Η συμβίωση των χριστιανικών εκκλησίων
.
? Κουμπάρε, κινδυνεύει η Ορθόδοξη Κύπρος στην Ενωμένη Ευρώπη;
? Φίλε, κατ΄ αρχήν πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ο όρος Ορθόδοξη Κύπρος είναι αδόκιμος, αλλά ούτε και σχέση έχει με την Ορθοδοξία. Μπορεί η πλειοψηφία των κατοίκων του νησιού να είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, αλλά ένας τόπος, μια πολιτεία, δεν χαρακτηρίζεται και ούτε πρέπει να χαρακτηρίζεται με εκκλησιαστικούς όρους. Οι Χριστιανοί είναι πάνω από εθνικούς, τοπικούς και φυλετικούς διαχωρισμούς. Η ταύτιση Εκκλησία και Έθνους ή Ορθοδοξίας και Ελληνισμού αποτελεί μια φοβερή παγίδα η οποία οδηγεί στον καταραμένο εθνικισμό.
? Άρα με την έννοια αυτή, η Ορθοδοξία δεν κινδυνεύει στην Ευρώπη;
? Έχεις απόλυτο δίκαιο και αλίμονο αν η Ορθοδοξία, η Εκκλησία, η οποία μεταφράζεται ως σώμα Χριστού, ως ο Χριστός παρατεινόμενος εις τους αιώνες, κινδύνευε από κάποια εξουσία, από κάποια αυτοκρατορία, από κάποιους ανθρώπους, όσο ισχυροί και αν είναι. Εξάλλου, η ιστορία και η πορεία του Χριστιανισμού δεικνύουν ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος.
? Όλα αυτά στη θεωρία, αλλά στην πράξη, στην καθημερινότητα, πώς θα αντιμετωπίσουμε τη συμβίωση με τα εκατομμύρια των Προτεσταντών και των Ρωμαιοκαθολικών;
? Η απάντηση στο ερώτημα αυτό μπορεί να έλθει από τους ίδιους τους Χριστιανούς των άλλων δογμάτων. Ορθόδοξοι θεολόγοι, οι οποίοι συμμετέχουν σε διαχριστιανικά συνέδρια, λένε ότι το πρόβλημα δεν είναι στην προπαγάνδα που ασκούν οι άλλοι Χριστιανοί αλλά στη δική μας αδυναμία να προλάβουμε και να απαντήσουμε στα δικά τους ερωτήματα. Οι δικοί τους θεολόγοι ζητούν να μάθουν για την Ορθοδοξία και το μυστήριο, το θαύμα το οποίο κουβαλά. Ο σπουδαίος, αείμνηστος σήμερα βυζαντινολόγος σερ Στίβεν Ράνσιμαν, στην τελευταία του συνέντευξη δήλωνε ότι "Χαίρομαι με τη σκέψη ότι στα επόμενα 100 χρόνια η Ορθοδοξία θα είναι η μόνη ιστορική Εκκλησία που θα υφίσταται. Η Αγγλικανική Εκκλησία είναι σε πολύ κακά χάλια. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία χάνει συνεχώς έδαφος. Αλλά ευτυχώς υπάρχει η Ορθόδοξη Εκκλησία. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση ο αυξανόμενος αριθμός αυτών που ασπάζονται την Ορθοδοξία και μάλιστα στη Βρετανία. Πιστεύω ότι προσφέρει την πραγματική πνευματικότητα που οι άλλες εκκλησίες δεν μπορούν πλέον να μεταδώσουν. Όλα αυτά με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Ορθοδοξία θα διατηρηθεί σε αντίθεση με τις άλλες".
? Υπάρχει όμως και η καθημερινότητα και ο κίνδυνος να έλθουν ιεραπόστολοι και στην Κύπρο.
