Η διπλωματία των βυζαντινών
.
? Η τέχνη της διπλωματίας πάει μαζί με τη δύναμη, λένε οι διεθνολόγοι και ίσως δεν έχουν άδικο, αλλά και η δύναμη αποκτάται κυρίως με τη διπλωματία και λιγότερο με την ποσότητα της ύλης, όπως αυτή μεταφράζεται σε στρατό, πρώτες ύλες και χρήματα.
? Οι Ρωμιοί ή οι Βυζαντινοί, ανέπτυξαν περισσότερο από όλους στην ιστορία, αυτή την τέχνη, γεγονός που κράτησε στη ζωή την αυτοκρατορία για χίλια χρόνια. ? Αυτή η τέχνη πρώτο, έχει να κάνει με την πραγματική εκτίμηση της κατάστασης και το δεύτερο, με το σχεδιασμό της κατάλληλης στρατηγικής για αντιμετώπιση των προβλημάτων.
? Σ’ όλα αυτά να προσθέσουμε και το σύστημα, δηλαδή τη όλη μέθοδο διακυβέρνησης της αυτοκρατορίας, η οποία επέτρεπε και συντηρούσε τις δυνατότητες της διπλωματίας.
? Κύριο χαρακτηριστικό του συστήματος η πλήρης ελευθερία, που μεταφράζεται σήμερα και σε άκρατο καπιταλισμό. ? Κυριότερο παράδειγμα η αναρρίχηση των αυτοκρατόρων στην εξουσία, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους ανήλθαν με «πραξικοπηματικό» θα λέγαμε σήμερα τρόπο, αφού σκότωσαν τους προκατόχους τους και πήραν την εξουσία.
? Το γεγονός αυτό δεν ήταν καθόλου μεμπτό, αφού οι υπήκοοι αποδέχονταν το γεγονός. Η δύναμη του δυνατού ήταν πάντα και επιβεβαίωση της εξουσίας.
? Σε ένα παράλληλο επίπεδο, στο εκκλησιαστικό επίπεδο, είχαμε την ανάδειξη των Πατριαρχών, οι οποίοι ήταν ή άγιοι ή αιρεσιάρχες. ? Και εδώ οι μισοί ανήλθαν στο θρόνο με την αξία τους, την αγιότητα του βίου τους και οι άλλοι μισοί, ελέω αυτοκρατόρων.
? Αυτή η αρχή εκτεινόταν και προς τους υπηκόους της αυτοκρατορίας, τους οποίους αν τους είχε ανάγκη η αυτοκρατορία, τους πλήρωνε, αν όχι, τους επέβαλλε φόρους.
? Έχουμε τα παραδείγματα ακριτικών λαών, τους οποίους αφού τους κατακτούσαν τους πλήρωναν, για να γίνουν υπήκοοι της αυτοκρατορίας και ταυτόχρονα ακρίτες που διασφάλιζαν τα σύνορα.
? Αλλά και σε εκκλησιαστικό επίπεδο, είχαμε κάτι ανάλογο με το σεβασμό των ιδιαιτεροτήτων των τοπικών Εκκλησιών, την αποδοχή της τοπικής γλώσσας, τη υιοθέτηση και αλλαγή των φιλοσοφικών ρήσεων και γενικά την «επένδυση» του απόλυτου Θεού με τοπικά κατηγορήματα και έννοιες που μπορούσαν να γίνουν αντιληπτές από τους νέους νεοφώτιστους.
? Ωστόσο πάντα η αλήθεια, η δογματική αλήθεια, προστατευόταν ως κόρη οφθαλμού με κάθε τίμημα και με κάθε θυσία.
? Δεν είναι τυχαίο που ολόκληρη η αυτοκρατορία μοιραζόταν, βρισκόταν σε κατάσταση σχεδόν εμφύλιου πολέμου για τη φύση του Χριστού ή για το αειπάρθενο της Παναγίας, ή για άλλα ζητήματα, που σήμερα ίσως φαίνονται όχι και τόσο σημαντικά.
? Ωστόσο πάντα λειτουργούσε το θαύμα, πάντα είχαμε την υποταγή στους Πατέρες, πάντα υπήρχε η ταπείνωση της αποδοχής του φωτισμένου.
? Αυτό ακριβώς το θαύμα ήταν που έδιδε τη δύναμη στην Εκκλησία, ήταν αυτή η χάρης που έφερνε τον πλούτο, ήταν αυτό το μυστήριο, το οποίο συντηρούσε και ενδυνάμωνε τους ανθρώπους, ήταν αυτό το μυστικό που έκανε πιο ανθρώπινη την αυθαιρεσία της εξουσίας.
? Όταν τελικά όλα αυτά χάθηκαν, όταν απωλέσθηκε η αλήθεια, όταν έφυγαν οι Ορθόδοξοι από την Πόλη και έμειναν οι αιρετικοί ή σχισματικοί, όταν οι υπερασπιστές ήταν μισθοφόροι, όταν διαλύθηκε το εσωτερικό μέτωπο, επήλθε και η διάλυση και η άλωση.
? Ωστόσο η μαγιά έμεινε, το θαύμα λειτούργησε και λειτουργεί, σ’ όλα τα χρόνια της δουλείας και σήμερα ακόμη ένα «θαύμα της Πόλης» βρίσκεται σε εξέλιξη μέσα στην ταπείνωση, μέσα από το μαρτύριο της συνείδησης, μέσα από την άσκηση της αγάπης, μέσα από τη βίωση της εν Χριστώ ζωής.
