Περί της διαδοχής στον περιζήτητο αρχιεπισκοπικό θρόνο

Περί της διαδοχής στον περιζήτητο αρχιεπισκοπικό θρόνο

.

---

? Η Ιερά Σύνοδος θα πρέπει να λάβει δύσκολες αποφάσεις τις επόμενες μέρες. Ποια πιστεύεις ότι πρέπει να είναι η στάση που θα τηρήσει στο θέμα της διαδοχής στον αρχιεπισκοπικό θρόνο;

? Είναι κανόνας πλέον τα τελευταία χρόνια η Ιερά Σύνοδος να λαμβάνει δύσκολες αποφάσεις. Οι Ιεράρχες είναι αναγκασμένοι από τα γεγονότα (υπόθεση Αρχιμανδρίτης Παγκράτιος, Μητροπολίτης Αθανάσιος, Αρχιμανδρίτης Αντρέας Κωνσταντινίδης, εκλογή Επισκόπου Κύκκου, αρρώστια του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, οικονομικά σκάνδαλα και κάθαρση) να συγκρούονται και να καταλήγουν τελικά σε αποφάσεις. Η επόμενη συνεδρία πρέπει να ενταχθεί σε αυτό το πλαίσιο.
? Ναι, αλλά αυτή τη φορά θα τεθεί το μέγιστο, η διαδοχή στον αρχιεπισκοπικό θρόνο και αναμένεται να υπάρξει η μάχη των μαχών.

? Έχεις δίκιο, αλλά υπάρχει και η εκτίμηση ότι όλες αυτές οι μάχες που προηγήθηκαν, εντάσσονταν σε αυτό το πλαίσιο, δηλαδή του αγώνα για το θρόνο. Όλοι οι πρωταγωνιστές ενεργούσαν έχοντας στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους, τον περιζήτητο θρόνο του Αποστόλου Βαρνάβα.
? Καλά όλα αυτά, αλλά τώρα τι πρέπει να πράξουν;

? Σίγουρα, πρέπει πρώτα και κύρια να επικαλεστούν τη βοήθεια του Θεού και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να συνεκτιμήσουν όλες τις κοινωνικο-πολιτικές εξελίξεις και να λάβουν αποφάσεις που θα προστατεύουν πρώτα τους ίδιους. Δηλαδή να μην λάβουν αποφάσεις που θα οδηγήσουν σε συγκρούσεις μεταξύ τους και βεβαίως να μην σκανδαλίσουν το λογικό ποίμνιο, το οποίο ευτυχώς δεν καταλαβαίνει πλέον από αυτά. Το γεγονός της προσωρινής ακοινωνησίας, μεταξύ Πάφου Χρυσοστόμου και Λεμεσού Αθανασίου, δεν πρέπει με κανένα τρόπο να επαναληφθεί. Ακόμη δεν πρέπει, η όποια απόφαση ληφθεί, να εξασφαλιστεί με οριακή πλειοψηφία. Στον εκκλησιαστικό χώρο επιβάλλεται να ακολουθείται η λογική της συναίνεσης και όχι της απλής πλειοψηφίας.

? Ε τότε δεν πρόκειται ποτέ να ληφθεί καμία απόφαση.

? Δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Στην εκκλησιαστική ιστορία μαθαίνουμε για τον τρόπο που λάμβαναν αποφάσεις οι Οικουμενικές Σύνοδοι για ζητήματα απείρως πιο δύσκολα και εξαιρετικά επικίνδυνα για ολόκληρη αυτοκρατορία. Οι Επίσκοποι συνέρχονταν, συζητούσαν και κατέληγαν σε ομόφωνες αποφάσεις ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο, η απόφαση συνοδεύτηκε και από το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα.
? Καλά, μπορούμε να περιμένουμε σήμερα θαύματα;

? Αλίμονο αν δεν υπήρχαν θαύματα και αν ο Θεός δεν μπορούσε να δράσει με αυτό τον τρόπο. Βεβαίως η έννοια του θαύματος είναι σχετική και δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Θαύμα είναι η σημερινή ταπείνωση του παντοδύναμου Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, θαύμα είναι η κάθαρση στην Αρχιεπισκοπή, θαύμα είναι και επιστροφή των πιστών στην Εκκλησία, την ίδια ώρα που τα εκκλησιαστικά σκάνδαλα, πήραν μορφή χιονοστιβάδας. Εξάλλου, όπου περισσεύει η αμαρτία, υπερ-περισσεύει η χάρις.

