ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΡΕΑ
ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΡΕΑ
Πρωτοπορία 100 χρόνων
.
Το δεύτερο σημαντικότερο προσκύνημα στην Κύπρο ήταν και είναι το μοναστήρι του Αποστόλου Αντρέα, στην Καρπασία. Όπως ήταν φυσικό, και πριν 100 και πλέον χρόνια αποτελούσε χώρο οικονομικού ενδιαφέροντος, από τον εκάστοτε Αρχιεπίσκοπο Κύπρου.
Οι κάτοικοι του Ριζοκαρπάσου, σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν αρχιεπισκοπικές επεμβάσεις και να προωθήσουν τα συμφέροντα της περιοχής, προχώρησαν με δυναμικό τρόπο στην ετοιμασία καταστατικού για τη διαχείριση των εισφορών και της περιουσίας της μονής.
Αφορμή για την όλη εξέλιξη στάθηκε η κρίση στις σχέσεις μεταξύ των κατοίκων και του Αρχιεπισκόπου Σωφρονίου, η οποία έφθασε στο σημείο ο Αρχιεπίσκοπος να καταθέσει αγωγή το 1896 (369/96) στο επαρχιακό δικαστήριο Αμμοχώστου.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, επήλθε συμβιβασμός, ο Αρχιεπίσκοπος απέσυρε την αγωγή και υιοθετήθηκε το καταστατικό το οποίο είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρον και πολύ πρωτοποριακό, ακόμη και αν αντικριστεί και σήμερα.
Ο βουλευτής Ζαχαρίας Κουλίας εντόπισε ύστερα από έρευνα το καταστατικό και το επανέκδοσε διαφυλάσσοντας, έτσι, ένα πολύτιμο θησαυρό.
Από τα εντυπωσιακά άρθρα του καταστατικού ξεχωρίζει ο τρόπος εκλογής της εξαμελούς διαχειριστικής επιτροπής, ο οποίος ήταν με άμεσες γενικές εκλογές, ανάμεσα στους κατοίκους του Ριζοκαρπάσου.
Την προεδρία της διαχειριστικής επιτροπής είχε ο εκάστοτε Οικονόμος της Μονής, ο οποίος διοριζόταν από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου. Έτσι, διαφυλασσόταν ο πρώτος λόγος του Επισκόπου, αλλά και οι πιστοί είχαν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της περιουσίας. Παράλληλα, εξέλειπε και το δικαίωμα του Επισκόπου να διορίζει και να παύει, μέλη της επιτροπής χωρίς να δίνει λόγο σε κανένα.
Τα μέλη της διαχειριστικής επιτροπής υπηρετούσαν για τρία χρόνια και η υπηρεσία τους ήταν άμισθη. Στο καταστατικό σημειώνεται ρητά ότι τα μισά έσοδα της μονής θα διατίθενται για κοινωφελή έργα και βοήθειες σε αναξιοπαθούντες πολίτες. Παραθέτουμε πιο κάτω τα σημαντικότερα από τα άρθρα του καταστατικού.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Το καταστατικόν του Αποστόλου Αντρέα
Αρ. 1. Η διαχείρισις της περιουσίας του Αγ. Ανδρέου θέλει γίνεσθαι υπό επιτροπής εκ των κατοίκων Ριζοκαρπάσου εξαμελούς εκλεγομένης υπό των κατοίκων του χωρίου. Διάρκεια της ενασκήσεως των καθηκόντων της άνω Επιτροπείας ορίζεται τριετία.
Αρ. 2. Μέλος της Επιτροπής ως άνω αυτοδικαίως και Πρόεδρος αυτής θέλει είσθαι ο κατά καιρόν Οικονόμος, ούτως ώστε το όλο της Επιτροπής αποτελείται εξ επτά προσώπων.
Αρ. 3. Τον Οικονόμον θέλει εκλέγει η Α. Μακαριότης εκ των προσώπων άτινα θέλουσι προτείνει οι Πατέρες Αγ. Ανδρέου. Εν περιπτώσει διαφωνίας μεταξύ των Πατέρων Αγ. Ανδρέου και της Α. Μακαριότητος περί την εκλογή Οικονόμου και μετά την εκ τρίτου υπόδειξιν του προσώπου εκ μέρους των Πατέρων, η Α. Μακαριότητος δικαιούται να διορίσει ον αν ήθελε θεωρήσει κατάλληλον.
