Περί της καλής νηστείας

Περί της καλής νηστείας

.

---

? Κουμπάρε, σήμερα σχεδόν όλοι νηστεύουν. Διερωτούμαι ποια αξία έχει τελικά η αποχή από ορισμένες τροφές…

? Φίλε, αυτό είναι ένα πολύ ευχάριστο γεγονός, το οποίο πρέπει να μας χαροποιεί όλους. Η αξία μιας στάσης ζωής, ενός τρόπου διαβίωσης, δεν εξαρτάται από το πλήθος, που την ακολουθούν, αλλά από αυτή την ίδια την πράξη. Εντάξει, έγινε λίγο μόδα η νηστεία, αλλά αυτό δεν είναι αρνητικό. Αντιθέτως, είναι πολύ θετικό γεγονός. Οι μεμψιμοιρίες ότι τάχα η ποικιλία των νηστίσιμων τροφών νόθευσαν το πνεύμα της νηστείας, είναι μάλλον εκ του πονηρού.

? Καλά, η νηστεία δεν είναι άσκηση, δεν είναι αγώνας; Τώρα με τόσες νηστίσιμες λιχουδιές, συμφέρει να νηστεύεις;

? Οι χριστιανοί δεν είναι σωματοκτόνοι, αλλά παθοκτόνοι. Το ζητούμενο δεν είναι η ταλαιπωρία του σώματος αλλά η τιθάσευση των παθών και η μετατροπή τους σε αρετές. Η νηστεία στόχο έχει να υποβοηθήσει τον άνθρωπο να προσεύχεται πιο θερμά, να συνειδητοποιεί την ανθρώπινη αδυναμία, να αντιλαμβάνεται ότι η ζωή επί της γης δεν είναι αιώνια. Βεβαίως η νηστεία, η αποχή δηλαδή από όλες τις τροφές που προέρχονται από ζώα, βοηθά ιδιαιτέρως και το σώμα το οποίο, όπως είθισται να λέγεται, αποτοξινώνεται, απαλλάσσεται από πολλές βλαβερές ουσίες και σε τελική ανάλυση γίνεται πιο υγιές.
? Οι πρόγονοι μας όταν νήστευαν, υπέφεραν. Πώς γίνεται εμείς και να απολαμβάνουμε τροφές και να νηστεύουμε;

? Υπάρχει ακριβώς και το αντίθετο επιχείρημα. Οι πρόγονοι μας έτρωγαν κάθε Πάσχα κρέας, ενώ η ζωή τους ήταν κατά κανόνα νηστίσιμη. Δηλαδή δεν ήταν μεγάλη η διαφορά μεταξύ νηστείας και κατάλυσης. Σήμερα που ο άνθρωπος συνήθισε να τρώει συνεχώς κρέας, η στέρηση των ζωικών προϊόντων για πενήντα μέρες, είναι αντικειμενικά ένα δύσκολο εγχείρημα. Με την ίδια λογική, ίσως θα έπρεπε, όπως λένε ευτυχώς λίγοι, να χαλαρώσουν και οι κανόνες της νηστείας.

? Δεν θα ήταν άσχημο…

? Όχι, θα ήταν πολύ άσχημο. Οι πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι καθιέρωσαν τους κανόνες της νηστείας, ήταν και ιατροί και γνώριζαν καλύτερα τα συστατικά και τις επιδράσεις των τροφών. Αν υπάρξει αλλαγή στους κανόνες, τότε θα χαλάσει η όλη αρμονία της νηστείας. Άλλες μέρες δεν επιτρέπεται το λάδι, άλλες επιτρέπεται, άλλοτε το ψάρι και άλλες μέρες επιτρέπεται η κατάλυση σε όλα. Ο κύκλος της διατροφικής πορείας, όταν χαλάσει σε ένα σημείο, τότε επηρεάζεται το όλο σύστημα.
? Η ποικιλία δεν είναι λίγο σκανδαλώδης;

? Καθόλου, αντιθέτως η ποικιλία είναι ένα ευχάριστο γεγονός. Νομίζω ότι σκανδαλίζονται όλοι αυτοί που θέλουν τον χριστιανισμό να είναι μια μορφή μαζοχισμού. Αντιθέτως, οι χριστιανοί είναι οι άνθρωποι της χαράς και της δράσης. Αντλούν δύναμη από το Χριστό και αντιμετωπίζουν με χαμόγελο – όχι χαζοχαρούμενα – τα εμπόδια της ζωής, τα οποία είναι όλα προς το συμφέρον και την τελείωση των πιστών. Βεβαίως, κάθε άνθρωπος αναλόγως της ψυχοσύνθεσης του, αντιλαμβάνεται διαφορετικά τη χριστιανική άσκηση.

? Καλά, υπάρχει διαφορά στην άσκηση;

? Η νηστεία είναι νηστεία, οι κανόνες είναι οι ίδιοι αλλά ο καθένας βιώνει την έννοια της με διαφορετικό τρόπο. Είναι χαρακτηριστική η ιστορία στο γεροντικό, όπου δύο μοναχοί δεν άντεξαν το μοναστήρι, έφυγαν και κατέφυγαν στον άλλο ακριβώς τρόπο ζωής. Στη συνέχεια, όμως, μετανόησαν και επέστρεψαν πίσω. Το επιτίμιο, η θεραπεία, που τους επέβαλε ο ηγούμενος, ήταν να παραμείνουν μόνοι τους, σε ένα κελί για ένα χρόνο. Τρέφονταν και οι δύο με την ίδια ποσότητα τροφής, αλλά όταν βγήκαν έξω, ο ένας έβαλε κιλά και ο άλλος έχασε βάρος. Η έκπληξη όλων ήταν μεγάλη. Όταν τους κάλεσαν να πουν πώς πέρασαν, ο ένας – αυτός που έχασε κιλά – είπε ότι έκλαιγε συνεχώς για την πτώση του και ζητούσε τη συγχώρηση του Θεού. Ο άλλος που έβαλε κιλά, είπε ότι δόξαζε συνεχώς το Θεό, ο οποίος δεν τον άφησε στο βούρκο της αμαρτίας και το βοήθησε να επιστρέψει. Τελικά και οι δύο βγήκαν κερδισμένοι, ο καθένας ακολουθώντας διαφορετικό δρόμο.

? Τελικά είναι σχετική και η νηστεία;

? Ακριβώς όπως όλα στη ζωή, έτσι και η αξία της νηστείας εξαρτάται από την πρόθεση και τους σκοπούς του ανθρώπου. Σίγουρα είναι καλή και προσφέρει πολλά στην ψυχική και σωματική υγεία, αλλά δεν αποκλείεται και το ενδεχόμενο να προκαλέσει ζημιά. Οι άρρωστοι δεν πρέπει να νηστεύουν, αλλά και αυτοί που νηστεύουν ώστε να υπερηφανεύονται, είναι καλύτερα να καταλύουν. Η καλύτερη οδός, είναι η μέση οδός και αυτή είναι καλύτερα να καθορίζεται όχι από τον ίδιο τον πιστό, αλλά από τον πνευματικό του. Ο έμπειρος πνευματικός πατέρας, μπορεί να προσαρμόσει, το είδος ή την αυστηρότητα της νηστείας ανάλογα με τις δυνάμεις του πιστού. Οι πειραματισμοί και οι υπερβολές δεν συμφέρουν και μάλλον προκαλούν ζημιά. Η νηστεία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για την πνευματική τελείωση του ανθρώπου, για τη βίωση του παραδείσου και επί της γης αλλά κυρίως και στην άλλη ζωή.