? Πρακτικά τι μπορούν να κάνουν;

? Να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ηγέτες, αν δεν πετύχουν ομοφωνία, αναβάλλουν τις συνεδρίες. Εδώ τα δεδομένα είναι λίγο διαφορετικά και δεν υπάρχουν οι εμπειρίες της συναίνεσης. Θα πρέπει όμως να γίνει αρχή. Μπορούν να μελετηθούν διάφορα σενάρια για καθορισμό του χρόνου για διεξαγωγή αρχιεπισκοπικών εκλογών. Το πρώτο είναι η διεξαγωγή εκλογών, όταν πεθάνει ο Αρχιεπίσκοπος, σενάριο για το οποίο υπάρχει ήδη απόφαση από προηγούμενη σύνοδο. Το δεύτερο είναι να καθοριστεί μεταβατική περίοδος, η οποία να οδηγεί στη διεξαγωγή εκλογών. Δηλαδή να αποφασίσουν τώρα ομόφωνα, ότι ύστερα από τόσους μήνες, ή τόσα χρόνια να διεξαχθούν εκλογές. Η επιλογή του χρόνου να καθοριστεί με ομοφωνία και κατόπιν συναίνεσης. Σε αυτό το επίπεδο μπορούν να γίνουν διαβουλεύσεις και να υπάρξει συμφωνία. Υπάρχει και το τρίτο σενάριο, το οποίο προβλέπει θεσμοθέτηση της σημερινής κατάστασης, όπου στην ουσία την ύπατη εξουσία ασκεί ο Μητροπολίτης Πάφου Χρυσόστομος, ως πρώτος τη τάξη μετά τον Αρχιεπίσκοπο.

? Ο τρόπος διεξαγωγής των εκλογών δεν έχει σημασία;

? Έχει τεράστια σημασία και είναι εδώ που θα διαφανούν στη συνέχεια τα μεγαλύτερα προβλήματα. Οι ενορίες δεν είναι καταγραμμένες, η κατανομή των αντιπροσώπων (εκλεκτόρων) δεν είναι σωστή, ο συσχετισμός μεταξύ εκκλησιαστικών και πολιτικών εκλογών (κατάλογος Υπουργείου Εσωτερικών) δεν είναι καταστατικά αποδεκτός. Βεβαίως υπάρχει η δυνατότητα τροποποίησης του καταστατικού, αλλά και αυτό δεν είναι και τόσο εύκολη υπόθεση. Εξάλλου, η κατανομή των εκλεκτόρων και των πιστών σε νέες ενορίες, όπως είναι στην πραγματικότητα, απαιτεί τεράστια, πολύχρονη και κοπιώδη δουλειά.
? Καλά όλα αυτά, αλλά οι Επίσκοποι σκέφτονται και αποφασίζουν με βάση τα «κουκιά» τους, την εκλογική τους δύναμη και όχι με τις άλλες παραμέτρους.

? Έχεις δίκιο. Ο Μητροπολίτης Πάφου Χρυσόστομος αφήνει ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα, οι Επίσκοποι Λεμεσού Αθανάσιος και Κύκκου Νικηφόρος επείγονται για τη διαδοχή, ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος δεν ενδιαφέρεται πλέον, ενώ οι υπόλοιποι Αρχιερείς δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Τώρα στην πορεία πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα είναι μια άλλη υπόθεση. Σημασία έχει να καθοριστούν ομόφωνα οι κανόνες του «παιγνιδιού» και στη συνέχεια ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει για να πείσει τους πιστούς να τον ψηφίσουν. Ας μην ξεχνά κανένας ότι ο Θεός έχει το δικό του τρόπο να ενεργεί και να υψώνει τους ταπεινούς και να ταπεινώνει τους περήφανους.

* (Συνομιλία μεταξύ δύο φίλων που έγινε κάπου, κάποτε.)