Αρ. 4. Το προσωπικόν των πατέρων του Αγ. Ανδρέου θέλει εκλέγεσθαι υπό της διαχειριστικής Επιτροπείας Αγ. Ανδρέου και παύεσθαι υπ’ αυτής, ουδέποτε δε θέλει υπερβεί το ποσό των τεσσάρων ούτε ελάττων των τριών.
Αρ. 5. Το υπούργημα του μέλους της Επιτροπής έσται άμισθον.
Αρ. 6 Θέλει διοικείσθαι και διαχειρίζεσθαι υπό της εξαμελούς Επιτροπής επί τη βάσει προϋπολογισμού των εσόδων και εξόδων συντασσομένου μέχρι το πολύ της 1ης Σεπτεμβρίου εκάστου έτους.
Προϋπολογισμός
Ο προϋπολογισμός ούτος θέλει πέμπεσαι, εις την Α. Μακαριότητα, όστις υποχρεούται εντός 15 ημερών από της παραλαβής να εγκρίνη ή τροποποιήση αυτόν, άλλως θεωρείται εγκεκριμένος ως ωρίσθη υπό της Επιτροπής.
Αρ. 7. Πάσα δαπάνη γενομένη πέραν της εν τω προϋπολογισμώ οριζομένης, υποχρεοί προσωπικώς τους επιτρόπους και αλληλεγγύως.
Οι δαπάνες
Αρ. 8. Η περιουσία του Αγ. Ανδρέου ανήκει τω Αγ. Ανδρέα, τα δε εισοδήματα θέλουσι διαχειρίζεσθαι υπό της Επιτροπής προς συντήρησιν και καλλιτέρευσιν του Αγ. Ανδρέου συμφώνως τω προϋπολογισμώ. Εκ του περισσεύματος αν ή τυχόν τοιούτον, το μεν ½ να τίθηται ως αποθεματικόν κεφάλαιον, το δε έτερον ½ θα διατίθηται υπέρ των ηθικών αναγκών του χωρίου, ως συνδρομή εις σχολεία κλπ.κλπ. εις οιανδήποτε ήθελεν εγκρίνει η Επιτροπή Εθνικών ή ηθικών αναγκών του τόπου, όπερ ήθελεν αναφέρεσθαι εν τω προϋπολογισμώ ως κονδύλιον διαφόρων ηθικών αναγκών.
Αρ. 23. Ουδεμία δαπάνη επιτρέπεται να γίνη εκτός εάν αύτη περιλαμβάνηται εις τον εγκριθέντα προϋπολογισμόν, ή εκτός εάν ειδικώς ενεκρίθη εκ των προτέρων υπό του Αρχιεπισκόπου. Πάσα μη εγκεκριμένη δαπάνη θα βαρύνη προσωπικώς και αλληλεγγύως τα μέλη της Επιτροπείας τα συναινέσαντα ή τα διενεργήσαντα την τοιαύτην δαπάνην, πλην εκείνων των οποίων η διαφωνία ευρίσκεται σημειωμένη εις τα πρακτικά της επιτροπείας, ή τα οποία δεν ήσαν παρόντα κατά την λήψιν της τοιαύτης αποφάσεως.
Αρ. 24. Η Επιτροπεία δεν δικαιούται να προβή εις οιανδήποτε επισκευήν ή ανέγερσιν ναού, ή κατασκευήν, ή αγοράν εικόνων ή αμφίων ή οιουδήποτε ιερού αντικειμένου αναγκαιούντος εν τω ναώ άνευ της γραπτής συγκαταθέσεως του Αρχιεπισκόπου ή του Τοποτηρητού.
Αρ. 25. Η Επιτροπεία δεν δικαιούται να δανεισθή δια το ιερόν ίδρυμα Απ. Ανδρέου ή να αγοράση ή να πωλήση ακίνητα της Μονής ή ιερά αντικείμενα άνευ της γραπτής εγκρίσεως του Αρχιεπισκόπου ή του Τοποτηρητού. Όσον αφορά τα χρυσά και αργυρά αναθήματα, ταύτα θα εκτιμώνται υπό πραγματογνωμόνων των οποίων η εκτίμησις θα προσκολλάται επί ενός εκάστου αντικειμένου, θα πωλώνται δε μόνον δια δημοσίου πλειστηριασμού καθ’ ημέραν και ώραν οριζομένων εκ των προτέρων.
