Δύο κυκκώτισσες καθηλώνουν τους αμερικανούς
ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΜΟΡΦΟΥ ΣΕ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΝΕΑ
ΥΟΡΚΗ
Δύο κυκκώτισσες καθηλώνουν τους αμερικανούς
.
Οι δύο εικόνες παραχωρήθηκαν επί δανείω από τον Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτο για τη διάρκεια της έκθεσης δηλαδή από τις 24 Φεβρουαρίου μέχρι τις 5 Ιουλίου. Πρόκειται για την εικόνα της Παναγίας Κυκκώτισσας (τέλη 13ου-αρχές 14ου αι.) από το Εικονοφυλάκιο της Μονής του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή στον Καλοπαναγιώτη και την εικόνα της Παναγίας Κυκκώτισσας (16ος αι.) από το Βυζαντινό Μουσείο Πεδουλά.
@@@@@@@@@@@@@@@@@
****(3F1)
Η Κυκκώτισα του Πεδουλά
Η Παναγία του Κύκκου, που βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο του Πεδουλά, έχει διαστάσεις 89.5 χ 54.4 εκ. Είναι έργο του ζωγράφου Λουκά και έχει έντονες επιδράσεις από την παλαιολόγεια τέχνη. Η Θεοτόκος απεικονίζεται μέχρι τη μέση. Η εικόνα συντηρήθηκε από τον Κώστα Χασαπόπουλο γύρω στο 1983/84, από τον Χρίστο Καρή το 1990 και από τους Κώστα Γερασίμου και Κυριάκο Παπαϊωακείμ το 1999.
@@@@@@@@@@@@@
****(3F2)
Η Κυκκώτισα του Λαμπαδιστή
Η εικόνα της Παναγίας της Κυκκώτισσας χρονολογείται στα τέλη του 13ου, αρχές του 14ου αι. Ο εικονογραφικός τύπος της Παναγίας φαίνεται να έχει ως πιθανή προέλευση την Κωνσταντινούπολη. Αυτό μαρτυρούν τεχνοτροπικά και στιλιστικά στοιχεία της εικόνας.
@@@@@@@@@@@@@@@@@
ΕΚΘΕΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΘΗΣΑΥΡΩΝ ΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
Βυζάντιο: Πίστη και δύναμη
Νέα μεγάλη έκθεση για το Βυζάντιο άνοιξε στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης. Παρουσιάζονται ανεκτίμητοι θησαυροί της τελευταίας περιόδου της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, δηλαδή από το 1261-1557.
Στις 15 Αυγούστου του 1261, ο Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος εισήλθε θριαμβευτικά στην Πόλη, κρατώντας την εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας, της προστάτιδας της Κωνσταντινούπολης. Το γεγονός αυτό σημάδεψε την αρχή μιας καλλιτεχνικής άνθισης που διήρκησε περίπου 300 χρόνια -έως το 1557, όταν η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μετονομάστηκε σε Βυζαντινή, όπως είναι γνωστή μέχρι σήμερα.
Στους χώρους της έκθεσης παρουσιάζονται περισσότερα από 350 σπάνια έργα τέχνης, όπως τοιχογραφίες, υφάσματα, λειτουργικά αντικείμενα και κυρίως οι ανεπανάληπτες θρησκευτικές εικόνες της εποχής, οι οποίες σπάνια παρουσιάζονται εκτός των εκκλησιών και των μοναστηριών, από 30 και πλέον χώρες.
Μέσα από την έκθεση, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να πληροφορηθεί για τη μετάβαση του πνεύματος του Βυζαντίου στην πρώτη ιταλική Αναγέννηση και στην εξέλιξη της δυτικής τέχνης, αλλά και να θαυμάσει 40 έργα της περιόδου 1260-1320 από την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης.
Μήνυμα πίστης
Τα εγκαίνια της έκθεσης τέλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ενώ παρέστησαν 600 προσκεκλημένοι μεταξύ των οποίων ο ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν.
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανέφερε ότι το μήνυμα της πίστης, που προβάλλεται κατά τον πλέον επίκαιρο τρόπο μέσα από την έκθεση, αποτελεί τη ζωτική, παντοτινή ανθρώπινη ανάγκη. Θέλουμε να γίνει αντιληπτό, στην αληθινή του διάσταση, το μήνυμα του τίτλου της έκθεσης. Ο άνθρωπος της σημερινής εποχής κινδυνεύει από την έλλειψη νοήματος στη ζωή του.
Ο διευθυντής του μουσείου, Φιλίπ ντε Μοντεμπέλο, ανέφερε ότι είναι η πρώτη μεγάλη έκθεση του Μητροπολιτικού Μουσείου, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην καλλιτεχνική άνθηση της περιόδου των Παλαιολόγων και στη μετέπειτα υιοθέτηση του συγκεκριμένου πολιτισμού. Τα ελληνικά μοναστήρια και τα πολιτιστικά κέντρα, όπως η Θεσσαλονίκη και ο Μυστράς, παρήγαγαν μια συγκλονιστική θρησκευτική τέχνη και ταυτόχρονα ενθάρρυναν την αναγέννηση της κλασικής παιδείας, που ενέπνευσε την ιταλική Αναγέννηση. Από το 1453, ο Μυστράς διατηρήθηκε ελεύθερος για μια δεκαετία. Όπως άλλωστε του άρμοζε, το ελληνικό έδαφος παρέμεινε το τελευταίο προπύργιο της υπέροχης αυτοκρατορίας την οποία υμνεί η έκθεσή μας.
