Τα πάντα ρει....

Ο γέρο-Παναής είχε ένα πρόσωπο γιομάτο καλοσύνη……   Ένα βλέμμα γαλήνιο, γιομάτο καλοσύνη, ένα πρόσωπο παιδικό π’ όλο γελά με μια ουράνια μακαριότητα. Και τα λόγια, βγαλμένα απ’ τα βάθη της καρδιάς, χύνουν βάλσαμο στους πονεμένους, δίνουν ανατολή κι ελπίδα Αυτοί, όμως, πού τη βρίσκουνε, από πού αντλούν το κουράγιο τους, τώρα πού ή Λύση στέκει μακριά τους; Φύγανε κι αυτοί μαζί με τα κοπάδια των προσφύγων. Ταλαιπωρηθήκανε. Και τώρα βρίσκουν για να ξαποστάσουν ένα συνοικισμό των Αγίων Αναργύρων. Δύο παππούδες μαζί με την αδελφή τους, την Τρυφωνούν, μια γλυκύτατη γυναίκα, με το μακρύ φουστάνι της Λυσιώτισσας και το μαντήλι στο κεφάλι. Τούς γνοιάζεται, τούς πονά. Ό γέρο – Παναής ήτανε καντηλανάφτης στην Παναγία της Λύσης. Σπίτι του κι οικογένεια του ή εκκλησία της Παναγίας. Της αφιέρωσε τη ζωή του. Τα βράδια μάζευε άντρες και γυναίκες και διάβαζαν το Απόδειπνο και τα συναξάρια της Εκκλησίας. Φύτευε το σπόρο του Ευαγγελίου στις καρδιές των Λυσιωτών… κι αυτός κυοφορήθηκε και βλά...

Τρυφωνού: Η αθόρυβη παρουσία   Υπάρχουν ανάμεσά μας άνθρωποι απλοί, που έζησαν και έφυγαν χωρίς τυμπανοκρουσίες, που έδειχναν με την παρουσία τους ένα άλλο κόσμο, τον κόσμο του ουρανού. Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν η γιαγιά η Τρυφωνού από τη Λύση, αδελφή των οσίων αυταδέλφων Παναή και Βασίλη. Έζησε όλη τη ζωή της διακονώντας τους δύο αδελφούς της, που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη διακονία των αδελφών τους κατά πνεύμα. Η απόφαση και των τριών να μην ακολουθήσουν τον έγγαμο βίο με τις μέριμνες, ήταν αποτέλεσμα της όντος μέριμνας για το ένα «ου έστι χρεία». Η αγάπη τους προς το Χριστό και ο πόθος τους για τη βίωση της Βασιλείας Του στον κόσμο τούτο και στην αιωνιότητα, νίκησε κάθε ανθρώπινο έρωτα. Έμειναν στο χωριό τους, ζώντας ως μοναχοί με τις καθημερινές ακολουθίες τους, την άσκηση, τη νηστεία, την υπακοή, την ταπείνωση, την αγάπη. Οι συνθήκες της εποχής εκείνης- δεκαετίες του 30 και 40 - δεν τους επέτρεπαν νʼ ακολουθήσουν τον μοναχισμό σε κοινόβιο μοναστήρι. Το κ...

  Τα τρία αδέλφια της Λύσης και της Εκκλησίας Του π. Ανδρέα Αγαθοκλέους «Το μαύρο ράσο δεν σώζει καθόλου. Εκείνος που φορεί άσπρα ρούχα και έχει το πνεύμα της υπακοής, της ταπεινώσεως και της αγιότητος, αυτός είναι πραγματικός μοναχός του εσωτερικευμένου μοναχισμού». Η επισήμανση αυτή του αγίου Τύχωνος του Ζαντόνσκ, είχε εφαρμογή στα τρία αδέλφια από τη Λύση: τον Παναή, το Βασίλη και την Τρυφωνούν. Χωρίς να απορρίπτουν το Μοναχισμό ως θεσμό, τον οποίον σέβονταν αληθινά, τον ζούσαν μέσα στον κόσμο, αγωνιζόμενοι να διατηρήσουν την ακτημοσύνη, την παρθενία και την υπακοή, δηλαδή τις μοναχικές αρετές. Η σχέση τους ως κατά σάρκα αδελφών, δεν τους εμπόδισε να έχουν και την κατά πνεύμα συγγένεια, αυξανόμενη με την κοινοβιακή τους ζωή, τις αγρυπνίες και τις προσευχές, τη λειτουργική και μυστηριακή τους ζωή. Μεγαλύτερος στην ηλικία ο Παναής, είχε το διακόνημα του Γέροντα ανάμεσά τους, έχοντας το χάρισμα της καθοδήγησης, της διάκρισης, της σύνεσης. Ο Βασίλ...