Χρέη
Αρ. 27. Εφ’ όσον το ιερόν ίδρυμα έχει χρέη, η επιτροπεία δεν θα δικαιούται να δανείζη χρήματα. Μετά δε την αποπληρωμήν των χρεών, η επιτροπεία δεν θα δανείζη χρήματα άνευ επαρκούς ασφαλείας ή άνευ εγγυήσεως και άνευ αποφάσεως της επιτροπής καταχωρουμένης εις τα πρακτικά. Παν γραμμάτιον δέον εις την λήξιν να εξοφλήται ή να απαντούται εάν παρέχηται επαρκής ασφάλεια ή εγγύησις.
Οι επίτροποι οι παραμελούντες την επιδίωξιν της εξοφλήσεως ή της ανανεώσεως των γραμματίων με επαρκή ασφάλειαν, θα είναι προσωπικώς υπεύθυνοι δια πάσαν ζημίαν ήτις ήθελε προκύψη εις τον Απ. Ανδρέαν εκ της τοιαύτης αμελείας των. Δια πάντα τα δάνεια τα γινόμενα εις κατοίκους της κοινότητος Ριζοκαρπάσου ο τόκος δέον να μην υπερβαίνη τα 6%. Όσον αφορά τα υφιστάμενα δάνεια, και τούτων ο τόκος να λογισθή προς 6%.
Δάνεια
Αρ. 28. Εάν η επιτροπεία δώση δάνειον επισφαλές και επέλθη εκ τούτου ζημία εις το ιερόν Ίδρυμα Αποστόλου Ανδρέου, η τοιαύτη ζημία θα βαρύνη τους επιτρόπους τους διενεργήσαντας το δάνειον, εάν αποδειχθή ότι εκ δόλου ή αμελείας προς έρευναν εθεώρησαν το δάνειον ως ασφαλές.
Αρ. 29. Πάντα τα κτήματα Απ. Ανδρέου θα καλλιεργώνται δι’ ίδιον λογαριασμόν ή θα ενοικιάζονται δια δημοσίας πλειοδοσίας εις ασφαλείς ενοικιαστάς με ασφαλείς εγγυήσεις ή θα παρέχωνται εις καλλιεργητάς προς καλλιέργειαν επί μερισμώ του προϊόντος. Πάσα μίσθωσις ακινήτων ή παροχή ακινήτων προς καλλιέργειαν επί συνεταιρισμώ δέον να γίνηται δι’ εγγράφων μετ’ αξιοχρέων εγγυητών.
Ενοικιάσεις
Αρ.30. Οσάκις πρόκειται να ενοικιασθή κτήμα τι, θα τοιχοκολλάται σχετική ειδοποίησις επί των θυρών των ναών του Ριζοκαρπάσου 15 τουλάχιστον ημέρας προ της πλειοδοσίας διαλαμβάνουσα το κτήμα, τον τόπον εν ω θα γίνη ή πλειοδοσία, την ημέραν και την ώραν καθ’ ήν θα κατακυρωθή. Προ της ενάρξεως της πλειοδοσίας θα κοινοποιώνται οι όροι της ενοικιάσεως, δια να γίνη δε τις δεκτός ως πλειοδότης δέον πρότερον τα καταθέση έγγραφον δήλωσιν αξιοχρέου προσώπου ότι θα υπογράψη ως εγγυητής το συμβόλαιον. Το κτήμα θα κατακυρούται εις τον τελευταίον πλειοδότην. Εάν η επιτροπεία θα εύρη την προσφοράν συμφέρουσαν δύναται να μην κατακυρώση την ενοικίασιν και να ορίση νέαν ημέραν πλειοδοσίας, οπότε θα κατακυρούται οριστικώς η ενοικίασις εις τον τελευταίον πλειοδότην. Πάσα ζημία, ήτις ήθελε προκύψη εκ της μη εφαρμογής της ανωτέρω περί ενοικιάσεως διατάξεως, θα επιβαρύνει την διαχειριστικήν Επιτροπείαν.