26 χρόνια εκθέσεις
Με τη μεγάλη παρουσίαση "Βυζάντιο: Πίστη και Δύναμη (1261-1557)" ολοκληρώνει το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης τον αφιερωμένο στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία εκθεσιακό κύκλο, που άνοιξε πριν από 26 χρόνια με την έκθεση "Εποχή της Πνευματικότητας, 3ος - 7ος αιώνας". Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το 1997 ακολούθησε η "Δόξα του Βυζαντίου, 9ος - 13ος αι.", γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία στο ευρύτερο αμερικανικό κοινό. Η τρίτη έκθεση, η οποία ανοίγει τις πύλες στις 23 Μαρτίου του 2004 και θα ολοκληρωθεί στις 4 Ιουλίου, φιλοδοξεί να αποδείξει ότι η τέχνη, η θρησκεία και ο πολιτισμός του Βυζαντίου δεν εξαλείφθηκαν με την Αλωση.
Οι θησαυροί
Η μεγάλη έκθεση στο Μητροπολιτικό Μουσείο, φιλοξενεί συνολικά 350 έργα από 29 χώρες και 130 συλλογές. Ανάμεσα σε αυτά, πορτραίτα δωρητών της εποχής, φορητές εικόνες από ναούς και μοναστήρια, ιερά σκεύη και κειμήλια, γλυπτά, αποσπάσματα από τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, κώδικες, πολύτιμα ιερατικά υφάσματα με κεντητούς Επιταφίους και πολλά άλλα ανεκτίμητης αξίας αντικείμενα.
Τα 350 έργα της έκθεσης προέρχονται από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, την Αίγυπτο, τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Ρουμανία, τη Ρωσία, την Τουρκία, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο κι ακόμα 20 χώρες. Πολλά από τα εκθέματα προέρχονται από τις συλλογές μεγάλων μουσείων από όλο τον κόσμο, ενώ ορισμένα -κυρίως αυτά που εκτίθενται για πρώτη φορά- προέρχονται από μονές ή εκκλησίες. Ανάμεσα στα εκθέματα, ξεχωρίζουν οι 40 εικόνες της ύστερης βυζαντινής περιόδου από την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά. Η έκθεση είναι οργανωμένη θεματικά. Η πρώτη αίθουσα είναι αφιερωμένη σε πορτρέτα των δωρητών. Ακολουθούν οι αίθουσες με τις ιερές εικόνες, τα πολυτελή μεταξωτά υφαντά, τα επίχρυσα μεταλλοτεχνήματα, τα ψηφιδωτά, τις τοιχογραφίες, τα χειρόγραφα κτλ. Μια ακόμα αίθουσα είναι αφιερωμένη στην επίδραση του βυζαντινού πολιτισμού στη λατινική Δύση -καθώς διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Αναγέννησης και της τέχνης της- και το Ισλάμ.
Η παλαιολόγεια τέχνη
Η άνθιση της βυζαντινής τέχνης που ακολούθησε τη διάσπαση της αυτοκρατορίας από την Τέταρτη Σταυροφορία (1204) και την 57χρονη Λατινοκρατία συνοδεύτηκε από την εμφάνιση νέων τάσεων στην τέχνη - ιδιαίτερα της ζωγραφικής. Η ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης (1261) επηρέασε εξίσου την καλλιτεχνική δημιουργία. Η πρώτη φάση της παλαιολόγειας τέχνης -διήρκησε περίπου μέχρι το 1300- χαρακτηρίζεται από την αναβίωση των κλασικών προτύπων στη ζωγραφική, που υιοθετήθηκε και από την αγιογραφία και τη μικροτεχνία. Το γενικότερα κλίμα της περιόδου (δύσκολες πολιτικές συνθήκες, ανεξαρτησία προσωπικής ζωής κα.) οδήγησαν στη διάδοση της ιδιωτικής λατρείας και την αύξηση της ζωγραφικής εικόνων. Τα κλασικά πρότυπα διατηρήθηκαν σε όλη την ύστερη βυζαντινή περίοδο, ενώ από το 14ο αιώνα παρατηρείται μια λυρική και έντονα διακοσμητική διάθεση και μια δόση εξπρεσσιονισμού. Τότε, μάλιστα, οι μικρές ψηφιδωτές εικόνες με πολύτιμες πέτρες (μεγέθους κεφαλιού καρφίτσας), γνωστές ήδη από το 12ο αιώνα, γνωρίζουν ιδιαίτερη άνθιση, οι τοιχογραφίες γίνονται περισσότερο προσωπογραφικές και οι εικόνες διακρίνονται από έντονο συναισθηματισμό αλλά και έναν πιο οικείο, ανθρώπινο χαρακτήρα. Τα έργα που σώζονται από το 15ο αιώνα είναι πολύ περισσότερα και αντιπροσωπεύουν την τέχνη που άνθισε και στη μεταβυζαντινή περίοδο. Με βασικό κέντρο την Κωνσταντινούπολη, η τέχνη αυτή διαδόθηκε στη Βαλκανική χερσόνησο, τη Ρωσία και έφτασε μέχρι το Δυτικό και τον Ισλαμικό κόσμο.
Ο αμερικάνικος τύπος
Οι μεγάλες αμερικάνικες εφημερίδες έκαναν ειδικά αφιερώματα για την έκθεση. Η New York Times, με ανταπόκριση από το Όρος Σινά, προέβαλε το έργο διάσωσης και προβολής αρχαίων χειρογράφων από τον Ελληνορθόδοξο μοναχό πατέρα Ιουστίνο, στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης. Στη Μονή φυλάσσονται μερικά από τα παλαιότερα αντίγραφα της Βίβλου, καθώς και σπάνια βιβλία και χειρόγραφα γραμμένα σε 11 γλώσσες, όπως ελληνικά, λατινικά, αραβικά, περσικά, σλαβικά κ.α.
Σχόλια