Περί της πολυ-θρησκευτικής συμβίωσης
.
? Είναι δυνατή η συμβίωση ανθρώπων διαφορετικών θρησκειών; Ιστορικά οι άνθρωποι χωρίστηκαν σε φυλές και θρησκείες, ακριβώς για να αποφύγουν τις πολυ-θρησκευτικές ενοχλήσεις.
? Εν μέρει έχεις δίκιο. Οι άνθρωποι χωρίστηκαν σε φυλές και θρησκείες, για να προστατεύσουν τη δική τους ομάδα και κυρίως την οικογένεια τους. Τότε - πριν πολλές χιλιάδες χρόνια - η κοινωνική ζωή περιστρεφόταν γύρω από την πατριαρχική οικογένεια, η οποία πρόσφερε και προστασία και δουλειά και κυρίως τροφή. Από την οικογένεια, οδηγήθηκε ο κόσμος στη φυλή, από τη φυλή, στο έθνος κράτος και από το έθνος κράτος, στο σημερινό ανακάτεμα φυλών, θρησκειών και ανθρώπων, στον παγκοσμιοποιημένο μας πλανήτη.
? Αυτό είναι καλό ή κακό;
? Δεν υπάρχει καλό και κακό, αλλά μόνο καλό και άρνηση του καλού. Αυτά ως γενική αρχή. Η παγκοσμιοποίηση μπορεί να είναι θετική, αν συμβάλει στην ειρηνική συμβίωση και την ευημερία των ανθρώπων, μπορεί όμως και να καταστεί αρνητική, αν γίνει μέσο για την αστυνόμευση και χειραγώγηση της βούλησης των ατόμων. Όλα εξαρτούνται από τη χρήση και όχι από την ονομασία του όρου παγκοσμιοποίηση.
? Η Ορθοδοξία τι λέει για όλα αυτά;
? Για την πίστη του Χριστού, όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι. Δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, λευκοί και μαύροι, κίτρινοι και έγχρωμοι, ανώτεροι και κατώτεροι, πλούσιοι και άρχοντες, έξυπνοι και βλάκες, αλλά όλοι είναι το ίδιο απέναντι στο Θεό. Μέτρο σύγκρισης είναι η προσφορά αγάπης και τίποτα άλλο. Αγάπη η οποία ξεκινά από το Θεό, κατεβαίνει στους ανθρώπους και προεκτείνεται προς όλη τη δημιουργία. Άρα ο κόσμος όλος, αποτελεί μια ενότητα και η έννοια της παγκοσμιοποίησης εκδηλώνεται με τη μορφή της οικουμενικότητας. Οι όροι μπορεί να μην έχουν φιλολογική διαφορά, αλλά επί της ουσίας χωρίζονται από ένα μεγάλο χάσμα, αν κρίνουμε από το νόημα που δίδουν στην παγκοσμιοποίηση πολλές οργανώσεις.
? Ωστόσο, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι σε όλη τη γη υπάρχουν χιλιάδες θρησκείες, οι οποίες πρεσβεύουν το καλό.
? Αυτό είναι το φαινομενικά παράδοξο. Αν διαβάσεις τα θρησκευτικά βιβλία όλων των θρησκειών, θα ανακαλύψεις ότι δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές. Όλες ζητούν από τους ανθρώπους να γίνουν καλοί, να γίνουν άγιοι, όπως οι ίδιοι νομίζουν. Ωστόσο, στο όνομα της θρησκείας, γίνονται κατά κανόνα όλοι οι πόλεμοι και όλες οι καταστροφές. Σήμερα ανακαλύφθηκε και η έννοια της δημοκρατίας, ως υποκατάστατο της θρησκείας. Όλα βεβαίως ξεκινούν και τελειώνουν από τα πάθη και τη βουλιμία των ανθρώπων. Πίσω από όλα αυτά υπάρχει η υποβάθμιση της πίστης σε θρησκεία και η μετατροπή της, από βήμα ελευθερίας και ευτυχίας, σε μέσο υποδούλωσης και καταδυνάστευσης των ανθρώπων. Θρησκευτικοί ταγοί, πατώντας πάνω στις δικές τους αδυναμίες, εκμεταλλεύονται κατά κανόνα τους φόβους και τις αδυναμίες των ανθρώπων και τους οδηγούν σε ατραπούς δυστυχίας και πόνου.
