Τα προβληματικά εκκλησιαστικά σχολεία
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ
ΚΑΛΕΣ είναι οι προθέσεις για αναβάθμιση της εκπαίδευσης, καλοί είναι οι στόχοι για δημιουργία «καλών και αγαθών» πολιτών, άριστη είναι και η επιδίωξη για δημιουργία «καλών» χριστιανών. Ωστόσο η απόσταση από τις προθέσεις μέχρι τις πράξεις και τα αποτελέσματα απέχει παρασάγγες. Αν ήταν τόσο εύκολο να δημιουργηθούν εκατό ή και χίλια εκκλησιαστικά σχολεία, για να λυθεί το πρόβλημα της εκπαίδευσης θα το έπρατταν όλοι οι λαοί του κόσμου. Ωστόσο όσοι λαοί και όσες θρησκείες το επιχείρησαν, απέτυχαν και τα αποτελέσματα ήταν τραγικά. Ακόμη γράφονται τραγικές ιστορίες για τους έγκλειστους σε μοναστήρια μαθητές και για τα σχολεία με καλόγριες δασκάλες. Μέχρι και θεατρικές παραστάσεις εμπνεύστηκαν από τέτοιες τραγωδίες. Και στην Ελλάδα όπου λειτουργούν εκκλησιαστικά λύκεια εδώ και αρκετές δεκαετίες, τα αποτελέσματα δεν είναι και τα καλύτερα, ενώ ακόμη και η «πονηριά» για να μπαίνουν χωρίς εξετάσεις στα ποιμαντικά τμήματα των Θεολογικών Σχολών, οι απόφοιτοι των εκκλησιαστικών σχολών, δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟ λάθος βρίσκεται στην ονοματοδοσία των σχολείων, αφού απευθύνονται στους λεγόμενους καλούς χριστιανούς, που θέλουν τα παιδιά τους να αποκτήσουν, καλή χριστιανική εκπαίδευση. Ωστόσο η πρακτική αυτή δημιουργεί ελιτιστικές τάσεις από την μια και από την άλλη απομονώνει τα παιδιά από την κοινωνία. Την ίδια ώρα βάζει ταμπέλες στα παιδιά, τα οποία πρέπει να λειτουργούν εντός των κανόνων ευπρέπειας, κανόνες οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις οδηγούν σε υποκριτικές συμπεριφορές. Ακόμη τα σχολεία αυτά, κατά κανόνα, είναι χωρισμένα για αγόρια και κορίτσια. Οι ψυχολογικές συνέπειες για τα παιδιά αυτά, δεν είναι και οι καλύτερες δυνατές, γι αυτό και όλες οι πολιτισμένες πολιτείες σταμάτησαν την πρακτική αυτή.
ΜΕΓΑΛΟ πρόβλημα αποτελεί η επιλογή των καθηγητών. Που θα βρουν άραγε τους καλύτερους δασκάλους και καθηγητές για να διδάξουν και ποίος άραγε θα είναι αυτός, που θα κάνει την επιλογή; Άραγε θα αναθέσουν σε Ιεράρχες και Ιερείς να διδάξουν; Αυτό θα είναι σίγουρα επιζήμιο για το εκκλησιαστικό έργο, ενώ στις περιπτώσεις που οι κληρικοί δεν έχουν το χάρισμα της διδασκαλίας οι συνέπειες θα είναι τραγικές. Να θυμηθούμε μόνο τα ανέκδοτα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χριστοδούλου, τα οποία έφεραν τους νέους στην Εκκλησία μόνο για μερικές βδομάδες, για να φύγουν στη συνέχεια, μάλλον απογοητευμένα. Η αποτυχία της πρακτικής αυτής, όπως παραδέχονται οι άνθρωποι του προκαθημένου της εκκλησία της Ελλάδας, βρίσκεται στην αδυναμία στελεχών της Αρχιεπισκοπής, να δώσουν συνέχεια στο λόγο του Αρχιεπισκόπου.
