Εσύ Χριστό κι εγώ Αλλάχ
.
Το Ισλάμ είναι πιο κοντά στον Χριστιανισμό από ό,τι ο Ινδουισμός, ο Βουδισμός, τα παραδοσιακά κινεζικά ή ιαπωνικά θρησκεύματα, που στηρίζονται σε εντελώς διαφορετικές φιλοσοφικές προϋποθέσεις και συστήματα σκέψης
"Εσύ Χριστό κι εγώ Αλλάχ, αλλά κι οι δυο μας αχ και βαχ...". Καλές οι θρησκείες - αν δεν υπήρχαν έπρεπε να τις εφεύρουμε κατά τον Μαρξ - αλλά η ζωή στην πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική. Η καθημερινότητα έχει αχ και βαχ, έχει πόνο, έχει κόπο, έχει βάσανα και αναστεναγμούς. Οι θρησκείες, όπως παρουσιάζονται από τους θεολόγους, ως δυσνόητες θεωρίες και ακατάληπτες έννοιες και όπως μεταφράζονται στους πιστούς ως εθνικισμοί και φανατισμοί, είναι μια τραγική υπόθεση. Αντί να φέρνουν την αγάπη, σπέρνουν το μίσος, αντί να προσφέρουν ειρήνη, μολύνουν με τον πόλεμο, αντί να δίνουν ζωή, προσφέρουν το θάνατο.
Ο επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος διοργανώνει διεθνές συνέδριο με θέμα "Συνάντηση Θρησκειών και Πολιτισμών" σε μια προσπάθεια οι θρησκείες να «εξαρθούν υπεράνω των εθνικιστικών αγκυλώσεων και να θεμελιώσουν την αναγκαιότητα του διαλόγου και της συνεργασίας για την υπέρβαση της παρούσης κρίσεως. Οι θρησκείες του κόσμου οφείλουν να απελευθερωθούν από το βάρος του φανατισμού, να τονώσουν τις ηθικές και πνευματικές αναζητήσεις του σύγχρονου ανθρώπου και να αποκαταστήσουν την αυθεντική σχέση του άνθρωπου με τον Θεό".
Το συνέδριο από μόνο του αποτελεί μια καταπληκτική ευκαιρία για διάλογο, κατανόηση και αλληλογνωριμία μεταξύ των ηγετών ή εκπροσώπων των θρησκειών. Είναι στην πραγματικότητα ένα βήμα προς τα πίσω στην κατηφόρα που οδηγεί στον πόλεμο, είναι μια ανάσα στην απειλή για ένα νέο γενικευμένο πόλεμο. Ωστόσο, δεν παύει το βήμα αυτό να ενέχει και κινδύνους, ιδιαιτέρως μεταξύ των πιστών. Ο θρησκευτικός συγκριτισμός, δηλαδή ότι όλες οι θρησκείες είναι το ίδιο ή ότι όλες οι θρησκείες κατέχουν ένα κομματάκι της αλήθειας, είναι ορατός και καθόλου χρήσιμος για τους πιστούς.
Στην κρίσιμη φάση του διέρχεται το κυπριακό πρόβλημα, με την αναμενόμενη συμβίωση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, το ερώτημα που προβάλλει είναι τι θα γίνει όταν αύριο επιλυθεί το Κυπριακό. Θα μπορέσουμε άραγε να αναχθούμε και εμείς και οι μουσουλμάνοι στο ύψος των θρησκευτικών υποδείξεων; Θα μπορέσουμε να διαχωρίσουμε τον εθνοφυλετισμό από την αγάπη προς τον πλησίον και ακόμη περισσότερο προς τους εχθρούς; Θα υπάρχουν άραγε άνθρωποι που θα αναλάβουν το δύσκολο αυτό έργο, αποβάλλοντας πάθη και πικρίες του παρελθόντος; Το συνέδριο σίγουρα συμβάλλει σ’ αυτή την κατεύθυνση, παρόλο που χρειάζεται πραγματικός αγώνας για να περάσουν όλα αυτά από τη θεωρία στην πράξη, από τη λογική στη βίωση.
Το θαύμα ουδέποτε σταμάτησε να λειτουργεί και το παράδειγμα της Αλβανίας αποτελεί ίσως την ισχυρότερη ελπίδα για το μέλλον της Κύπρου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος αντίκρισε όλους τους ανθρώπους, χριστιανούς και μουσουλμάνους, ως ίσους, απέρριψε φωνές και διαμαρτυρίες από το "αθηναϊκό κράτος" και πραγματικά ανάχθηκε σε μοναδικά ύψη. Τα λόγια του είναι πάντα επίκαιρα: «Ο μόνος τρόπος να καλλιεργηθεί η ειρήνη είναι ο σεβασμός στον άλλον. Μιλήστε τη γλώσσα της αγάπης, αυτή την καταλαβαίνουν όλοι». Το Ισλάμ είναι πιο κοντά στον Χριστιανισμό από ό,τι ο Ινδουισμός, ο Βουδισμός, τα παραδοσιακά κινεζικά ή ιαπωνικά θρησκεύματα, που στηρίζονται σε εντελώς διαφορετικές φιλοσοφικές προϋποθέσεις και συστήματα σκέψης. Πολλές μορφές εκφράσεις της θρησκευτικής εμπειρίας ακολουθούν παράλληλους δρόμους: προσευχή, ελεημοσύνη, νηστεία, αποδημίες, ομολογία πίστεως, διάφορες εορτές, σεβασμός της τιμής και περιουσίας. Όπως η αντίληψη περί Θεού, το δόγμα της Αγίας Τριάδος, η θεότητα του Ιησού Χριστού και όλα όσα αυτή συνεπάγεται, η πίστη ότι "ο Θεός αγάπη εστί".