? Ποιο είναι το αντίδοτο σε όλα αυτά;
? Αν υπήρχε αντίδοτο, τότε ο κόσμος όλος θα ήταν ένας παράδεισος. Η ψυχή του ανθρώπου είναι άβυσσος. Ωστόσο, όπως λεν πολλοί θεολόγοι Ορθόδοξοι και μη, η μόνη θρησκεία που θα επιβιώσει τους επόμενους αιώνες, είναι η Ορθοδοξία. Ο λόγος είναι απλός. Η Ορθοδοξία δεν είναι θρησκεία, δεν είναι μόνο σύστημα αξιών και κανόνων, αλλά είναι πίστη, είναι εμπειρία συμβίωσης με το Θεό, είναι άσκηση αγάπης. Οι ίδιοι άνθρωποι, συνεχίζουν και λένε, ότι η Ορθοδοξία είναι η πιο δύσκολη θρησκεία, γιατί δεν έχει ούτε νόμους, ούτε περιορισμούς, αλλά ούτε και απαγορεύσεις.
? Δεν ακούγεται λογικό αυτό;
? Αυτή είναι ευτυχώς η μεγάλη αξία της Ορθοδοξίας. Όλα επιτρέπονται αλλά δεν συμφέρουν όλα. Όλα μπορεί να τα κάνει ο άνθρωπος ακόμη και να πολεμήσει τον ίδιο του τον δημιουργό. Βεβαίως αυτός θα ματώσει και αυτός θα μετανιώσει, γιατί όπως λέει και ο Χριστός, είναι σκληρό να κλωτσάς πάνω σε καρφιά. Ο περήφανος ταπεινώνεται και ο υψηλόφρονας ταπεινώνεται. Ο σοφός μωραίνεται και τα άσοφα παιδιά γίνονται πρότυπα αγιότητας. Ο άγιος δοξάζεται και ο εξουσιαστής καταδικάζεται. Όλα είναι σχετικά στην Ορθοδοξία και όλα μετριούνται όχι μόνο με τη λογική, αλλά με το μέτρο της αγάπης, η οποία υπερβαίνει τη λογική.
? Τελικά μπορούν να ζήσουν μαζί άνθρωποι από διαφορετικές θρησκείες;
? Όλα είναι δυνατά. Ωστόσο, υπάρχουν δύο τρόποι που μπορεί να επιτευχθεί αυτό. Είτε θα πρέπει να υιοθετηθούν αυστηροί νόμοι που να ρυθμίζουν τη ζωή και να αστυνομεύουν τους ανθρώπους, είτε να μεσολαβήσει η αγάπη, η οποία θα απαλύνει τους εγωισμούς και τη βουλιμία των ανθρώπων. Βεβαίως όλες οι θρησκείες κουβαλούν και κοινωνικά συστήματα συμβίωσης, τα οποία καθορίζουν τη ζωή όλων των ανθρώπων. Πάντως το στοίχημα της ζωής και της ευτυχίας του ανθρώπου, δεν βρίσκεται μόνο στη συμβίωση με τους άλλους, αλλά κυρίως στην συμβίωση με το Θεό. Μόνο όταν ο άνθρωπος νικήσει τον κακό εαυτό του, μόνο όταν μετατρέψει τα πάθη σε αρετές και μόνο όταν μάθει να αγαπά, μπορεί να βιώσει και την αληθινή ευτυχία. Όλα είναι θέμα εμπειρίας και όχι διανοητικών διαλογισμών.
(Διάλογος μεταξύ δύο φίλων, ο οποίος έγινε κάπου και κάποτε)
Σχόλια