Το επόμενο πανηγυρικό βήμα στην Κύπρο

ΕΟΡΤΑΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ 2000 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

.

---

Ο χρόνος κυλά και οι εορτασμοί για τα 2000 χρόνια από την Γέννηση του Χριστού συνεχίζονται και σειρά τώρα έχει η Μητρόπολη Κερύνειας.
Στον Ιερό Ναό Αγίου Στυλιανού στο συνοικισμό Άσπρες Στροβόλου, πραγματοποιείται Αρχιερατικό Συλλείτουργο.
Στον «Π» μίλησε ο πρόεδρος της επιτροπής της Ιεράς Συνόδου για τους Εορτασμούς, Χωρεπίσκοπος Τριμυθούντος Βασίλειος. (Το πρώτο μέρος της συνέντευξης δημοσιεύθηκε την Κυριακή της Ορθοδοξίας, την μέρα που τελέστηκε το πρώτο Αρχιερατικό Συλλείτουργο στην Δερύνεια). Η συνάντησή μας με τον Θεοφιλέστατο δεν αναλώθηκε μόνον στα των εορτασμών, αλλά ευκαιρίας δοθείσης, θίξαμε και μια σειρά άλλων θεμάτων.

Η παγκοσμιοποίηση της Ορθοδοξίας


Θεοφιλέστατε κάνοντας μια αναδρομή στα 2000 χρόνια Χριστιανισμού, τι μπορούμε να πούμε;

Κρίνοντας τουλάχιστον την πρώτη χιλιετία του χριστιανισμού, εκεί είχαμε τη μια εκκλησία του Χριστού, έστω κι αν υπήρχαν διάφορα προβλήματα.
Η δεύτερη χιλιετία όμως, αρχίζοντας από τον 11ο αιώνα, το 1074 συγκεκριμένα έχουμε πλέον τη ρήξη μεταξύ ανατολικής και δυτικής εκκλησίας, το μεγάλο σχίσμα κι από εκεί πλέον ο χριστιανισμός αρχίζει να κομματιάζεται. Κατακερματισμός από την αρχή της δεύτερης χιλιετίας.
Επομένως, η τρίτη χιλιετία πρέπει να είναι η ευθύνη των εκκλησιών μας, ορθοδόξων και δυτικών να οδηγηθούμε στη μια εκκλησία του Χριστού, γιατί ο Χριστός ίδρυσε μια εκκλησία και όχι πολλές. Και ο Χριστός είναι η Κεφαλή της εκκλησίας και δεν έχουμε πολλές κεφαλές. Εδώ λοιπόν είναι μια σοβαρότατη ευθύνη για όλες τις εκκλησίες να αναζητήσουμε αυτή την ενότητα της εκκλησίας, γιατί αυτή η ενότητα μπορεί να αποβεί το αντίπαλο δέος της λεγόμενης παγκοσμιοποιήσεως. Η παγκοσμιοποίηση οφείλεται είτε στη διεύρυνση των μέσων ενημέρωσης που κάνουν τον πλανήτη μας ένα μικρό χωριό, είτε στην ενοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας ακόμη και στην ανάμειξη των πολιτισμών.
Στην παγκοσμιοποίηση των πολιτισμών ο Χριστιανισμός αντιτάσσει την παγκοσμιότητα και την οικουμενικότητα, η οποία δεν αφαιρεί την αξία του προσώπου, ενώ η παγκοσμιοποίηση όπως τη γνωρίζουμε κάνει τον άνθρωπο μια οικονομική μονάδα, χωρίς να εξετάζει την αξία του ως πρόσωπο, ενώ η οικουμενικότητα του χριστιανισμού δίνει την αξία στο πρόσωπο, μέσα στην εκκλησία κι εδώ είναι λοιπόν που χαράσσουμε μια πορεία προς την τρίτη χιλιετία ως εκκλησία. Πρέπει αυτό να το αναζητήσουμε πάση θυσία.


Ανατολή και Δύση


Μιλήσατε για το Σχίσμα, από το οποίο ξεκίνησε ο κατακερματισμός του χριστιανισμού. Πού οφείλεται κατά τη γνώμη σας το Σχίσμα; Πώς φθάσαμε σ’αυτό;