? Ο φόβος αυτός αποδείχθηκε λανθασμένος από την εμπειρία της Ελλάδας η οποία για ένα τέταρτο του αιώνα ζει μόνη, μαζί τους Ευρωπαίους. Εξάλλου ζούμε σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία και έτσι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος. Το πρόβλημα βρίσκεται στη δική μας αδυναμία και όχι στη δύναμη των άλλων. Ένα εξαιρετικό παράδειγμα, μας δίδει ο Αρχιεπίσκοπος Σωφρόνιος ο οποίος ποίμανε την Εκκλησία της Κύπρου, στα τέλη του 19ου αιώνα. Η ιστορικός Μάγδα Ρίχτερ, καταγράφει τον εντυπωσιασμό της, από τη συνάντηση του Αρχιεπισκόπου με προτεστάντες μισιονάριους - ιεραπόστολους. Του ζήτησαν άδεια για να διανέμουν παραφρασμένες Αγίες Γραφές στους Χριστιανούς. Χωρίς να θυμώσει και να ταραχθεί, τους έδωσε την άδεια, ξέροντας πολύ καλά το ποίμνιο του. Ήταν απολύτως βέβαιος ότι δεν κινδύνευε κανένας πιστός. Ήταν σίγουρος ότι η πίστη τους ήταν τόσο δυνατή που δεν κινδύνευαν από οτιδήποτε. Το ερώτημα είναι τι θα πουν σήμερα οι δικοί μας.
? Η Ορθοδοξία δεν έχει να φοβηθεί από την Ευρώπη, αλλά οι σχέσεις δεν μπορούν να είναι στατικές;
? Έχεις δίκιο, μόνο οι νεκροί δεν κινούνται. Η είσοδος της Ορθοδοξίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ήδη προσφέρει πολλά ενώ και με την ένταξη της Κύπρου, μπορεί να προσφέρει ακόμη περισσότερα. Σε επίπεδο θεολογικό και φιλοσοφικό, σίγουρα το Οικουμενικό Πατριαρχείο και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος επιτελούν θαύματα. Στην ομάδα αυτή πρέπει να ενταχθούν και πολλοί Επίσκοποι και θεολόγοι στην Ελλάδα. Μπορούν και επικοινωνούν στη γλώσσα των Ρωμαιοκαθολικών και των Προτεσταντών, δηλαδή χρησιμοποιούν λογικά επιχειρήματα και όχι αφορισμούς. Είναι εντυπωσιακή και η ρήση του Ράνσιμαν σε αυτό το θέμα: "Πολύ αμφιβάλλω ότι θα έχουμε ποτέ ενωμένη την Ευρώπη ή όλο τον κόσμο. Πιστεύω όμως ότι στο πρόβλημα της ενότητας των λαών η Ορθοδοξία προσφέρει μια άριστη επίλυση, επειδή, κατ' αρχάς, δεν προβάλλει τον εθνικισμό καθόλου. Αλλά και διότι δίδονται από αυτήν ευρύτερες και πιο ελεύθερες απόψεις σε σύγκριση με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Όλα αυτά με γεμίζουν με την πεποίθηση ότι η Ορθοδοξία έχει μπροστά της ένα βέβαιο και πολύ καλό μέλλον".
? Η Κύπρος τι θα προσφέρει;
? Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, η Κύπρος διατηρεί ακόμη στίγματα του μυστηρίου της Ανατολής. Απομονωμένη ιστορικά και φυσικά από τον υπόλοιπο ελληνισμό, μπόρεσε και διατήρησε αυθεντικά πρωτοχριστιανικά στοιχεία, διατήρησε κομμάτια από τη γλώσσα του Ομήρου, κράτησε το ορθόδοξο φιλότιμο ενώ γενικά οι άνθρωποι διατηρούν ακόμη τη μυρωδιά της Ανατολής. Φυσικά για να αντιληφθεί κανείς αυτό το άρωμα, πρέπει να είναι βαθιά μυημένος στη δυτική πολιτιστική παράδοση και να γνωρίζει τουλάχιστον από τα βιβλία την έννοια της Ανατολής.
Σχόλια