Η
κατάρα του φανατισμού και τα πάθη των πιστών
Δεν υπάρχει χειρότερη κατάρα από
το φανατισμό. Τυφλώνει τους ανθρώπους οι οποίοι στο όνομα του καλού κάνουν τα
κακά. Ο νομπελίστας Ελί Βιζέλ,
βραβευμένος με το Νόμπελ Ειρήνης, παιδί Εβραίων που διασώθηκε από τα κρεματόρια
των Γερμανών, διερωτάται σε ένα από τα βιβλία του γιατί οι Γερμανοί τη μια
στιγμή σκότωναν γυναικόπαιδα και την άλλη στιγμή πήγαιναν να εξομολογηθούν.
Αυτή την τρέλα του φανατισμού καυτηριάζει, και σημειώνει ότι «ο φανατικός είναι
εκείνος που πιστεύει ότι έχει όλες τις απαντήσεις, που θεωρεί ότι είναι Θεός ή
τουλάχιστον εκπρόσωπός του επί της γης και γι' αυτό πρέπει να πετύχει τους
στόχους του με κάθε μέσο, εξευτελίζοντας τον συνάνθρωπό του για να τον πείσει».
- Δεν είναι καλός λίγος φανατισμός.
Λίγο πείσμα για την αλήθεια. Λίγη μεγαλύτερη προσπάθεια για προώθηση κάποιων
αξιών και κάποιων αρχών;
- Εδώ ακριβώς εμφιλοχωρεί η πλάνη. Είναι όπως το
μπαλόνι, το οποίο ξεφουσκώνει με μια μόνο μικροσκοπική τρύπα. Δεν υπάρχει λίγος
και πολύς φανατισμός, όπως βεβαίως δεν υπάρχει και απόλυτη ανθρώπινη αλήθεια.
- Η απόλυτη αλήθεια βρίσκεται μόνο στο Θεό. Ωστόσο,
αν οι άνθρωποι πολεμούν για την αλήθεια, πώς μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά
ανάμεσα στον καλό αγώνα και το κακό φανατισμό;
- Η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στα δύο, είναι η
ταπείνωση και η συνεχής αμφισβήτηση της προσωπικής μάχης.
- Αν ο άνθρωπος δεν προβληματίζεται για την πορεία
που ακολουθεί, αν δεν αμφισβητεί τις ικανότητες του, αν δεν καταφεύγει στους
έμπειρους πατέρες και πνευματικούς, τότε δεν μπορεί παρά να καβαλήσει το καλάμι
και να καταλήξει σε φαινόμενα, είτε φανατισμού, είτε αυτοπαράδοσης στην ακηδία,
δηλαδή την τεμπελιά.
- Κατά κανόνα, οι φανατικοί είναι αγχωμένοι και
αγωνιούν για τον καλό τους, άνθρωπο ή τον καλό τους σκοπό. Νομίζουν ότι αν χάσουν,
θα χαθεί και ο κόσμος και αν δεν επιτύχουν, θα έλθει το τέλος του κόσμου. Έχουν
την εντύπωση ότι είναι οι εκλεκτοί του Θεού, οι οποίοι βρίσκονται σε αυτή τη
ζωή για να αλλάξουν τον κόσμο.
- Ξεχνούν ότι υπάρχει και ο θάνατος και ότι ο Θεός
κρίνει από το ύψος της αγάπης και όχι από το βάθος της πανουργίας. Ξεχνούν ότι
ο Θεός δεν επιτρέπει ούτε τρίχα να πέσει από το κεφάλι του ανθρώπου, αν δεν το
επιθυμεί ο ίδιος.
- Εκτός από τις φανατικές ανθρώπινες μονάδες,
υπάρχουν και οι φανατικές μάζες ανθρώπων. Γιατί άραγε οι πολλοί ακολουθούν τους
λίγους;
- Η απάντηση σίγουρα βρίσκεται στην ψυχολογία.
Βρίσκεται στην ανάγκη του ανθρώπου να
ξεφύγει από τη μιζέρια της αδυναμίας του και από την παθιασμένη χοϊκή
του φύτρα. Σε αυτή τη φυσική προσπάθεια συχνά πυκνά χάνει τον αληθινό δρόμο και
προσκολλάται σε τιποτένιους ηγετίσκους οι οποίοι υπόσχονται θεϊκές επιλογές για
να εξασφαλίσουν τη ψυχή του θύματος τους.
- Από εκεί και πέρα, ο φανατισμός προωθεί την
ανισότητα, τον ρατσισμό και τη βία, και εμποδίζει την ομαλή συμβίωση των
ανθρώπων μέσα σε μια κοινωνία.
- Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι μεγαλύτεροι
πόλεμοι έγιναν και γίνονται είτε στο όνομα του Χριστού, είτε στο όνομα του Αλλάχ, είτε στο όνομα
οποιουδήποτε θεού - κυρίως του χρήματος και της εξουσίας - τον οποίο ορισμένοι
«ανοικτομάτηδες» χρησιμοποιούν και επικαλούνται για να χειραγωγούν τις μάζες.
- Εδώ εμφανίζεται και το ρητό ότι ο σκοπός αγιάζει τα
μέσα. Μεγάλα θύματα σε αυτή την πορεία οι νέοι, οι οποίοι διαθέτουν μεγάλη ορμή
και μικρή εμπειρία.
- Δεν είναι τυχαίο που θύματα αυτής της παράνοιας,
είναι κατά τα κανόνα οι μέτριοι και οι μικροί - όχι κατά κανόνα στο μυαλό, αλλά
κατά κανόνα στα πάθη - οι οποίοι έχοντας το άγχος της προβολής και της αδύναμης
παρουσίας τους, καταφεύγουν στην εύκολη λύση των προπηλακισμών, των δολοπλοκιών
και των υποχθόνιων κινήσεων.
- Η απάντηση σε αυτή την κατάρα είναι σίγουρα η αγάπη
και η ταπείνωση. Μόνο όταν ο άνθρωπος αμφισβητήσει τον ίδιον τον εαυτό του,
μόνο όταν ταπεινωθεί και ζητήσει τη βοήθεια των πατέρων και του Θεού, μπορεί να
αναχθεί αληθινά.
Σχόλια