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΣΙΑΡΔΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΗΣ. ΠΩΣ ΓΝΩΡΙΣΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟ ΠΑΝΑΗ........ Είναι άνθρωποι, κάτι μορφές, πού αποτελούν αληθινές ροές ζωής, και μάς κοινωνούν - αβίαστα, αυθόρμητα, φυσικά - με το δροσερό νερό πραγματικής ζωής και πίστης. Ένας τέτοιος άνθρωπος, τέτοια μορφή, είναι και ό αλησμόνητος Παναής τού Ίλαμιού, όπως τον ήξερα, από το χωριό Λύση της επαρχίας Αμμοχώστου, αγαπημένο μου χωριό, πού μένει τώρα έρημο από την πραγματική του φωνή, καθώς το πατεί, δεκαέξι σχεδόν χρόνια συνέχεια, ό Αττίλας. Δεν είχα ακούσει για τον Παναή, πριν τον γνωρίσω. Και τον πρώτο-είδα ως εξής: ήταν φθινόπωρο τού '67, είχα αποστρατευτεί εκείνες τις μέρες, και μαζί με το Λυσιώτη φίλο μου Σπύρο Κέττηρο επισκεφτήκαμε το χωριό, να δώ γνωστούς και φίλους. (Εκείνη τη μέρα, θυμούμαι, πήγα και στο σπίτι του Αυξεντίου, κι ανέβηκα στο άνωούι, το δωματιάκι πού κοιμόταν ό μεγαλόψυχος και μεγαλόκαρδος - μεγάλος σε κάθε βήμα της ζωής του - ήρωας και μάρτυρας). Τον Παναή τον συνάντησα στην ...

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΡΑΘΑΝΟΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ. "ΜΑ, ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΓΙΟΣ" ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟ ΠΑΝΑΗ Λίγες φορές στη ζωή μου στάθηκα με κάποιο δέος και θαυμασμό μαζί, μπροστά σε μερικούς ανθρώπους. Σ' ανθρώπους, πού ενώ δεν είχαν, εξωτερικά τουλάχιστον, κάτι πού να σ' εντυπωσιάζει, εν τούτοις σε γοήτευαν από μια εσωτερική δύναμη, ένιωθες πώς ήσουν αιχμάλωτος αυτής της δυνάμεως, πού σε τελική ανάλυση δεν ήταν τίποτε άλλο, παρά μόνο απέραντη, άδολη, κατακάθαρη κι ανυπόκριτη αγάπη. Μια αγάπη πού ή καθαρότητα της καθρεφτίζονταν στα μάτια αυτών των ανθρώπων, μάτια πού λες κι είχαν τη ρίζα τους σ' άλλους κόσμους και πού το βλέμμα τους αντίκριζε, πίσω από σένα, κόσμους άυλους, αόρατους, ανέκφραστους. Και τότε μού ερχόταν στο νου ή μεγάλη αλήθεια: «Λύχνος τού σώματος εστί ό οφθαλμός- εάν ό οφθαλμός καθαρός εστί, όλον το σώμα φωτεινόν έσται». Κι αυτή τη φωτεινότητα την ένιωθες, αυτή ή φωτεινότητα σε θέρμαινε, σε φώτιζε, σε ηρεμούσε. Λίγοι, λοιπόν,...

