Και πάνω και κάτω, αναζητώντας τη χαρά

.

---

? Αν έβγαινες από τον τάφο, μακαρίτη Ντοστογέφσκι, θα μας έλεγες και πάλι ότι για δούμε φως θα πρέπει να παραδεχθούμε πως για ό,τι στραβό και ανάποδο υπάρχει πάνω σ' αυτή τη γη φταίμε εμείς. ? Έσκαψε την ψυχή του, εκεί στην παγωμένη Ρωσία, πόνεσε από τα πάθη, έγραψε σοφά και επανέλαβε αιώνιες αλήθειες, οι οποίες ξεκινούν από τη γη, από την πηγή του φωτός που δεν είναι άλλη από την ταπείνωση. ? Όσο πιο πολύ ταπεινώνεται ο άνθρωπος, τόσο πιο πολύ ανακαλύπτει τα στίγματα στη συνείδησή του, τόσο πιο πολύ καθαρίζει η σήραγγα που οδηγεί στον παράδεισο.
? Δεν πέρασαν πολλά χρόνια που ένας παππούλης, ένας πνευματικός πατέρας στη Θεσσαλονίκη, έλεγε ότι είναι σπουδαίο πράγμα να ξέρεις, ότι όσο χαμηλά και αν πέσεις, ό,τι και να κάνεις, όσο και αν απομακρυνθείς από το Θεό, εκείνος είναι εκεί και σε περιμένει όποτε θέλεις…
? Και συνέχισε δίνοντας ελπίδα ζωής, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε την αμαρτία και την πτώση, αλλά την άρνηση ότι είμαστε αμαρτωλοί.
? Εξάλλου, αυτό ακριβώς το νόημα έχει και η έννοια της μετάνοιας, δηλαδή της αλλαγής μυαλού, της λήψης της απόφασης ότι πλέον αγωνίζομαι είτε κάτω είμαι, είτε πάνω για να κερδίσω τον παράδεισο.
? Ο παράδεισος, ο οποίος αρχίζει από τη γη, βιώνεται μέσα από τον πόνο και τη θλίψη, ομορφαίνει και χαριτώνει τους ανθρώπους που ζώντας μέσα στο χαροποιόν πένθος, αναζητούν το φως.
? Αυτό ακριβώς το συμβολισμό και αυτό το μήνυμα δίνουν και οι "μετάνοιες", η σωματική αυτή άσκηση της Ορθόδοξης παράδοσης, η οποία δείχνει ότι ο άνθρωπος όσες φορές και αν πέσει, τόσες φορές θα πρέπει να σηκωθεί.
? Η μεγαλύτερη αρρώστια στον Χριστιανό είναι όταν πιστέψει ότι έγινε άγιος, ότι όλα τέλειωσαν και απόκτησε τη θεία χάρη. ? Εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη πλάνη, η μεγάλη αμαρτία, η οποία δεν έχει και σωτηρία, αφού πηγή της σωτηρίας είναι η ίδια η συναίσθηση της αμαρτωλότητάς μας.
? Αυτή η φοβερή πλάνη μπορεί να έχει πηγή και τον ίδιο το διάβολο ο οποίος μεταμορφώνεται και σε "άγγελο φωτός" για να παραπλανήσει.
? Και ο καλός παππούλης συνέχιζε και έλεγε ότι μπορεί να πηγαίνουμε εκκλησία από τα χαράματα, να διαβάζουμε όλη μέρα "θρησκευτικά" βιβλία, να κοινωνούμε, αλλά να μην βλέπουμε ή να κάνουμε πως δεν βλέπουμε το διπλανό μας που υποφέρει. ? Τότε όχι μόνο βρισκόμαστε σε πλάνη, αλλά ούτε και μπορούμε να "απολαύσουμε" το Χριστό, να χαρούμε με το μυστικό τρόπο που μόνο όσοι άγγιξαν το Θεό μπορούν να καταλάβουν.
? Ο άνθρωπος θα πρέπει να ζητά τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, να αναζητά τον παράδεισο και όταν όλα του πηγαίνουν δεξιά αλλά και όταν έχει πτώσεις, ιδίως τότε, γιατί τότε ακριβώς έρχεται πιο έντονα η χάρη του Θεού.
? Ένα άλλος μοναχός έλεγε μία παραβολή για τη σχέση αμαρτίας και θείας χάρης. Έλεγε λοιπόν αυτός ο παππούλης ότι όταν αμαρτάνουμε είναι σαν να ανοίγουμε ένα λάκκο και μπαίνουμε μέσα χάνοντας το φως. Όταν μετανοούμε - πράγμα πιο δύσκολο όταν ο λάκκος είναι πολύ βαθύς - ο λάκκος γεμίζει από θεία χάρη και ανεβαίνουμε στο φως. Όσο πιο βαθύς είναι ο λάκκος τόσο πιο πολύ χάρη λαμβάνουμε από το Θεό.
? Αυτή η κίνηση προς τα πάνω δεν γίνεται αυτόματα, ούτε μαγικά, αλλά γίνεται με πολύ κόπο και πολύ άσκηση η οποία αρχίζει από τα μικρά και φθάνει μέχρι και την αυτοθυσία.
? Τι να σε κάνω, έλεγε και πάλι ο Θεσσαλονικιός παππούλης, αν τρως τώρα τη σαρακοστή μόνο όσπρια, αλλά τρως με τη γλώσσα σου το διπλανό σου, κρίνοντας και κατακρίνοντας τα μικρά του λάθη, ενώ τα δικά σου τα παραβλέπεις;
? Το στάδιο των αρετών ανοίγει η μεγάλη νηστεία των τροφών και των παθών, της μεγάλης σαρακοστής αρχίζει και όσοι πιστοί… για τη σταύρωση, το θάνατο και την ανάσταση.
? Κάτω και πάνω, με πόνο και αναψυχή, με ελπίδα και δύναμη, μέχρι το τέλος, μέχρι να βρούμε φως, μέχρι να νιώσουμε τη χαρά, να βιώσουμε τον παράδεισο.