Τα δωρήματα
Αρ. 33. Τα χρήματα του ιερού ιδρύματος Αποστόλου Ανδρέου καθώς και τα χρυσά και αργυρά δωρήματα θα φυλάττωνται εις το χρηματοκιβώτιον Απ. Ανδρέου όπερ έχει εξ κλείδας, έκαστον δε μέλος της επιτροπείας θα έχη εις την κατοχήν του ανά μίαν κλείδα. Αι κλείδες του εν τω ναώ Απ. Ανδρέου χρηματοκιβωτίου θα φυλάττωνται εις το εσώτατον μέρος του μεγάλου χρηματοκιβωτίου του ευρισκομένου εν τω εν Ριζοκαρπάσω γραφείω Απ. Ανδρέου , θα χρησιμοποιώνται δε προς παραλαβήν των εν αυτώ χρημάτων μόνον κατόπιν αποφάσεως της επιτροπείας.
Αρ. 35. Ο ταμίας δεν δικαιούται να χρησιμοποιή εκ των παρ’ αυτών χρημάτων οιονδήποτε ποσόν, δι’ ατομικάς του χρείας. Η ολομέλεια της επιτροπείας, είτε ο πρόεδρος, είτε ο ελεγκτής θα δικαιούνται ανά πάσαν στιγμήν να εξελέγχωσι τον ταμίαν και εάν εύρωσιν ότι είναι ελλειμματίας θα καταγγέλλωσι τούτον εις τον Αρχιεπίσκοπον ή τον Τοποτηρητήν, όστις θα δικαιούται να κηρύξει αυτόν εν αταξία, και να προβή εις την παύσιν του.
Ταξίδια
Αρ. 40. Ουδεμία δαπάνη δια ταξίδια, μέλους ή μελών της επιτροπείας δύναται να γίνη εκτός εάν το ταξείδιον ή τα ταξείδια απεφασίσθησαν υπό της επιτροπείας. Αι δαπάναι των κατόπιν αποφάσεως γινομένων ταξειδίων θα υποβάλλωνται εις την αμέσως επομένην συνεδρίαν, θα εξελέγχωνται και θα πληρώνηται μόνον το επαρκώς δικαιολογημένον και εγκρινόμενον ποσόν.
Ελεγχος
Αρ. 43. Η διαχείρισις της επιτροπής θα υπόκηται εις πάσαν στιγμήν εις τον έλεγχον ελεγκτού διοριζομένου υπό της Αρχιεπισκοπής. Η εξέλεγξις θα γίνηται εν Ριζοκαρπάσω, πας δε κάτοικος Ριζοκαρπάσου θα δικαιούται να προσέλθη προς τον ελεγκτήν και να υποβάλη εις αυτόν οιασδήποε εισηγήσεις και πληροφορίας σχετιζομένας με την εξέλεγξιν.
Ο ελεγκτής θα καταγράφη την έκθεσιν του εις το βιβλίον των πρακτικών της επιτροπής, αντίγραφον δε της εκθέσεως του θα αποστέλλη εις τον Αρχιεπίσκοπον.
Αρ. 44. Εάν επίτροπος ή επίτροποι αρνηθώσιν να επιτρέψωσιν εις τον ελεγκτήν της Αρχιεπισκοπής να εξελέγξη τα βιβλία της διαχειρίσεως, θα υπόκεινται εις παύσιν υπό του Αρχιεπισκόπου ή του Τοποτηρητού της Αρχιεπισκοπής.
Οι μισθοί
Αρ. 50. Ο μισθός του Οικονόμου ορίζεται υπό της επιτροπής Αποστόλου Ανδρέου εις 60 λίρας ετησίως με κλίμακα αυξήσεως δια τα πρώτα έξ έτη εκ λιρών δύο κατ’ έτος. Εν περιπτώσει καθ’ ήν ο Οικονόμος είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω υγείας αδυνατεί να εκπληρώση τα καθήκοντά του θα τίθηται υπό σύνταξιν και θα πληρώνηται εις αυτόν ως σύνταξις εκ του ταμείου Αποστόλου Ανδρέου 2 λίρας κατά μήνα.
Αρ. 52. Το υπαλληλικόν προσωπικόν του Αποστόλου Ανδρέου δέον να αποτελείται εξ ανδρών.
