οι Εβραίοι ίσως αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα. Η πρακτική αυτή ακολουθήθηκε με ανάλογο τρόπο από το θεσμό της βασιλείας. Τα παιδιά και μάλιστα τα αρσενικά πρωτότοκα κληρονομούσαν την εξουσία. Για χάρη του κανόνα αυτού, δεν ήταν λίγες οι φορές που βασιλείς έδιωχναν τις γυναίκες τους, ή κατέφευγαν σε άλλες γυναίκες για να αποκτήσουν αρσενικό παιδί.

Στον χριστιανισμό, παρόλο που υπήρχε ως εξαίρεση η πρακτική αυτή, της κληρονομιάς της ιεροσύνης, εντούτοις, ποτέ δεν καθιερώθηκε ως κανόνας. Η αγιότητα του βίου ήταν πάντα το μοναδικό κριτήριο. Ιερείς γίνονταν οι καλύτεροι σε κάθε εποχή. Ήταν εξάλλου πάντα σημείο αναφοράς η ιεροσύνη, παρ’ όλες τις εξαιρέσεις και αστοχίες των εκάστοτε κληρικών.

Αναζητώντας τους «λόγους των όντων» δηλαδή, γιατί ο Θεός να «στέλλει» άλλα παιδιά σε οικογένειες αγίων και άλλα σε οικογένειες εγκληματιών, θα προσκρούσουμε στο αιώνιο ερώτημα γιατί εγώ να είμαι καλά και εσύ να είσαι άρρωστος, γιατί αυτός να γεννήθηκε πλούσιος και αυτή φτωχή, γιατί εγώ άντρας και εσύ γυναίκα. Η απάντηση σίγουρα δεν είναι λογική, αλλά ανάγεται στη σφαίρα της μεταφυσικής και του θαύματος. Ο Θεός ως δικαιοκρίτης, δίνει στον κάθε άνθρωπο, δυνάμεις και προκλήσεις, ταλέντα και δυσκολίες αναλόγως της δεκτικότητας και της ψυχοσύνθεσής του. Δηλαδή, δεν δίνει σε κανένα περισσότερα από όσα μπορεί να αντέξει και να πράξει.

Από εκεί και πέρα μπαίνει η έννοια της ελευθερίας, όπου ο κάθε άνθρωπος διαλέγει και πράττει. Μπορεί να φαίνεται ότι οι πλούσιοι είναι πιο ευτυχισμένοι από τους φτωχούς, αλλά τα πράγματα, όταν αντικριστούν περιπτωσιολογικά τότε είναι πολλές φορές αντιστρόφως ανάλογη η εικόνα από την πραγματικότητα. Δεν είναι λίγοι οι φτωχοί που είναι πανευτυχείς και είναι πολύ περισσότεροι οι πλούσιοι που υποφέρουν πραγματικά.