Η αντικατοχική μιζέρια και η ελπίδα του πολιτισμού
.
Στο ίδιο έργο θεατές, καθεχρονικά, με τον ίδιο μίζερο εν πολλοίς τρόπο, θυμούμαστε τους προδομένους νεκρούς του 1974. Με λεκτικούς συναισθηματισμούς και με καμουφλαρισμένο το αίσθημα της ήττας, προσπαθούν, διάσημα και άσημα πρόσωπα, να μας βυθίσουν ακόμη πιο βαθιά στις τύψεις των ενοχών μας. Η ενοχή της ενοχής, όπως έλεγε και ο σκοτεινός Σαρτ. Ταπεινωμένοι και καταφρονημένοι, νομίζουν ότι με τους περίτεχνους θρήνους, θα εξορκίσουν το κακό. Ωστόσο, η προδομένη ψυχή και η τσαλακωμένη περηφάνια, οδηγείται μοιραία, είτε σε αυτοκαταστροφικές τάσεις, είτε σε ηδονικές τρέλες. Στην παραφροσύνη της καθημερινής μιζέριας, τα σκάνδαλα διαδέχονται το ένα το άλλο και ο λεγόμενος αντικατοχικός αγώνας, κατάντησε μέσω αρπαγής και άλλοθι για κάθε είδους λεηλασία.
Παραμονές της επετείου του επάρατου- όπως είθισται να καλείται- πραξικοπήματος, η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου, διοργάνωσε μια σπουδαία συναυλία ανατολικής μουσικής, με την παραδοσιακή χορωδία της Μητρόπολης και με τη συμμετοχή του Νίκου Παπάζογλου. Με πολύ εύστοχο τρόπο ο Μητροπολίτης Νεόφυτος, απέρριψε τα επιχειρήματα κάποιων που ήθελαν να ονομάσουν τη συναυλία αντικατοχική. Με τον πολιτισμό θα ανατρέψουμε την κατοχή, είπε και όχι με εκδηλώσεις. Ο πολιτισμός είναι σκαλοπάτι προς το Θεό. Με ανάλογο τρόπο ο Μητροπολίτης, υποστήριξε παλαιότερα ότι οι βάσεις και η κατοχή, θα φύγουν από τον τόπο μας, μόνο όταν αποκτήσουμε βάσεις στον ουρανό. Η σωτηρία της ψυχής και η σωτηρία του τόπου, είναι πολύ μεγάλο πράγμα και σίγουρα δεν εξαντλείται στο κλάμα και τη μιζέρια. Εξάλλου, ο λόγος για τον οποίο τα συλλαλητήρια ατόνησαν, δεν είναι άλλος παρά η μιζέρια τους. Ο άνθρωπος εκτός από το κλάμα θέλει και ελπίδα, θέλει φως, θέλει αγώνα και πάλη. Οι αρχαίοι Έλληνες με πολύ φιλοσοφημένο τρόπο μίλησαν για τον κλαυσίγελο και οι πατέρες της Εκκλησίες με σοφότατο τρόπο για το χαροποιόν πένθος.
Ο πόλεμος είναι κακός, σε κάθε περίπτωση, αφού όσο ιερός, όσο ευλογημένος και όσο δικαιολογημένος και αν είναι, δεν παύει να αναλύεται σε πολλούς φόνους. Οι άνθρωποι σκοτώνουν ανθρώπους και καταστρέφουν τη φύση. Στηριζόμενη σ’ αυτή την αρχή η Εκκλησία, ουδέποτε αγιοποίησε τα θύματα των πολέμων, παρά τις πιεστικές, μέχρι εκβιαστικές εκκλήσεις των βυζαντινών αυτοκρατόρων. Ωστόσο ευλόγησε τα όπλα, όπως επίσης και κάθε πόλεμο που είχε αμυντικό χαρακτήρα, δηλαδή στόχευε στην προστασία αθώων.