Αρ. 53. Το χρηματοκιβώτιον του ναού θα ανοίγηται επί παρουσία όλων των μελών της επιτροπείας και η ποσότης των εξ αυτού παραλαμβανομένων χρημάτων θα βεβαιούται δια της υπογραφής όλων των επιτρόπων.
Οι κάτοικοι του Ριζοκαρπάσου, σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν αρχιεπισκοπικές επεμβάσεις και να προωθήσουν τα συμφέροντα της περιοχής, προχώρησαν με δυναμικό τρόπο στην ετοιμασία καταστατικού για τη διαχείριση των εισφορών και της περιουσίας της μονής.
Αφορμή για την όλη εξέλιξη στάθηκε η κρίση στις σχέσεις μεταξύ των κατοίκων και του Αρχιεπισκόπου Σωφρονίου, η οποία έφθασε στο σημείο ο Αρχιεπίσκοπος να καταθέσει αγωγή το 1896 (369/96) στο επαρχιακό δικαστήριο Αμμοχώστου.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, επήλθε συμβιβασμός, ο Αρχιεπίσκοπος απέσυρε την αγωγή και υιοθετήθηκε το καταστατικό το οποίο είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρον και πολύ πρωτοποριακό, ακόμη και αν αντικριστεί και σήμερα.
Ο βουλευτής Ζαχαρίας Κουλίας εντόπισε ύστερα από έρευνα το καταστατικό και το επανέκδοσε διαφυλάσσοντας, έτσι, ένα πολύτιμο θησαυρό.
Από τα εντυπωσιακά άρθρα του καταστατικού ξεχωρίζει ο τρόπος εκλογής της εξαμελούς διαχειριστικής επιτροπής, ο οποίος ήταν με άμεσες γενικές εκλογές, ανάμεσα στους κατοίκους του Ριζοκαρπάσου.
Την προεδρία της διαχειριστικής επιτροπής είχε ο εκάστοτε Οικονόμος της Μονής, ο οποίος διοριζόταν από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου. Έτσι, διαφυλασσόταν ο πρώτος λόγος του Επισκόπου, αλλά και οι πιστοί είχαν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της περιουσίας. Παράλληλα, εξέλειπε και το δικαίωμα του Επισκόπου να διορίζει και να παύει, μέλη της επιτροπής χωρίς να δίνει λόγο σε κανένα.
Τα μέλη της διαχειριστικής επιτροπής υπηρετούσαν για τρία χρόνια και η υπηρεσία τους ήταν άμισθη. Στο καταστατικό σημειώνεται ρητά ότι τα μισά έσοδα της μονής θα διατίθενται για κοινωφελή έργα και βοήθειες σε αναξιοπαθούντες πολίτες. Παραθέτουμε πιο κάτω τα σημαντικότερα από τα άρθρα του καταστατικού.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Το καταστατικόν του Αποστόλου Αντρέα
Αρ. 1. Η διαχείρισις της περιουσίας του Αγ. Ανδρέου θέλει γίνεσθαι υπό επιτροπής εκ των κατοίκων Ριζοκαρπάσου εξαμελούς εκλεγομένης υπό των κατοίκων του χωρίου. Διάρκεια της ενασκήσεως των καθηκόντων της άνω Επιτροπείας ορίζεται τριετία.
Αρ. 2. Μέλος της Επιτροπής ως άνω αυτοδικαίως και Πρόεδρος αυτής θέλει είσθαι ο κατά καιρόν Οικονόμος, ούτως ώστε το όλο της Επιτροπής αποτελείται εξ επτά προσώπων.
Αρ. 3. Τον Οικονόμον θέλει εκλέγει η Α. Μακαριότης εκ των προσώπων άτινα θέλουσι προτείνει οι Πατέρες Αγ. Ανδρέου. Εν περιπτώσει διαφωνίας μεταξύ των Πατέρων Αγ. Ανδρέου και της Α. Μακαριότητος περί την εκλογή Οικονόμου και μετά την εκ τρίτου υπόδειξιν του προσώπου εκ μέρους των Πατέρων, η Α. Μακαριότητος δικαιούται να διορίσει ον αν ήθελε θεωρήσει κατάλληλον.
