ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ
Ο άρχοντας ποιητής και ψάλτης
.
Δίδε αφορμή στον σοφό για να γίνεις σοφότερος,
γράφει η Παλαιά Διαθήκη και η συνάντηση με τον άρχοντα στην ψυχή, ψάλτη και
ποιητή, Χαράλαμπο Δημοσθένους, ήταν μεγάλο κέρδος. Κυριακή μεσημέρι και στο
ταπεινό τουρκοκυπριακό σπίτι στο χωριό Μανδριά της Πάφου, όπου ο πόνος και η
αγωνία για την ασθενούσα σύζυγο του Χρυσταλλού περίσσευε, η θέρμη από την
μεγάλη αγκαλιά του Χαράλαμπου υπερ-επερίσσευσε και φαίδρυνε τις ψυχές των
συνδαιτυμόνων. Ο κυρ Χαράλαμπος θυμήθηκε τα παλιά, μνημόνευσε με πολλή αγάπη
τον δάσκαλο του στην βυζαντινή μουσική Γιάγκο Σουρουλά. Μας δεχόταν, είπε, στο
σπίτι του στην Λύση και σε ένα μεγάλο τραπέζι, μαζί με άλλους νέους μας μύησε
στην υψηλή τέχνη της εκκλησιαστικής μουσικής. Κάποτε πηγαίναμε αδιάβαστοι, αλλά
και πάλι μας δεχόταν και πάλι έκανε υπομονή για να μας μάθει την τέχνη της
ψαλτικής. Ήταν μεγάλη καρδιά και είχε μια καταπληκτική ικανότητα να διδάσκει.
Ακολούθως η κουβέντα πέρασε στον μεγάλο του πόνο, τον αγνοούμενο γιο του και τη
συνάντηση του, μετά την εισβολή, με τον άλλο μεγάλο συντοπίτη του Παύλο
Λιασίδη. Μίλησε για την ποιητική αλληλογραφία που είχαν - ευτυχώς εκδόθηκε σε
βιβλίο - αλλά και για την ιστορική κοινή φωτογράφηση που είχαν σε ένα γερμανό
φωτογράφο της Λάρνακας. Η συνομιλία πέρασε στις διάφορες εκδηλώσεις που έλαβε
μέρος, για τις συναντήσεις με αξιόλογα πρόσωπα που είχε και κατέληξε με την
επίδειξη των πολλών τιμητικών διπλωμάτων και αναμνηστικών πλακετών με τις
οποίες τιμήθηκε.
Η συνάντηση κράτησε σχεδόν δύο ώρες και όμως πέρασε τόσο γρήγορα, σαν να ήταν λίγα λεπτά. Με το λαγαρό του λόγο και την ωραία μπάσα, παρά τα χρόνια, φωνή του, μας χάρισε λίγη από την σοφία και πολλή από την αγάπη του. Με ψυχή μικρού παιδιού, μας φίλεψε τσάι του βουνού, συμπληρώνοντας την πνευματική πανδαισία και με σωματική απόλαυση, στην παγερή εκείνη μέρα του Φεβρουαρίου.
@@@@@@@@@@@@@@@@@
Χαράλαμπος Δημοσθένους
Γεννήθηκε στην Κοντέα στις 29 Μαρτίου (11 Απριλίου με το νέο ημερολόγιο), 1917. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του από το οποίο απεφοίτησε το 1930. Στη συνέχεια διδάχτηκε βυζαντινή μουσική με δασκάλους το Γιάγκο Σουρουλλά και το Σώζο Τομπόλη. Υπηρέτησε ως ψάλτης στην Αμμόχωστο, στο μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα (1937) και ακολούθως στο χωριό του. Παντρεύτηκε το 1943 τη Χρυσταλλού, το γένος Ξενή Ξενίδη, από την Κοντέα και έκαναν έξι γιους. Ένας από αυτούς, ο Αντώνης, έπεσε μαχόμενος στην Κερύνεια κατά την τουρκική εισβολή το 1974 και τάφηκε στον περίβολο της εκκλησίας του Αγίου Λουκά στη Λάπηθο Κερύνειας.
Μετά την εισβολή, διωγμένος από το χωριό του, την Κοντέα, εγκαταστάθηκε με την οικογένεια του στο χωριό Μανδριά Πάφου, όπου κύρια ασχολία του είναι η γεωργία. Παράλληλα, ψάλλει στην εκκλησία του χωριού αυτού.