Ο θάνατος είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο, για να μην διαιωνίζεται το κακό. Την πικρή αυτή αλήθεια, διατύπωσαν με ανάλογο τρόπο οι αρχαίοι Έλληνες με το μύθο του Ηρακλή, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε για να γλιτώσει από ένα χιτώνα που φόρεσε και δεν μπορούσε να απαλλαγεί από αυτόν. Οι πατέρες της Εκκλησίας, προχωρούν ακόμη ένα βήμα και διαβεβαιώνουν ότι ο Θεός παίρνει κάθε άνθρωπο στην καταλληλότερη στιγμή. Την ώρα δηλαδή που είναι πιο κοντά στο Θεό. Τονίζουν επίσης ότι ο θάνατος αποτελεί την πρώτη Δευτέρα Παρουσία. Στο σημείο αυτό τερματίζεται ο αγώνας για σωτηρία, η πρόγευση του παραδείσου και της κόλασης και αρχίζει η βίωση εν μέρη είτε της κόλασης, είτε του παραδείσου.
Ο θάνατος είναι σίγουρα ένα θλιβερό γεγονός και ένα πικρότατο ποτήρι για όλους τους ανθρώπους. Ωστόσο, η θλίψη και ο πόνος δεν μένουν εκεί, αλλά μετατρέπονται σε αφετηρία για νέα ζωή και για νέους αγώνες. Η εξόδιος ακολουθία, το μυστήριο της κηδείας, αποτελούν κείμενα ασύγκρητου κάλλους και πανίσχυρης παρηγοριάς για τους ζώντες. Ωστόσο, συχνά πυκνά ανατρέπονται από άσχετους επικήδειους λόγους, οι οποίοι στοχεύουν όχι στη στήριξη των ζώντων, αλλά στην καταβαράθρωση τους, στις συναισθηματικές τους αδυναμίες. Είναι τρομερό, ένας κακός λόγος να ανατρέπει όλο το καλό που έκανε, ένα μυστήριο. Το ίδιο βεβαίως συμβαίνει και στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, όπου μια κακή ομιλία ανατρέπει τη μυστηριακή χαρά του μυστηρίου. Από τη μια οι προσευχές στοχεύουν στην απώθηση των βιοτικών μερίμνων της ζωής, για να απολαύσουν οι πιστοί τη μυστηριακή ένωση με το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και από την άλλη αδόκιμοι θεολόγοι, προσπαθούν να φέρουν όλη την κακία του κόσμου, λίγο πριν τη Θεία Κοινωνία, στο μυαλό των πιστών. Ό,τι προσπαθούν δηλαδή από τον Όρθρο να πετύχουν οι πιστοί ανατρέπεται την τελευταία στιγμή.
Παραμονές της επετείου του επάρατου- όπως είθισται να καλείται- πραξικοπήματος, η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου, διοργάνωσε μια σπουδαία συναυλία ανατολικής μουσικής, με την παραδοσιακή χορωδία της Μητρόπολης και με τη συμμετοχή του Νίκου Παπάζογλου. Με πολύ εύστοχο τρόπο ο Μητροπολίτης Νεόφυτος, απέρριψε τα επιχειρήματα κάποιων που ήθελαν να ονομάσουν τη συναυλία αντικατοχική. Με τον πολιτισμό θα ανατρέψουμε την κατοχή, είπε και όχι με εκδηλώσεις. Ο πολιτισμός είναι σκαλοπάτι προς το Θεό. Με ανάλογο τρόπο ο Μητροπολίτης, υποστήριξε παλαιότερα ότι οι βάσεις και η κατοχή, θα φύγουν από τον τόπο μας, μόνο όταν αποκτήσουμε βάσεις στον ουρανό. Η σωτηρία της ψυχής και η σωτηρία του τόπου, είναι πολύ μεγάλο πράγμα και σίγουρα δεν εξαντλείται στο κλάμα και τη μιζέρια. Εξάλλου, ο λόγος για τον οποίο τα συλλαλητήρια ατόνησαν, δεν είναι άλλος παρά η μιζέρια τους. Ο άνθρωπος εκτός από το κλάμα θέλει και ελπίδα, θέλει φως, θέλει αγώνα και πάλη. Οι αρχαίοι Έλληνες με πολύ φιλοσοφημένο τρόπο μίλησαν για τον κλαυσίγελο και οι πατέρες της Εκκλησίες με σοφότατο τρόπο για το χαροποιόν πένθος.