Αρ. 4. Το προσωπικόν των πατέρων του Αγ. Ανδρέου θέλει εκλέγεσθαι υπό της διαχειριστικής Επιτροπείας Αγ. Ανδρέου και παύεσθαι υπ’ αυτής, ουδέποτε δε θέλει υπερβεί το ποσό των τεσσάρων ούτε ελάττων των τριών.
Αρ. 5. Το υπούργημα του μέλους της Επιτροπής έσται άμισθον.
Αρ. 6 Θέλει διοικείσθαι και διαχειρίζεσθαι υπό της εξαμελούς Επιτροπής επί τη βάσει προϋπολογισμού των εσόδων και εξόδων συντασσομένου μέχρι το πολύ της 1ης Σεπτεμβρίου εκάστου έτους.
Προϋπολογισμός
Ο προϋπολογισμός ούτος θέλει πέμπεσαι, εις την Α. Μακαριότητα, όστις υποχρεούται εντός 15 ημερών από της παραλαβής να εγκρίνη ή τροποποιήση αυτόν, άλλως θεωρείται εγκεκριμένος ως ωρίσθη υπό της Επιτροπής.
Αρ. 7. Πάσα δαπάνη γενομένη πέραν της εν τω προϋπολογισμώ οριζομένης, υποχρεοί προσωπικώς τους επιτρόπους και αλληλεγγύως.
Οι δαπάνες
Αρ. 8. Η περιουσία του Αγ. Ανδρέου ανήκει τω Αγ. Ανδρέα, τα δε εισοδήματα θέλουσι διαχειρίζεσθαι υπό της Επιτροπής προς συντήρησιν και καλλιτέρευσιν του Αγ. Ανδρέου συμφώνως τω προϋπολογισμώ. Εκ του περισσεύματος αν ή τυχόν τοιούτον, το μεν ½ να τίθηται ως αποθεματικόν κεφάλαιον, το δε έτερον ½ θα διατίθηται υπέρ των ηθικών αναγκών του χωρίου, ως συνδρομή εις σχολεία κλπ.κλπ. εις οιανδήποτε ήθελεν εγκρίνει η Επιτροπή Εθνικών ή ηθικών αναγκών του τόπου, όπερ ήθελεν αναφέρεσθαι εν τω προϋπολογισμώ ως κονδύλιον διαφόρων ηθικών αναγκών.
Αρ. 23. Ουδεμία δαπάνη επιτρέπεται να γίνη εκτός εάν αύτη περιλαμβάνηται εις τον εγκριθέντα προϋπολογισμόν, ή εκτός εάν ειδικώς ενεκρίθη εκ των προτέρων υπό του Αρχιεπισκόπου. Πάσα μη εγκεκριμένη δαπάνη θα βαρύνη προσωπικώς και αλληλεγγύως τα μέλη της Επιτροπείας τα συναινέσαντα ή τα διενεργήσαντα την τοιαύτην δαπάνην, πλην εκείνων των οποίων η διαφωνία ευρίσκεται σημειωμένη εις τα πρακτικά της επιτροπείας, ή τα οποία δεν ήσαν παρόντα κατά την λήψιν της τοιαύτης αποφάσεως.
Αρ. 24. Η Επιτροπεία δεν δικαιούται να προβή εις οιανδήποτε επισκευήν ή ανέγερσιν ναού, ή κατασκευήν, ή αγοράν εικόνων ή αμφίων ή οιουδήποτε ιερού αντικειμένου αναγκαιούντος εν τω ναώ άνευ της γραπτής συγκαταθέσεως του Αρχιεπισκόπου ή του Τοποτηρητού.
Αρ. 25. Η Επιτροπεία δεν δικαιούται να δανεισθή δια το ιερόν ίδρυμα Απ. Ανδρέου ή να αγοράση ή να πωλήση ακίνητα της Μονής ή ιερά αντικείμενα άνευ της γραπτής εγκρίσεως του Αρχιεπισκόπου ή του Τοποτηρητού. Όσον αφορά τα χρυσά και αργυρά αναθήματα, ταύτα θα εκτιμώνται υπό πραγματογνωμόνων των οποίων η εκτίμησις θα προσκολλάται επί ενός εκάστου αντικειμένου, θα πωλώνται δε μόνον δια δημοσίου πλειστηριασμού καθ’ ημέραν και ώραν οριζομένων εκ των προτέρων.