Το 1989 η Μορφωτική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας εξέδωσε βιβλίο με τίτλο "Ποιητική Αλληλογραφία Παύλου Λιασίδη-Χαράλαμπου Δημοσθένους", η οποία επανεκδόθηκε το 1995.
@@@@@@@@@@@@@
Το κόκκινο τετράδιο
Στο χωριό είχα ένα τετράδιο παρόμοιο με αυτό. Το αγόρασα το 1934 κατόπιν προτροπής του σεβαστού μου δασκάλου Σώζου Τομπόλη. Μου το έδεσαν χρυσόδετο και το ονομάσαμε "Μουσική Ανθοδέσμη". Τώρα θυμήθηκα και τον βιβλιοδέτη, Ζεβλάρης ελέγετο.
Από το 1934 άρχισα να γράφω. Εκτός από εκκλησιαστική μουσική, που ήτο ο πρωταρχικός του σκοπός, φιλοξενούσε στις σελίδες του ό,τι μου ήρεσκε. Ποιήματα, μουσική, γνωμικά, αποσπάσματα από βιβλία που διάβαζα, ως και ιδικής μου εμπνεύσεως. Ασχολούμην και με τα δύο, μουσική και ποίηση.
Το παρόν αυτό τετράδιο μου το δώρισε η συγγραφέας Ρήνα Κατσελλή -που πολύ την ευχαριστώ και την ευγνωμονώ-, για να γράφω ό,τι θυμούμαι από τα παλιά -τα ωραία εκείνα χρόνια- και ό,τι καμιά φορά η καρκιά σαιεττίσει τον νουν και αξίζει να γραφτεί να το γράφω.
Αν γράψω κάτι πον αξίζει τον κόπο, έστω και κόκκος άμμου, πάνω στο μεγαλειώδες οικοδόμημα που λέγεται μουσική και ποίηση, θα είμαι ευτυχής.
@@@@@@@@@@@@@
Στη μέσην του Παράδεισου
Στην μέσην τον Παράδεισου έναν δεντρόν εστάθην η αφορμή ο άδρωπος τόσα κακά να πάθει. Ενόμισέν το για σκλαβκιάν να μεν τρώ' τον καρπόν του τζι εσκέφτηκεν, εμέτρησεν, έδερεν το μυαλόν του
γιατί να ' ν' τούτο μπόιστρον να μεν μπορ' ό, τι θέλει ελεύτερος να φα, να πιει, να 'σιει δικόν τ' αμπέλι.
Έχασεν τον Παράδεισον για την ελευτερίαν μα έγραψεν πάνω στην γην δικήν τον ιστορίαν.
Έτσι μας έπλασ' ο Θεός τζιαι πρέπει να το ξέρει πως με το δρώμαν το ψουμίν
διά μας γλύκαν στην ζωήν πο' 'ν' της αγάπης ταίριν.
22/6/1991
@@@@@@@@@@@@@@@
Η αγάπη
Η αγάπη έν' ο φάρος που φωτίζει νουν, καρκιάν άμα λείψει τζιείνης βάρος
δυναμώνν' ο Χάρος χάννεται τζιαι η χαρά.
Η αγάπη έν' η βάσις
της τιμής, της προκοπής
τζιαι βαρεί ούλλα τα άλλα
όσα τζιαι να πεις.
Η αγάπη έν' το πρώτον
π' ακλουθούμεν τον Χριστόν τούτηννά 'χωμεν σημαίαν στον ψηλόττερον ιστόν.
Πρωτογιούνης 1998
Η συνάντηση κράτησε σχεδόν δύο ώρες και όμως πέρασε τόσο γρήγορα, σαν να ήταν λίγα λεπτά. Με το λαγαρό του λόγο και την ωραία μπάσα, παρά τα χρόνια, φωνή του, μας χάρισε λίγη από την σοφία και πολλή από την αγάπη του. Με ψυχή μικρού παιδιού, μας φίλεψε τσάι του βουνού, συμπληρώνοντας την πνευματική πανδαισία και με σωματική απόλαυση, στην παγερή εκείνη μέρα του Φεβρουαρίου.
