Οι νέοι είναι ωραίοι αλλά και οι παλιοί είναι αλλιώς
.
Ο νεανικός ενθουσιασμός όταν εκρήγνυται, μοιάζει με βόμβα, η οποία στο πέρασμά της σαρώνει τα πάντα. Αν είναι προς οικοδόμηση και δημιουργία, καλώς έχουν τα πράγματα, αν είναι όμως προς καταστροφή και διάλυση, αλίμονο σ’ αυτόν που θα βρεθεί εντός του ορίου δράσης του. Οι παλαιότεροι έχοντας τη σοφία της πείρας και συναισθανόμενοι την αδυναμία της φύσης, μπορούν να λαμβάνουν πιο συνετές αποφάσεις, αλλά χωρίς πάντα να μπορούν να τις εφαρμόσουν.
Οι πατέρες της εκκλησίας, γνωρίζοντας πολύ καλά τη φύση του ανθρώπου, ήρθαν και προσάρμοσαν - δεν υπέταξαν - την ανθρώπινη φύση, στη χριστιανική ζωή. Στόχος δεν είναι η εξουθένωση και η καταστροφή της ανθρώπινης φύσης, αλλά η ανατροπή και μεταστροφή των παθών, σε αρετές.
Οι αρχαίοι Έλληνες, μελετώντας και γνωρίζοντας τη φύση του ανθρώπου, όπως αυτή εξελίσσεται στο διάβα του βιολογικού του χρόνου, τοποθετούσαν στη μάχη ένα νέο και ένα γεροντότερο δίπλα - δίπλα. Η ορμητικότητα του νέου να τιθασεύεται από τη σοφία του μεγαλύτερου, αλλά και η διστακτικότητα του γεροντότερου να μην καθίσταται εμπόδιο στην επίθεση. Η έννοια της γενναιότητας, όπως την όρισαν οι πρόγονοί μας, είναι το μέσο μεταξύ νεανικής παρατολμίας και γεροντικής ατολμίας.
Ο Χριστός και στη συνέχεια οι πατέρες της εκκλησίας, χρησιμοποίησαν γλώσσα από την πολεμική φιλολογία και περιέγραψαν τον αγώνα του ανθρώπου για την εν Χριστώ ζωή, για τη σωτηρία του, για τη θέωσή του.
Πρόσφατα στη διάρκεια ενός αξιόλογου θεολογικού σεμιναρίου, στην ενορία Αγίας Βαρβάρας στη Λεμεσό, καταγράφηκε με τον πιο έντονο τρόπο η διαπάλη των γενεών, η διαμάχη του νεανικού ενθουσιασμού και της ώριμης σοφίας.
Φοιτητές και άλλοι νέοι, με έναν ιδιαίτερα επικριτικό τρόπο, επιχείρησαν να κάνουν τη δική τους επανάσταση, προβάλλοντας τα ακατόρθωτα. Επανέλαβαν το αιώνιο ψευτοδίλημμα του συγκερασμού της εκκλησιαστικής και της κοσμικής ζωής. Ενδεικτικά να αναφέρουμε το επιχείρημα ότι δεν γίνεται η Λειτουργία να ξεκινά τις Κυριακές στις επτά το πρωί, όταν το προηγούμενο βράδυ, η έξοδος τελειώνει το νωρίτερο γύρω στις δύο τα ξημερώματα. Ο έξυπνος καθηγητής τους βγήκε από τα αριστερά, υποδεικνύοντας ότι είναι καλύτερα να πηγαίνετε κατ’ ευθείαν στην Εκκλησία.
Άλλος νέος πρόβαλε το αίτημα της μετάφρασης της θείας Λειτουργίας στη δημοτική, λαμβάνοντας την απλή απάντηση ότι δεν μπορούν να κατανοηθούν τα υψηλά νοήματα από τον απλό λαό. Κάθε γλώσσα και κάθε εποχή έχει τους δικούς της τρόπους, για να μεταφέρει τα νοήματα που επιθυμεί. Εξάλλου στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, η γλώσσα είναι ένα μικρό κομμάτι της όλης τελετουργίας και του όλου μυστηρίου.