Χρέη
Αρ. 27. Εφ’ όσον το ιερόν ίδρυμα έχει χρέη, η επιτροπεία δεν θα δικαιούται να δανείζη χρήματα. Μετά δε την αποπληρωμήν των χρεών, η επιτροπεία δεν θα δανείζη χρήματα άνευ επαρκούς ασφαλείας ή άνευ εγγυήσεως και άνευ αποφάσεως της επιτροπής καταχωρουμένης εις τα πρακτικά. Παν γραμμάτιον δέον εις την λήξιν να εξοφλήται ή να απαντούται εάν παρέχηται επαρκής ασφάλεια ή εγγύησις.
Οι επίτροποι οι παραμελούντες την επιδίωξιν της εξοφλήσεως ή της ανανεώσεως των γραμματίων με επαρκή ασφάλειαν, θα είναι προσωπικώς υπεύθυνοι δια πάσαν ζημίαν ήτις ήθελε προκύψη εις τον Απ. Ανδρέαν εκ της τοιαύτης αμελείας των. Δια πάντα τα δάνεια τα γινόμενα εις κατοίκους της κοινότητος Ριζοκαρπάσου ο τόκος δέον να μην υπερβαίνη τα 6%. Όσον αφορά τα υφιστάμενα δάνεια, και τούτων ο τόκος να λογισθή προς 6%.
Δάνεια
Αρ. 28. Εάν η επιτροπεία δώση δάνειον επισφαλές και επέλθη εκ τούτου ζημία εις το ιερόν Ίδρυμα Αποστόλου Ανδρέου, η τοιαύτη ζημία θα βαρύνη τους επιτρόπους τους διενεργήσαντας το δάνειον, εάν αποδειχθή ότι εκ δόλου ή αμελείας προς έρευναν εθεώρησαν το δάνειον ως ασφαλές.
Αρ. 29. Πάντα τα κτήματα Απ. Ανδρέου θα καλλιεργώνται δι’ ίδιον λογαριασμόν ή θα ενοικιάζονται δια δημοσίας πλειοδοσίας εις ασφαλείς ενοικιαστάς με ασφαλείς εγγυήσεις ή θα παρέχωνται εις καλλιεργητάς προς καλλιέργειαν επί μερισμώ του προϊόντος. Πάσα μίσθωσις ακινήτων ή παροχή ακινήτων προς καλλιέργειαν επί συνεταιρισμώ δέον να γίνηται δι’ εγγράφων μετ’ αξιοχρέων εγγυητών.
Ενοικιάσεις
Αρ.30. Οσάκις πρόκειται να ενοικιασθή κτήμα τι, θα τοιχοκολλάται σχετική ειδοποίησις επί των θυρών των ναών του Ριζοκαρπάσου 15 τουλάχιστον ημέρας προ της πλειοδοσίας διαλαμβάνουσα το κτήμα, τον τόπον εν ω θα γίνη ή πλειοδοσία, την ημέραν και την ώραν καθ’ ήν θα κατακυρωθή. Προ της ενάρξεως της πλειοδοσίας θα κοινοποιώνται οι όροι της ενοικιάσεως, δια να γίνη δε τις δεκτός ως πλειοδότης δέον πρότερον τα καταθέση έγγραφον δήλωσιν αξιοχρέου προσώπου ότι θα υπογράψη ως εγγυητής το συμβόλαιον. Το κτήμα θα κατακυρούται εις τον τελευταίον πλειοδότην. Εάν η επιτροπεία θα εύρη την προσφοράν συμφέρουσαν δύναται να μην κατακυρώση την ενοικίασιν και να ορίση νέαν ημέραν πλειοδοσίας, οπότε θα κατακυρούται οριστικώς η ενοικίασις εις τον τελευταίον πλειοδότην. Πάσα ζημία, ήτις ήθελε προκύψη εκ της μη εφαρμογής της ανωτέρω περί ενοικιάσεως διατάξεως, θα επιβαρύνει την διαχειριστικήν Επιτροπείαν.