@@@@@@@@@@@@@@@@@
Χαράλαμπος Δημοσθένους
Γεννήθηκε στην Κοντέα στις 29 Μαρτίου (11 Απριλίου με το νέο ημερολόγιο), 1917. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του από το οποίο απεφοίτησε το 1930. Στη συνέχεια διδάχτηκε βυζαντινή μουσική με δασκάλους το Γιάγκο Σουρουλλά και το Σώζο Τομπόλη. Υπηρέτησε ως ψάλτης στην Αμμόχωστο, στο μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα (1937) και ακολούθως στο χωριό του. Παντρεύτηκε το 1943 τη Χρυσταλλού, το γένος Ξενή Ξενίδη, από την Κοντέα και έκαναν έξι γιους. Ένας από αυτούς, ο Αντώνης, έπεσε μαχόμενος στην Κερύνεια κατά την τουρκική εισβολή το 1974 και τάφηκε στον περίβολο της εκκλησίας του Αγίου Λουκά στη Λάπηθο Κερύνειας.
Μετά την εισβολή, διωγμένος από το χωριό του, την Κοντέα, εγκαταστάθηκε με την οικογένεια του στο χωριό Μανδριά Πάφου, όπου κύρια ασχολία του είναι η γεωργία. Παράλληλα, ψάλλει στην εκκλησία του χωριού αυτού.
Το 1989 η Μορφωτική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας εξέδωσε βιβλίο με τίτλο "Ποιητική Αλληλογραφία Παύλου Λιασίδη-Χαράλαμπου Δημοσθένους", η οποία επανεκδόθηκε το 1995.
@@@@@@@@@@@@@
Το κόκκινο τετράδιο
Στο χωριό είχα ένα τετράδιο παρόμοιο με αυτό. Το αγόρασα το 1934 κατόπιν προτροπής του σεβαστού μου δασκάλου Σώζου Τομπόλη. Μου το έδεσαν χρυσόδετο και το ονομάσαμε "Μουσική Ανθοδέσμη". Τώρα θυμήθηκα και τον βιβλιοδέτη, Ζεβλάρης ελέγετο.
Από το 1934 άρχισα να γράφω. Εκτός από εκκλησιαστική μουσική, που ήτο ο πρωταρχικός του σκοπός, φιλοξενούσε στις σελίδες του ό,τι μου ήρεσκε. Ποιήματα, μουσική, γνωμικά, αποσπάσματα από βιβλία που διάβαζα, ως και ιδικής μου εμπνεύσεως. Ασχολούμην και με τα δύο, μουσική και ποίηση.
Το παρόν αυτό τετράδιο μου το δώρισε η συγγραφέας Ρήνα Κατσελλή -που πολύ την ευχαριστώ και την ευγνωμονώ-, για να γράφω ό,τι θυμούμαι από τα παλιά -τα ωραία εκείνα χρόνια- και ό,τι καμιά φορά η καρκιά σαιεττίσει τον νουν και αξίζει να γραφτεί να το γράφω.
Αν γράψω κάτι πον αξίζει τον κόπο, έστω και κόκκος άμμου, πάνω στο μεγαλειώδες οικοδόμημα που λέγεται μουσική και ποίηση, θα είμαι ευτυχής.
@@@@@@@@@@@@@
Στη μέσην του Παράδεισου
Στην μέσην τον Παράδεισου έναν δεντρόν εστάθην η αφορμή ο άδρωπος τόσα κακά να πάθει. Ενόμισέν το για σκλαβκιάν να μεν τρώ' τον καρπόν του τζι εσκέφτηκεν, εμέτρησεν, έδερεν το μυαλόν του
γιατί να ' ν' τούτο μπόιστρον να μεν μπορ' ό, τι θέλει ελεύτερος να φα, να πιει, να 'σιει δικόν τ' αμπέλι.
Έχασεν τον Παράδεισον για την ελευτερίαν μα έγραψεν πάνω στην γην δικήν τον ιστορίαν.
Έτσι μας έπλασ' ο Θεός τζιαι πρέπει να το ξέρει πως με το δρώμαν το ψουμίν
διά μας γλύκαν στην ζωήν πο' 'ν' της αγάπης ταίριν.
22/6/1991
@@@@@@@@@@@@@@@
Η αγάπη
Η αγάπη έν' ο φάρος που φωτίζει νουν, καρκιάν άμα λείψει τζιείνης βάρος
δυναμώνν' ο Χάρος χάννεται τζιαι η χαρά.
Η αγάπη έν' η βάσις
της τιμής, της προκοπής
τζιαι βαρεί ούλλα τα άλλα
όσα τζιαι να πεις.
Η αγάπη έν' το πρώτον
π' ακλουθούμεν τον Χριστόν τούτηννά 'χωμεν σημαίαν στον ψηλόττερον ιστόν.
Πρωτογιούνης 1998
Σχόλια