? Οι Ρωμιοί ή οι Βυζαντινοί, ανέπτυξαν περισσότερο από όλους στην ιστορία, αυτή την τέχνη, γεγονός που κράτησε στη ζωή την αυτοκρατορία για χίλια χρόνια. ? Αυτή η τέχνη πρώτο, έχει να κάνει με την πραγματική εκτίμηση της κατάστασης και το δεύτερο, με το σχεδιασμό της κατάλληλης στρατηγικής για αντιμετώπιση των προβλημάτων.
? Σ’ όλα αυτά να προσθέσουμε και το σύστημα, δηλαδή τη όλη μέθοδο διακυβέρνησης της αυτοκρατορίας, η οποία επέτρεπε και συντηρούσε τις δυνατότητες της διπλωματίας.
? Κύριο χαρακτηριστικό του συστήματος η πλήρης ελευθερία, που μεταφράζεται σήμερα και σε άκρατο καπιταλισμό. ? Κυριότερο παράδειγμα η αναρρίχηση των αυτοκρατόρων στην εξουσία, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους ανήλθαν με «πραξικοπηματικό» θα λέγαμε σήμερα τρόπο, αφού σκότωσαν τους προκατόχους τους και πήραν την εξουσία.
? Το γεγονός αυτό δεν ήταν καθόλου μεμπτό, αφού οι υπήκοοι αποδέχονταν το γεγονός. Η δύναμη του δυνατού ήταν πάντα και επιβεβαίωση της εξουσίας.
? Σε ένα παράλληλο επίπεδο, στο εκκλησιαστικό επίπεδο, είχαμε την ανάδειξη των Πατριαρχών, οι οποίοι ήταν ή άγιοι ή αιρεσιάρχες. ? Και εδώ οι μισοί ανήλθαν στο θρόνο με την αξία τους, την αγιότητα του βίου τους και οι άλλοι μισοί, ελέω αυτοκρατόρων.
? Αυτή η αρχή εκτεινόταν και προς τους υπηκόους της αυτοκρατορίας, τους οποίους αν τους είχε ανάγκη η αυτοκρατορία, τους πλήρωνε, αν όχι, τους επέβαλλε φόρους.
? Έχουμε τα παραδείγματα ακριτικών λαών, τους οποίους αφού τους κατακτούσαν τους πλήρωναν, για να γίνουν υπήκοοι της αυτοκρατορίας και ταυτόχρονα ακρίτες που διασφάλιζαν τα σύνορα.
? Αλλά και σε εκκλησιαστικό επίπεδο, είχαμε κάτι ανάλογο με το σεβασμό των ιδιαιτεροτήτων των τοπικών Εκκλησιών, την αποδοχή της τοπικής γλώσσας, τη υιοθέτηση και αλλαγή των φιλοσοφικών ρήσεων και γενικά την «επένδυση» του απόλυτου Θεού με τοπικά κατηγορήματα και έννοιες που μπορούσαν να γίνουν αντιληπτές από τους νέους νεοφώτιστους.
? Ωστόσο πάντα η αλήθεια, η δογματική αλήθεια, προστατευόταν ως κόρη οφθαλμού με κάθε τίμημα και με κάθε θυσία.
? Δεν είναι τυχαίο που ολόκληρη η αυτοκρατορία μοιραζόταν, βρισκόταν σε κατάσταση σχεδόν εμφύλιου πολέμου για τη φύση του Χριστού ή για το αειπάρθενο της Παναγίας, ή για άλλα ζητήματα, που σήμερα ίσως φαίνονται όχι και τόσο σημαντικά.
? Ωστόσο πάντα λειτουργούσε το θαύμα, πάντα είχαμε την υποταγή στους Πατέρες, πάντα υπήρχε η ταπείνωση της αποδοχής του φωτισμένου.
? Αυτό ακριβώς το θαύμα ήταν που έδιδε τη δύναμη στην Εκκλησία, ήταν αυτή η χάρης που έφερνε τον πλούτο, ήταν αυτό το μυστήριο, το οποίο συντηρούσε και ενδυνάμωνε τους ανθρώπους, ήταν αυτό το μυστικό που έκανε πιο ανθρώπινη την αυθαιρεσία της εξουσίας.
? Όταν τελικά όλα αυτά χάθηκαν, όταν απωλέσθηκε η αλήθεια, όταν έφυγαν οι Ορθόδοξοι από την Πόλη και έμειναν οι αιρετικοί ή σχισματικοί, όταν οι υπερασπιστές ήταν μισθοφόροι, όταν διαλύθηκε το εσωτερικό μέτωπο, επήλθε και η διάλυση και η άλωση.
? Ωστόσο η μαγιά έμεινε, το θαύμα λειτούργησε και λειτουργεί, σ’ όλα τα χρόνια της δουλείας και σήμερα ακόμη ένα «θαύμα της Πόλης» βρίσκεται σε εξέλιξη μέσα στην ταπείνωση, μέσα από το μαρτύριο της συνείδησης, μέσα από την άσκηση της αγάπης, μέσα από τη βίωση της εν Χριστώ ζωής.
Σχόλια