Κανόνες δεοντολογίας στις αρχιεπισκοπικές εκλογές

Κανόνες δεοντολογίας στις αρχιεπισκοπικές εκλογές

 

 

 

 

Ο κύβος ερρίφθη και σύντομα, σε λίγους μήνες, θα έχουμε αρχιεπισκοπικές εκλογές. Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε και ήδη ο Μητροπολίτης Πάφου Χρυσόστομος εξήγγειλε την υποψηφιότητα του, ενώ αναμένονται επίσημες εξαγγελίες και από άλλους Ιεράρχες. Οι εκκλησιαστικές εκλογές συνοδεύονται από φανατισμό και μεγάλα πάθη, τα οποία εκπορεύονται κατά κανόνα από τους υποψηφίους. Εδώ οι άνθρωποι που ορέγονται το Θρόνο - καλώς ή κακώς - δεν έχουν επί το πλείστον άλλες επιδιώξεις και άλλες έγνοιες στη ζωή τους. Μπορεί όλοι να μιλούν για διακονία και για αγάπη και όλοι να επιζητούν το θέλημα του Θεού, αλλά βάζουν και το χεράκι τους σε μεγάλο βαθμό, νομίζοντας μερικές φορές ότι μπορούν να ξεπεράσουν και τον ίδιο το Θεό.

 

Και οι πιστοί δεν υπολείπονται σε πάθη, αφού αρκετοί έχουν την «πλάνη» ότι αν βγει ο «δικός» τους στο Θρόνο, τότε είτε θα σωθεί ο τόπος, είτε θα χαθεί η Κύπρος. Ο Θεός βεβαίως έχει το δικό του τρόπο να αναδεικνύει τους καταλληλότερους - όχι κατά ανάγκη τους φαινομενικά καλύτερους - σε κάθε εποχή. Η Εκκλησία του Χριστού έχει Σωτήρα, έχει Αναστημένο Χριστό, έχει τη Θεία Χάρη και δεν στηρίζεται σε κανένα άνθρωπο, όσο άγιος και να είναι. Οι άγιοι ανακλούν τη Θεία Χάρη, αποτελούν παράδειγμα, αλλά δεν αποτελούν αντικαταστάτες του Θεού, ούτε βεβαίως μικροί θεοί. Αυτά όλα χαρακτήριζαν κάποτε τον Πάπα και τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αλλά σήμερα δεν ισχύουν ούτε και εκεί.

 

Σίγουρα ένας άγιος Αρχιεπίσκοπος είναι μεγάλη ευλογία και βοηθά τα μέγιστα τους πιστούς, αποτελώντας πρότυπο. Ωστόσο και πάλι, ποιος θα καθορίσει ποιος είναι άγιος και ποιος όχι. Στο παρελθόν είχαμε Επισκόπους με την έξωθεν καλή μαρτυρία της αγιότητας, οι οποίοι υπέπεσαν σε φοβερά σφάλματα προκαλώντας τεράστια ζημιά στην Εκκλησία της Κύπρου και ειδικότερα σκανδαλίζοντας χιλιάδες πιστούς.

 

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου, τους τελευταίους μήνες δείχνει σημάδια μεγάλης ωριμότητας, τα οποία ξαφνιάζουν ευχάριστα. Κατά πλειοψηφία και χωρίς εντάσεις και αφορισμούς - λεκτικούς, όχι εκκλησιαστικούς - αποφάσισε το χρόνο διεξαγωγής των αρχιεπισκοπικών εκλογών, διαλέγοντας μάλιστα το δυσκολότερο, τον πιο μακροχρόνιο και τον πιο δαπανηρό δρόμο. Ο δρόμος αυτός, είναι σύμφωνος με τον καταστατικό χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου, γεγονός το οποίο μειώνει την ένταση, αφού θέτει σε πλαίσια την όλη διαδικασία. Μπορεί η επιλογή αυτή να μην είναι η λογικότερη, ωστόσο είναι η σοφότερη αφού αποτρέπει διχαστικές τάσεις. Σημαντικότατο γεγονός είναι και η εμπλοκή του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην όλη διαδικασία, αφού τηρείται η καταστατική τάξη και αποφεύγονται διάφορα «παιγνίδια» που συνέβησαν στο παρελθόν.

 

Βεβαίως η επιλογή του δύσκολου και μακρινού δρόμου ενέχει και κινδύνους, αφού αναγκαστικά θα υπάρξει μια μεγάλη προεκλογική εκστρατεία, στη διάρκεια της οποίας θα δοκιμαστούν οι υποψήφιοι αλλά και θα ενταθούν τα πάθη. Οι διάφορες ομάδες υποστηρικτών άρχισαν ήδη να ετοιμάζουν σχέδια για να πλήξουν τους αντιπάλους ενώ η λάσπη θα αρχίσει να πέφτει και με τη βοήθεια επικοινωνιολόγων και άλλων ειδικών. Φυσικά η φωτιά καθαρίζει το χρυσάφι από το χώμα και φανερώνει κρυμμένους θησαυρούς. Ωστόσο, αν ξεφύγει από το μέτρο, τότε οι συνέπειες θα είναι μεγάλες για τους πιστούς.