"Εσύ Χριστό κι εγώ Αλλάχ, αλλά κι οι δυο μας αχ και βαχ...". Καλές οι θρησκείες - αν δεν υπήρχαν έπρεπε να τις εφεύρουμε κατά τον Μαρξ - αλλά η ζωή στην πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική. Η καθημερινότητα έχει αχ και βαχ, έχει πόνο, έχει κόπο, έχει βάσανα και αναστεναγμούς. Οι θρησκείες, όπως παρουσιάζονται από τους θεολόγους, ως δυσνόητες θεωρίες και ακατάληπτες έννοιες και όπως μεταφράζονται στους πιστούς ως εθνικισμοί και φανατισμοί, είναι μια τραγική υπόθεση. Αντί να φέρνουν την αγάπη, σπέρνουν το μίσος, αντί να προσφέρουν ειρήνη, μολύνουν με τον πόλεμο, αντί να δίνουν ζωή, προσφέρουν το θάνατο.
Ο επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος διοργανώνει διεθνές συνέδριο με θέμα "Συνάντηση Θρησκειών και Πολιτισμών" σε μια προσπάθεια οι θρησκείες να «εξαρθούν υπεράνω των εθνικιστικών αγκυλώσεων και να θεμελιώσουν την αναγκαιότητα του διαλόγου και της συνεργασίας για την υπέρβαση της παρούσης κρίσεως. Οι θρησκείες του κόσμου οφείλουν να απελευθερωθούν από το βάρος του φανατισμού, να τονώσουν τις ηθικές και πνευματικές αναζητήσεις του σύγχρονου ανθρώπου και να αποκαταστήσουν την αυθεντική σχέση του άνθρωπου με τον Θεό".
Το συνέδριο από μόνο του αποτελεί μια καταπληκτική ευκαιρία για διάλογο, κατανόηση και αλληλογνωριμία μεταξύ των ηγετών ή εκπροσώπων των θρησκειών. Είναι στην πραγματικότητα ένα βήμα προς τα πίσω στην κατηφόρα που οδηγεί στον πόλεμο, είναι μια ανάσα στην απειλή για ένα νέο γενικευμένο πόλεμο. Ωστόσο, δεν παύει το βήμα αυτό να ενέχει και κινδύνους, ιδιαιτέρως μεταξύ των πιστών. Ο θρησκευτικός συγκριτισμός, δηλαδή ότι όλες οι θρησκείες είναι το ίδιο ή ότι όλες οι θρησκείες κατέχουν ένα κομματάκι της αλήθειας, είναι ορατός και καθόλου χρήσιμος για τους πιστούς.
Στην κρίσιμη φάση του διέρχεται το κυπριακό πρόβλημα, με την αναμενόμενη συμβίωση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, το ερώτημα που προβάλλει είναι τι θα γίνει όταν αύριο επιλυθεί το Κυπριακό. Θα μπορέσουμε άραγε να αναχθούμε και εμείς και οι μουσουλμάνοι στο ύψος των θρησκευτικών υποδείξεων; Θα μπορέσουμε να διαχωρίσουμε τον εθνοφυλετισμό από την αγάπη προς τον πλησίον και ακόμη περισσότερο προς τους εχθρούς; Θα υπάρχουν άραγε άνθρωποι που θα αναλάβουν το δύσκολο αυτό έργο, αποβάλλοντας πάθη και πικρίες του παρελθόντος; Το συνέδριο σίγουρα συμβάλλει σ’ αυτή την κατεύθυνση, παρόλο που χρειάζεται πραγματικός αγώνας για να περάσουν όλα αυτά από τη θεωρία στην πράξη, από τη λογική στη βίωση.
Το θαύμα ουδέποτε σταμάτησε να λειτουργεί και το παράδειγμα της Αλβανίας αποτελεί ίσως την ισχυρότερη ελπίδα για το μέλλον της Κύπρου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος αντίκρισε όλους τους ανθρώπους, χριστιανούς και μουσουλμάνους, ως ίσους, απέρριψε φωνές και διαμαρτυρίες από το "αθηναϊκό κράτος" και πραγματικά ανάχθηκε σε μοναδικά ύψη. Τα λόγια του είναι πάντα επίκαιρα: «Ο μόνος τρόπος να καλλιεργηθεί η ειρήνη είναι ο σεβασμός στον άλλον. Μιλήστε τη γλώσσα της αγάπης, αυτή την καταλαβαίνουν όλοι». Το Ισλάμ είναι πιο κοντά στον Χριστιανισμό από ό,τι ο Ινδουισμός, ο Βουδισμός, τα παραδοσιακά κινεζικά ή ιαπωνικά θρησκεύματα, που στηρίζονται σε εντελώς διαφορετικές φιλοσοφικές προϋποθέσεις και συστήματα σκέψης. Πολλές μορφές εκφράσεις της θρησκευτικής εμπειρίας ακολουθούν παράλληλους δρόμους: προσευχή, ελεημοσύνη, νηστεία, αποδημίες, ομολογία πίστεως, διάφορες εορτές, σεβασμός της τιμής και περιουσίας. Όπως η αντίληψη περί Θεού, το δόγμα της Αγίας Τριάδος, η θεότητα του Ιησού Χριστού και όλα όσα αυτή συνεπάγεται, η πίστη ότι "ο Θεός αγάπη εστί".
Σχόλια