Όλες οι απορίες των νέων, αν τις κρίνει κανείς με αυστηρότητα, δεν είχαν καμία σχέση με αυτά που για ώρες ανάπτυσσαν οι ομιλητές. Ωστόσο οι «σοφοί» επαίνεσαν τον νεανικό αυθορμητισμό και το πάθος των νέων για να αλλάξουν τον κόσμο. Αλίμονο αν δεν υπήρχε και αυτός ο ζωντανός ενθουσιασμός. Όπως έλεγε και ένας καθηγητής, οι επιστήμονες γίνονται μετά το πανεπιστήμιο, όταν προσγειώνονται στη σκληρή καθημερινότητα της άγριας κοινωνίας. Ίσως γι’ αυτό και οι Αμερικανοί για να επιτρέψουν σε κάποιον να παρακολουθήσει μεταπτυχιακά μαθήματα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να δουλέψει για κάποια χρόνια.
Ο άνθρωπος λένε οι έρευνες των Αμερικανών, αποδίδει το μέγιστο των δυνατοτήτων του, από τα 28 του χρόνια, μέχρι και τα 35. Μέχρι τα 28 έχει τελειώσει όλες τις σπουδές, διαθέτει όλες τις νέες γνώσεις και φυσικά έχει τη φυσική ρώμη. Μετά τα 35 αρχίζει ο φυσικός κατήφορος αλλά και πολλαπλασιάζεται η σοφία. Έτσι οι διοικήσεις ανήκουν στους μεγαλύτερους και οι εκτελεστικές εργασίες στους νεότερους. Όλα βεβαίως είναι συνεπακόλουθο και του ρυθμού πολλαπλασιασμού των γνώσεων. Στις νέες τεχνολογίες, υποστηρίζουν οι Αμερικανοί, η γνώση διπλασιάζεται κάθε χρόνο, ενώ στις παραδοσιακές επιστήμες όπως η νομική και η φιλολογία, από πέντε μέχρι δέκα χρόνια.
Οι πατέρες της εκκλησίας, αντιλαμβανόμενοι την έννοια του βιολογικού χρόνου, έθεσαν χρονικά κριτήρια στη χειροτονία των κληρικών, αλλά και στο είδος των θεραπευτικών επιτιμίων. Οι διάκονοι θα πρέπει να είναι πάνω από 25 ετών για να χειροτονηθούν, οι ιερείς πάνω από 30 και οι επίσκοποι πάνω από 35 ετών. Οι τρεις ηλικιακές αυτές στάσεις, συνοδεύονται και με την έκκληση για ανάλογες πνευματικές αναβάσεις. Κάθαρση, φωτισμός και τελικά η θέωση. Πάντα βεβαίως όλα αυτά εναπόκεινται στην κρίση και την ένθεη σοφία των πνευματικών πατέρων.
Οι πατέρες της εκκλησίας, γνωρίζοντας πολύ καλά τη φύση του ανθρώπου, ήρθαν και προσάρμοσαν - δεν υπέταξαν - την ανθρώπινη φύση, στη χριστιανική ζωή. Στόχος δεν είναι η εξουθένωση και η καταστροφή της ανθρώπινης φύσης, αλλά η ανατροπή και μεταστροφή των παθών, σε αρετές.
Οι αρχαίοι Έλληνες, μελετώντας και γνωρίζοντας τη φύση του ανθρώπου, όπως αυτή εξελίσσεται στο διάβα του βιολογικού του χρόνου, τοποθετούσαν στη μάχη ένα νέο και ένα γεροντότερο δίπλα - δίπλα. Η ορμητικότητα του νέου να τιθασεύεται από τη σοφία του μεγαλύτερου, αλλά και η διστακτικότητα του γεροντότερου να μην καθίσταται εμπόδιο στην επίθεση. Η έννοια της γενναιότητας, όπως την όρισαν οι πρόγονοί μας, είναι το μέσο μεταξύ νεανικής παρατολμίας και γεροντικής ατολμίας.
Ο Χριστός και στη συνέχεια οι πατέρες της εκκλησίας, χρησιμοποίησαν γλώσσα από την πολεμική φιλολογία και περιέγραψαν τον αγώνα του ανθρώπου για την εν Χριστώ ζωή, για τη σωτηρία του, για τη θέωσή του.
Πρόσφατα στη διάρκεια ενός αξιόλογου θεολογικού σεμιναρίου, στην ενορία Αγίας Βαρβάρας στη Λεμεσό, καταγράφηκε με τον πιο έντονο τρόπο η διαπάλη των γενεών, η διαμάχη του νεανικού ενθουσιασμού και της ώριμης σοφίας.