«ΜΝΗΜΗ ΔΙΚΑΙΟΥ»: Ο ΠΑΠΠΟΥΣ Ο ΠΑΝΑΓΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΥΣΗ, Ο ΚΟΣΜΙΚΟΣ ΕΡΗΜΙΤΗΣ Στο παρόν άρθρο δημοσιεύεται το απομαγνητοφωνημένο κείμενο μιας συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στις 6/7-23/6/2011 στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου μεταξύ του καθηγουμένου Αρχιμ. Εφραίμ και του Πρωτοπρ. Ανδρέα Αγαθοκλέους, εφημερίου του Ιερού Ησυχαστηρίου Αγίας Τριάδος Λιθροδόντα Κύπρου. Η συζήτηση αναφέρεται σε μια σύγχρονη αγία μορφή, στον παππού τον Παναγή από την, κατεχόμενη σήμερα, Λύση. Η Λύση είναι γνωστή στους περισσότερους ως πατρίδα του εθνομάρτυρα αγωνιστή της ΕΟΚΑ, Γρηγόρη Αυξεντίου. Ίσως λιγότεροι γνωρίζουν τον περικαλλή κεντρικό ναό της Παναγίας και το ξωκκλήσι του Αγίου Ευφημιανού, με εξαιρετικές τοιχογραφίες του 13 ου -14 ου αιώνα, που συλήθηκαν μετά την εισβολή και βρίσκονται στο μουσείο Μένιλ του Τέξας. Για όσους ζουν ή αγαπούν την Κύπρο η περηφάνεια που χαρακτηρίζει τους Λυσιώτες είναι γνωστή και δικαιολογημένη λόγω της σημαντικής πολιτιστικής, αθλητικής και κυρίως πνευματικής παράδοσης της Λύσ...

ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟ - ΠΑΝΑΗ . ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΓΑΘΟΚΛΕΟΥΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ. Πώς να μαζέψεις τον ήλιο μέσα σε μια μικρή καλύβα; Αυτά πού μου είπε ό παππούς δεν ήταν παρά μερικές σταγόνες από τον ωκεανό της ζωής του. Δεν ήταν παρά λίγοι κουβάδες νερό από μια υπέροχη δροσοπηγή. Κι έπειτα μου ζητήθηκε απ' αυτές τις σταγόνες κι απ' αυτές τις ελάχιστες ακτίνες να δώσω στους συνανθρώπους μου. Αν τότε πού άνοιγα τις πόρτες και τα παράθυρα της ψυχής μου στον ήλιο του Θεού πού μου πρόσφερε ό παππούς δεν έγραφα ότι μου έλεγε, ειλικρινά σήμερα ό δισταγμός μου θα κατέληγε στην άρνηση να σάς μιλήσω για τον παππού. Όμως, μια αδυναμία μου προσωπική, δηλαδή πώς αν δεν γράψω κάτι πού θέλω να το θυμούμαι για πάντα, δεν είναι σίγουρο πώς θα το κρατήσω στη μνήμη μου ζωντανό παντοτινά, μ' έκανε να κρατώ πάντα ένα τετράδιο και συνέχεια να γράφω από την ώρα πού πήγαινα μέχρι την ώρα πού έφευγα κι ας είχα πάντα δύο μωρά να με περιτριγυρίζουν και να με ενοχλούν κι οπωσδήποτε μο...

Ο μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος μιλάει για τον όσιο Γέροντα Παναή από την Λύση   Συνέντευξη Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου π. Νεοφύτου που παραχώρησε στον π. Ανδρέα Αγαθοκλέους, τη Δευτέρα, 18 Μαρτίου 2012, στην Μητρόπολη Μόρφου στην Ευρύχου, με θέμα τον όσιο Γέροντα Παναή από την Λύση. Πανιερώτατε, μέχρι την χειροτονία σας σε επίσκοπο ήσαστε στη Λάρνακα. Πολύ φυσικό να γνωρίζατε τον παππού Παναή. Πότε και πώς τον γνωρίσατε; Πέστε μας λίγα λόγια, για να μπούμε μετά και στ’ άλλα. Στη Λάρνακα πρωτοπήγα την 17η του μηνός Ιανουαρίου το 1987 ή, πιο συγκεκριμένα, τη 16η στον εσπερινό του αγίου Αντωνίου, για να εγκαταβιώσω ως μοναχός στο προσκύνημα του αγίου Γεωργίου του Κοντού, εκεί όπου ζούσε ο π. Συμεών. Ο π. Συμεών ως άνθρωπος, ο οποίος πίστευε και πιστεύει στη δύναμη της λαϊκής ευσέβειας της Κύπρου κι ότι αυτή η ευσέβεια μπορεί να γεννά ακόμα και σήμερα ανθρώπους του Θεού, ενάρετους και αγιασμένους ανθρώπους, και ότι όλα αυτά δεν είναι απλώς μία λαϊκή ευσέβει...