Κατ’ αρχήν, να πούμε ότι στην ενωμένη εκκλησία της χιλιετίας υπήρχε το λεγόμενο σύστημα της πενταρχίας των Πατριαρχών, στο οποίο ήταν πρώτος ο Επίσκοπος Ρώμης, μεταξύ των πέντε ίσων Πατριαρχείων Ρώμης, Κωνσταντινούπολης, Αλεξάνδρειας, Αντιόχειας, Ιεροσολύμων και της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Κύπρου. Δεν υπήρχαν άλλες εκκλησίες και στις οικουμενικές Συνόδους έχουμε αυτή τη σειρά στις υπογραφές.
Είναι αλήθεια όμως ότι ο Πάπας και η Δυτική εκκλησία επεδίωκε αυτό το προβάδισμα του primus inter pares, του πρώτου μεταξύ ίσων, να το αναγάγει σε διοικητική εξουσία. Δεν πέτυχε αυτό το πράγμα. Από την άλλη πλευρά, να μην λησμονούμε ότι για την προώθηση των επιδιώξεων εξουσίας του Παπικού θρόνου η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, πήγε στη Βουλγαρία την εποχή της Πατριαρχίας Φωτίου, τον ένατο αιώνα και άρχισε να χαράσσει τη χριστιανική ταυτότητα των χριστιανών της Δύσης, και να λέει ότι δεν είμαστε το ίδιο οι χριστιανοί της Δύσης με τους χριστιανούς της Ανατολής, προβάλλοντας το filioque, προβάλλοντας τα άζυμα για την ευχαριστία, την αγαμία του κλήρου και ότι εμείς είμαστε ακάθαρτοι, κι αυτοί οι καθαροί.
Δηλαδή φθάσαμε σε ακραίες καταστάσεις, απορρίπτοντας θεσμούς, όπως η νηστεία και το χρίσμα, με τον τρόπο που γινόταν στην Ανατολή με απώτερο στόχο να πείσουν τους ανθρώπους ότι η ταυτότητα των Χριστιανών της Δύσης είναι διαφορετική.
Επιπρόσθετα από τα θέματα εξουσίας, διοικήσεως και θέματα πίστεως, να μη λησμονούμε ότι υπάρχει ένα άλλο υπόβαθρο, κοινωνικό και φιλοσοφικό μεταξύ Ανατολής και Δύσης που οδήγησε στη σχολαστική σκέψη στη Δύση και στον μυστικισμό στην Ανατολή.
Αυτά είναι πολύ αδρομερή. Τα συζητάμε μεταξύ των θεολόγων. Αν τώρα πάρουμε ένα απλό πιστό, ο οποίος είναι ανίδεος από αυτά από ένα χωριό δικό μας και έναν άλλο από ένα χωριό της Ιταλίας, θα διαπιστώσουμε ότι και οι δύο είναι πιστοί, πηγαίνουν στην εκκλησία κάθε Κυριακή, κοινωνάνε κλπ. Αν τους βάλουμε να συζητήσουν θα δούμε ότι θα διερωτηθούν γιατί είμαστε αντίθετοι;

Η έντονη θέση στο εθνικό θέμα

Παρατηρήσαμε τον τελευταίο καιρό, την Εκκλησία Κύπρου να συναινεί και να συμβιβάζεται με την Πολιτεία, ιδίως στο εθνικό μας θέμα…

Δεν είναι θέμα συμβιβασμού. Η εκκλησία στο εθνικό θέμα έχει τις θέσεις της. Είναι γνωστές οι τοποθετήσεις της για λύση βάσει των αρχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από αυτό δεν μετακινείται η εκκλησία, γιατί αν μετακινηθεί σημαίνει ότι αρνείται την ίδια την ουσία, η οποία στηρίζεται πάνω σ’ αυτές τις αρχές του δικαίου που πηγάζουν μέσα από το Ευαγγέλιο.
Από την άλλη πλευρά, όμως, να μη λησμονούμε ότι υπάρχει και μια ιστορία του Έθνους μας στην οποία εμπλέκεται άμεσα η εκκλησία. Μπορώ να πω διαδραμάτισε τον πρωτεύοντα ρόλο και πολλές φορές αυτός ο ρόλος έχει οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις, και εννοώ τον διχασμό που επήλθε μεταξύ του λαού το 1973, όταν είχαμε σαν απόληξη το πραξικόπημα και την εισβολή.
Η εκκλησία γι’ αυτό το λόγο δεν θα ήθελε ποτέ να οδηγήσει σε τέτοια διχόνοια τον λαό, αλλά ο ρόλος της πρέπει να είναι ενοποιός, ούτως ώστε με ενιαίο μέτωπο να προχωρήσει το έθνος μας προς μια λύση που θα εξασφαλίζει και τα δικαιώματα και την εθνική μας επιβίωση. Δεν είναι θέμα συμβιβασμών, δεν είναι θέμα ήπιας τοποθετήσεως, αλλά είναι θέμα να μετρήσουμε ποια είναι τα βήματα που πρέπει να κάνουμε ούτως ώστε η εκκλησία να διαδραματίσει σωστά τον ρόλο της.
Η έντονη θέση της εκκλησίας για το εθνικό θέμα παραμένει. Ο Αρχιεπίσκοπος δεν θα πάψει να μιλά εναντίον της Ομοσπονδίας και Συνομοσπονδίας. Αλίμονο αν όλοι οι πρόσφυγες σταματήσουν να διεκδικούν την επιστροφή στους χώρους από τους οποίους εκδιώχθηκαν. Γενικότερα όμως η εκκλησία θα πρέπει να διαδραματίσει ρόλο ενότητας, γιατί με ενωμένο μέτωπο μπορούμε να πετύχουμε πολύ περισσότερα παρά με διχόνοιες.