Ο πόλεμος είναι κακός, σε κάθε περίπτωση, αφού όσο ιερός, όσο ευλογημένος και όσο δικαιολογημένος και αν είναι, δεν παύει να αναλύεται σε πολλούς φόνους. Οι άνθρωποι σκοτώνουν ανθρώπους και καταστρέφουν τη φύση. Στηριζόμενη σ’ αυτή την αρχή η Εκκλησία, ουδέποτε αγιοποίησε τα θύματα των πολέμων, παρά τις πιεστικές, μέχρι εκβιαστικές εκκλήσεις των βυζαντινών αυτοκρατόρων. Ωστόσο ευλόγησε τα όπλα, όπως επίσης και κάθε πόλεμο που είχε αμυντικό χαρακτήρα, δηλαδή στόχευε στην προστασία αθώων.
Ο θάνατος είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο, για να μην διαιωνίζεται το κακό. Την πικρή αυτή αλήθεια, διατύπωσαν με ανάλογο τρόπο οι αρχαίοι Έλληνες με το μύθο του Ηρακλή, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε για να γλιτώσει από ένα χιτώνα που φόρεσε και δεν μπορούσε να απαλλαγεί από αυτόν. Οι πατέρες της Εκκλησίας, προχωρούν ακόμη ένα βήμα και διαβεβαιώνουν ότι ο Θεός παίρνει κάθε άνθρωπο στην καταλληλότερη στιγμή. Την ώρα δηλαδή που είναι πιο κοντά στο Θεό. Τονίζουν επίσης ότι ο θάνατος αποτελεί την πρώτη Δευτέρα Παρουσία. Στο σημείο αυτό τερματίζεται ο αγώνας για σωτηρία, η πρόγευση του παραδείσου και της κόλασης και αρχίζει η βίωση εν μέρη είτε της κόλασης, είτε του παραδείσου.
Ο θάνατος είναι σίγουρα ένα θλιβερό γεγονός και ένα πικρότατο ποτήρι για όλους τους ανθρώπους. Ωστόσο, η θλίψη και ο πόνος δεν μένουν εκεί, αλλά μετατρέπονται σε αφετηρία για νέα ζωή και για νέους αγώνες. Η εξόδιος ακολουθία, το μυστήριο της κηδείας, αποτελούν κείμενα ασύγκρητου κάλλους και πανίσχυρης παρηγοριάς για τους ζώντες. Ωστόσο, συχνά πυκνά ανατρέπονται από άσχετους επικήδειους λόγους, οι οποίοι στοχεύουν όχι στη στήριξη των ζώντων, αλλά στην καταβαράθρωση τους, στις συναισθηματικές τους αδυναμίες. Είναι τρομερό, ένας κακός λόγος να ανατρέπει όλο το καλό που έκανε, ένα μυστήριο. Το ίδιο βεβαίως συμβαίνει και στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, όπου μια κακή ομιλία ανατρέπει τη μυστηριακή χαρά του μυστηρίου. Από τη μια οι προσευχές στοχεύουν στην απώθηση των βιοτικών μερίμνων της ζωής, για να απολαύσουν οι πιστοί τη μυστηριακή ένωση με το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και από την άλλη αδόκιμοι θεολόγοι, προσπαθούν να φέρουν όλη την κακία του κόσμου, λίγο πριν τη Θεία Κοινωνία, στο μυαλό των πιστών. Ό,τι προσπαθούν δηλαδή από τον Όρθρο να πετύχουν οι πιστοί ανατρέπεται την τελευταία στιγμή.
Σχόλια