 

Στον εκκλησιαστικό χώρο τα αυτονόητα δεν είναι καθόλου αυτονόητα. Η Ιερά Σύνοδος πρέπει να κάνει και το επόμενο βήμα - είναι σκέψη, όχι υπόδειξη - και σε μια νέα Σύνοδο, μετά τα Χριστούγεννα, όταν θα ξεκαθαρίσει το τοπίο με τους υποψηφίους,  να καθορίσει κανόνες δεοντολογίας, τους οποίους θα κληθούν να τηρήσουν όλοι οι Ιεράρχες καθ’ όλη την διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Οι κανόνες αυτοί δεν θα είναι νόμοι, ούτε και θα προνοούν κυρώσεις για κανένα. Θα είναι απλά δείκτες, τους οποίους πρέπει να έχουν υπόψη τους οι Ιεράρχες. Αυτή είναι και η έννοια της δεοντολογίας.

 

Μερικές σκέψεις, μερικές ιδέες, οι οποίες θα μπορούσαν να μελετηθούν ή να αποτελούσαν τροφή για προβληματισμό είναι και οι ακόλουθες:

·          Να τεθεί πλαφόν - οροφή - στις δαπάνες που θα μπορεί να κάνει ένας υποψήφιος (θεωρητικά δεν υπάρχουν υποψήφιοι, αλλά εκλέκτορες οι οποίοι θα ψηφίσουν για τον Αρχιεπίσκοπο). Αυστηρά ομιλούντες απαγορεύεται η δαπάνη έστω και ενός σεντ για προεκλογικούς σκοπούς. Η έννοια της σιμωνίας - χειροτονία κληρικού με δωροδοκία - αποτελεί αιτία καθαίρεσης. Ωστόσο, κακά είναι τα ψέματα και χειρότερη είναι η υποκρισία. Πρέπει να υπάρχει μια ένδειξη για το πού θα κινηθούν οι δαπάνες. Όλες οι δαπάνες θα γίνονται από φίλους και υποστηρικτές, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι υποψήφιοι δεν έχουν ευθύνη για τις δαπάνες που θα γίνονται στο όνομα τους.

·          Να μην υπάρχουν σχολιασμοί που να ρίχνουν λάδι στη φωτιά, για τα σκάνδαλα και τις παρατυπίες που θα αρχίσουν να βγαίνουν σωρηδόν από τη μια ή την άλλη πλευρά. Σε αυτή την προσπάθεια, θα πρέπει οι οπαδοί, αυτοί οι φανατικοί υποστηρικτές να τεθούν στο περιθώριο από τους ίδιους τους Επισκόπους.

·          Να αποφευχθούν οι διαφημίσεις από τηλεοράσεως και ραδιοφώνου. Θα είναι ό,τι χειρότερο να βλέπουμε Επισκόπους ή υποστηρικτές τους, σε θέση μοντέλων, να προωθούν τις ιδέες και τα έργα τους.

·          Να περιοριστούν οι ραδιο-τηλεοπτικές μονομαχίες ή ακόμη και να μην υπάρξουν καθόλου. Δεν είναι καλό να βλέπεις δύο Επισκόπους να ερίζουν για «πιπεράτα» θέματα τα οποία θα θέτουν δημοσιογράφοι. Άσε που δεν θα υπάρξει και αντικειμενική αντιμετώπιση των υποψηφίων. Θα μπορούσε να υπάρξει το πρότυπο των τηλεοπτικών αναμετρήσεων, μεταξύ των υποψηφίων προέδρων, όπου ακολουθείται ένας παράλληλος μονόλογος.

·          Καλή θα είναι η παρουσία της προσωπικότητας του κάθε υποψηφίου από τηλεοράσεως και ραδιοφώνου, αλλά πρέπει να υπάρξει άτυπη προτροπή προς τα Μέσα Ενημέρωσης, να είναι αντικειμενική και ισόχρονη η παρουσίαση.

·          Πάνω από όλα, πρέπει οι Ιεράρχες να συμφωνήσουν ότι δεν θα βρίζουν και δεν θα κατηγορούν ο ένας τον άλλο. Να αφήσουν και ένα μικρό παράθυρο στο Θεό για να παρέμβει.

·          Δεν θα ήταν καθόλου άσχημο να τελούνται τουλάχιστον για τις τελευταίες σαράντα μέρες, λειτουργίες - ένα άτυπο σαρανταλείτουργο  για την εκλογή του καταλληλότερου στον αρχιεπισκοπικό θρόνο.

·          Τέλος, θα ήταν ορθό να συμφωνήσουν από τώρα όλοι οι Επίσκοποι ότι όποιος και να εκλεγεί στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, θα γίνει αποδεκτός από τους υπόλοιπους. Ακόμη για μια περίοδο τουλάχιστον τριών χρόνων να μην υπάρξει αμφισβήτηση και πολεμική εναντίον του νέου προκαθημένου της Εκκλησίας της Κύπρου.