Τα δωρήματα
Αρ. 33. Τα χρήματα του ιερού ιδρύματος Αποστόλου Ανδρέου καθώς και τα χρυσά και αργυρά δωρήματα θα φυλάττωνται εις το χρηματοκιβώτιον Απ. Ανδρέου όπερ έχει εξ κλείδας, έκαστον δε μέλος της επιτροπείας θα έχη εις την κατοχήν του ανά μίαν κλείδα. Αι κλείδες του εν τω ναώ Απ. Ανδρέου χρηματοκιβωτίου θα φυλάττωνται εις το εσώτατον μέρος του μεγάλου χρηματοκιβωτίου του ευρισκομένου εν τω εν Ριζοκαρπάσω γραφείω Απ. Ανδρέου , θα χρησιμοποιώνται δε προς παραλαβήν των εν αυτώ χρημάτων μόνον κατόπιν αποφάσεως της επιτροπείας.
Αρ. 35. Ο ταμίας δεν δικαιούται να χρησιμοποιή εκ των παρ’ αυτών χρημάτων οιονδήποτε ποσόν, δι’ ατομικάς του χρείας. Η ολομέλεια της επιτροπείας, είτε ο πρόεδρος, είτε ο ελεγκτής θα δικαιούνται ανά πάσαν στιγμήν να εξελέγχωσι τον ταμίαν και εάν εύρωσιν ότι είναι ελλειμματίας θα καταγγέλλωσι τούτον εις τον Αρχιεπίσκοπον ή τον Τοποτηρητήν, όστις θα δικαιούται να κηρύξει αυτόν εν αταξία, και να προβή εις την παύσιν του.
Ταξίδια
Αρ. 40. Ουδεμία δαπάνη δια ταξίδια, μέλους ή μελών της επιτροπείας δύναται να γίνη εκτός εάν το ταξείδιον ή τα ταξείδια απεφασίσθησαν υπό της επιτροπείας. Αι δαπάναι των κατόπιν αποφάσεως γινομένων ταξειδίων θα υποβάλλωνται εις την αμέσως επομένην συνεδρίαν, θα εξελέγχωνται και θα πληρώνηται μόνον το επαρκώς δικαιολογημένον και εγκρινόμενον ποσόν.
Ελεγχος
Αρ. 43. Η διαχείρισις της επιτροπής θα υπόκηται εις πάσαν στιγμήν εις τον έλεγχον ελεγκτού διοριζομένου υπό της Αρχιεπισκοπής. Η εξέλεγξις θα γίνηται εν Ριζοκαρπάσω, πας δε κάτοικος Ριζοκαρπάσου θα δικαιούται να προσέλθη προς τον ελεγκτήν και να υποβάλη εις αυτόν οιασδήποε εισηγήσεις και πληροφορίας σχετιζομένας με την εξέλεγξιν.
Ο ελεγκτής θα καταγράφη την έκθεσιν του εις το βιβλίον των πρακτικών της επιτροπής, αντίγραφον δε της εκθέσεως του θα αποστέλλη εις τον Αρχιεπίσκοπον.
Αρ. 44. Εάν επίτροπος ή επίτροποι αρνηθώσιν να επιτρέψωσιν εις τον ελεγκτήν της Αρχιεπισκοπής να εξελέγξη τα βιβλία της διαχειρίσεως, θα υπόκεινται εις παύσιν υπό του Αρχιεπισκόπου ή του Τοποτηρητού της Αρχιεπισκοπής.
Οι μισθοί
Αρ. 50. Ο μισθός του Οικονόμου ορίζεται υπό της επιτροπής Αποστόλου Ανδρέου εις 60 λίρας ετησίως με κλίμακα αυξήσεως δια τα πρώτα έξ έτη εκ λιρών δύο κατ’ έτος. Εν περιπτώσει καθ’ ήν ο Οικονόμος είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω υγείας αδυνατεί να εκπληρώση τα καθήκοντά του θα τίθηται υπό σύνταξιν και θα πληρώνηται εις αυτόν ως σύνταξις εκ του ταμείου Αποστόλου Ανδρέου 2 λίρας κατά μήνα.
Αρ. 52. Το υπαλληλικόν προσωπικόν του Αποστόλου Ανδρέου δέον να αποτελείται εξ ανδρών.
Αρ. 53. Το χρηματοκιβώτιον του ναού θα ανοίγηται επί παρουσία όλων των μελών της επιτροπείας και η ποσότης των εξ αυτού παραλαμβανομένων χρημάτων θα βεβαιούται δια της υπογραφής όλων των επιτρόπων.
Σχόλια