ΜΕΓΑΛΟ πρόβλημα αποτελεί η επιλογή των καθηγητών. Που θα βρουν άραγε τους καλύτερους δασκάλους και καθηγητές για να διδάξουν και ποίος άραγε θα είναι αυτός, που θα κάνει την επιλογή; Άραγε θα αναθέσουν σε Ιεράρχες και Ιερείς να διδάξουν; Αυτό θα είναι σίγουρα επιζήμιο για το εκκλησιαστικό έργο, ενώ στις περιπτώσεις που οι κληρικοί δεν έχουν το χάρισμα της διδασκαλίας οι συνέπειες θα είναι τραγικές. Να θυμηθούμε μόνο τα ανέκδοτα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χριστοδούλου, τα οποία έφεραν τους νέους στην Εκκλησία μόνο για μερικές βδομάδες, για να φύγουν στη συνέχεια, μάλλον απογοητευμένα. Η αποτυχία της πρακτικής αυτής, όπως παραδέχονται οι άνθρωποι του προκαθημένου της εκκλησία της Ελλάδας, βρίσκεται στην αδυναμία στελεχών της Αρχιεπισκοπής, να δώσουν συνέχεια στο λόγο του Αρχιεπισκόπου.
Η ΦΙΛΟΔΟΞΗ πρόθεση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου και του Μητροπολίτη Πάφου Γεωργίου θυμίζει την ιστορία της ίδρυσης του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού ο ΛΟΓΟΣ, ο οποίος είχε τη φιλοδοξία να αναβαθμίσει την εκφορά της ελληνικής γλώσσας (εξ ου και το όνομα ΛΟΓΟΣ) να αναβαθμίσει την ποιότητα των τηλεοπτικών προγραμμάτων, να φέρει την καλύτερη λύση στο κυπριακό και να προωθήσει την εθνικοθρησκευτική διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Τελικά τι πέτυχε άραγε; Να δοθεί νύκτα ο σταθμός σε ελλαδικά χέρια με αμφίβολες διαδικασίες και σήμερα να είναι ένας από τους πολλούς σταθμούς που υπάρχουν στην Κύπρο, χωρίς ιδιαίτερη ταυτότητα. Την ίδια ώρα ο τρόπος διοίκησης, του σταθμού, κάθε άλλο παρά επαγγελματικός ήταν. Δεν ήταν τυχαίο και το γεγονός, ότι άλλαζε κάθε λίγο η διεύθυνση του σταθμού.
ΕΙΝΑΙ ΚΑΙΡΟΣ να γίνεται πρώτα ο προβληματισμός εντός της Ιεράς Συνόδου και ύστερα να γίνονται εξαγγελίες στα Μέσα Ενημέρωσης. Βεβαίως πρέπει να γίνεται δημόσιος διάλογος και να ακούγονται όλες οι απόψεις, αλλά πρώτα πρέπει να υπάρχει στερεή βάση και δυνατά επιχειρήματα. Μερικές σκόρπιες σκέψεις θα ήταν καλό να απασχολήσουν τους κύπριους Ιεράρχες. Πρώτα και κύρια πρέπει να δημιουργηθούν έδρες εκκλησιαστικών σπουδών και θεολογίας στα κυπριακά πανεπιστήμια. Υπάρχει ενδιαφέρον και πολύ πιο εύκολα θα μπορεί η Εκκλησία να προωθήσει το διδακτικό της έργο. Ακόμη θα μπορούσε η Εκκλησία να δίδει υποτροφίες σε άριστους μαθητές, όχι μόνο για να σπουδάσουν Θεολογία αλλά και άλλες επιστήμες. Ακόμη θα μπορούσε η Εκκλησία να αναλάβει λίγο από το βάρος των φροντιστηριακών μαθημάτων για τους αδύναμους μαθητές. Θα μπορούσε ακόμη να ενισχύσει τις κατασκηνώσεις για παιδιά, να δημιουργήσει ειδικά σχολεία για εκμάθηση παραδοσιακών οργάνων, ακόμη και για εκμάθηση τεχνών και δεξιοτήτων για παιδιά που αδυνατούν να ενταχθούν στα σχολεία της πολιτείας. Σε γενικές γραμμές θα μπορούσε η Εκκλησία να λειτουργεί επικουρικά και όχι ανταγωνιστικά στα σχολεία της πολιτείας.
Σχόλια