Φοιτητές και άλλοι νέοι, με έναν ιδιαίτερα επικριτικό τρόπο, επιχείρησαν να κάνουν τη δική τους επανάσταση, προβάλλοντας τα ακατόρθωτα. Επανέλαβαν το αιώνιο ψευτοδίλημμα του συγκερασμού της εκκλησιαστικής και της κοσμικής ζωής. Ενδεικτικά να αναφέρουμε το επιχείρημα ότι δεν γίνεται η Λειτουργία να ξεκινά τις Κυριακές στις επτά το πρωί, όταν το προηγούμενο βράδυ, η έξοδος τελειώνει το νωρίτερο γύρω στις δύο τα ξημερώματα. Ο έξυπνος καθηγητής τους βγήκε από τα αριστερά, υποδεικνύοντας ότι είναι καλύτερα να πηγαίνετε κατ’ ευθείαν στην Εκκλησία.
Άλλος νέος πρόβαλε το αίτημα της μετάφρασης της θείας Λειτουργίας στη δημοτική, λαμβάνοντας την απλή απάντηση ότι δεν μπορούν να κατανοηθούν τα υψηλά νοήματα από τον απλό λαό. Κάθε γλώσσα και κάθε εποχή έχει τους δικούς της τρόπους, για να μεταφέρει τα νοήματα που επιθυμεί. Εξάλλου στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, η γλώσσα είναι ένα μικρό κομμάτι της όλης τελετουργίας και του όλου μυστηρίου.
Όλες οι απορίες των νέων, αν τις κρίνει κανείς με αυστηρότητα, δεν είχαν καμία σχέση με αυτά που για ώρες ανάπτυσσαν οι ομιλητές. Ωστόσο οι «σοφοί» επαίνεσαν τον νεανικό αυθορμητισμό και το πάθος των νέων για να αλλάξουν τον κόσμο. Αλίμονο αν δεν υπήρχε και αυτός ο ζωντανός ενθουσιασμός. Όπως έλεγε και ένας καθηγητής, οι επιστήμονες γίνονται μετά το πανεπιστήμιο, όταν προσγειώνονται στη σκληρή καθημερινότητα της άγριας κοινωνίας. Ίσως γι’ αυτό και οι Αμερικανοί για να επιτρέψουν σε κάποιον να παρακολουθήσει μεταπτυχιακά μαθήματα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να δουλέψει για κάποια χρόνια.
Ο άνθρωπος λένε οι έρευνες των Αμερικανών, αποδίδει το μέγιστο των δυνατοτήτων του, από τα 28 του χρόνια, μέχρι και τα 35. Μέχρι τα 28 έχει τελειώσει όλες τις σπουδές, διαθέτει όλες τις νέες γνώσεις και φυσικά έχει τη φυσική ρώμη. Μετά τα 35 αρχίζει ο φυσικός κατήφορος αλλά και πολλαπλασιάζεται η σοφία. Έτσι οι διοικήσεις ανήκουν στους μεγαλύτερους και οι εκτελεστικές εργασίες στους νεότερους. Όλα βεβαίως είναι συνεπακόλουθο και του ρυθμού πολλαπλασιασμού των γνώσεων. Στις νέες τεχνολογίες, υποστηρίζουν οι Αμερικανοί, η γνώση διπλασιάζεται κάθε χρόνο, ενώ στις παραδοσιακές επιστήμες όπως η νομική και η φιλολογία, από πέντε μέχρι δέκα χρόνια.
Οι πατέρες της εκκλησίας, αντιλαμβανόμενοι την έννοια του βιολογικού χρόνου, έθεσαν χρονικά κριτήρια στη χειροτονία των κληρικών, αλλά και στο είδος των θεραπευτικών επιτιμίων. Οι διάκονοι θα πρέπει να είναι πάνω από 25 ετών για να χειροτονηθούν, οι ιερείς πάνω από 30 και οι επίσκοποι πάνω από 35 ετών. Οι τρεις ηλικιακές αυτές στάσεις, συνοδεύονται και με την έκκληση για ανάλογες πνευματικές αναβάσεις. Κάθαρση, φωτισμός και τελικά η θέωση. Πάντα βεβαίως όλα αυτά εναπόκεινται στην κρίση και την ένθεη σοφία των πνευματικών πατέρων.
Σχόλια