Τι ρούχα πρέπει να φορούν οι χριστιανοί
.
Στην Εκκλησία και ειδικότερα στις αποφάσεις των οικουμενικών συνόδων υπάρχει ένας κανόνας που ανατρέπει όλους τους κανόνες. «Ό,τι δόξει τω προεστεί». Δηλαδή ο πνευματικός έχει δικαίωμα να ανατρέψει όλους τους κανόνες και να δώσει το σωστό «φάρμακο σωτηρίας» στον πιστό. Η βίωση του παραδείσου δεν είναι αποτέλεσμα κανόνων και εντολών, αλλά ελεύθερης επιλογής των ανθρώπων. Στο σημείο αυτό εμφανίζεται το μεγάλο ζήτημα, μεταξύ τυπολατρίας και αληθινής λατρείας του Θεού, μεταξύ ελευθερίας και θυσίας στο θέλημα του αδελφού. Ο Απόστολος Παύλος σημειώνει ότι «πάντα μοι έξεστι αλλά ού πάντα μοι συμφέρει». Όλα επιτρέπονται για τους πιστούς, αλλά όλα δεν είναι για το καλό των πιστών.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η λογική της ενδυμασίας του πιστού, η οποία δεν έχει περιορισμούς αλλά έχει επιπτώσεις στους άλλους. Αλίμονο βεβαίως σε όσους σκανδαλίζουν με την ενδυμασία τους, αφήνοντας «ξύπνιους» τους συνανθρώπους τους. Δεν είναι κακό ο καθένας να φορεί ό,τι θέλει ή να μην φορεί τίποτα, αλλά σημασία έχει ποιες είναι οι επιπτώσεις στους άλλους, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο βλέπουν.
Έλεγε πριν μερικά χρόνια κάποιος πνευματικός στην Αθήνα, ότι κακό δεν είναι που οι νέοι φιλιούνται δημοσίως και δείχνουν την αγάπη τους. Κακό είναι ότι κάποιοι άλλοι νέοι δεν έχουν αυτή την ευκαιρία και ζηλεύουν ή απλώς νιώθουν άσχημα. Δηλαδή σημασία δεν έχει μόνο τι πράττει κάποιος αλλά τι επιπτώσεις έχει στους διπλανούς του.
Η Αγία Γραφή δεν κάνει αναφορά στην ενδυμασία των χριστιανών και βεβαίως αλίμονο αν έγραφε πώς θα έπρεπε να ντύνονται. Ο Απόστολος Παύλος υποδεικνύει στις γυναίκες να φορούν κάλυμμα στην κεφαλή, αλλά η υπόδειξη γίνεται σε συγκεκριμένη εποχή και για συγκεκριμένο σκοπό. Η μηχανική αντιγραφή της υπόδειξης δεν έχει καμιά σχέση με την αλήθεια.
"Σαν μοναχός χωρίς το ράσο, σαν προσφυγάκι δίχως πάσο...", λέει το τραγούδι και η συνείδηση των πιστών θέλει το ράσο να κάνει τον παπά, θέλει οι "εκλεκτοί" του να έχουν το "πάσο" της έξωθεν καλής μαρτυρίας. Ωστόσο, υπάρχει και η λαϊκή ρήση που επιμένει ότι "το ράσο δεν κάνει τον παπά", αλλά αυτό έρχεται σαν εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Το μαύρο ράσο μπορεί να το επέβαλαν οι Τούρκοι στους παπάδες, αλλά ουσιαστικά το εισήγαγαν οι μοναχοί των πρώτων αιώνων, ως συνέχεια και επέκταση των χιτώνων.
Από τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, οι χαρισματούχοι συνεχιστές της χάρης των Αποστόλων, πάντα ξεχώριζαν από την εμφάνισή τους. Έχουμε γύρω στον δέκατο αιώνα το φαινόμενο της "μπουρμπουλήθρας", δηλαδή των επισκόπων και άλλων κληρικών που ξύριζαν το κεφάλι τους, για να ξεχωρίζουν από τους άλλους πιστούς, ενώ στους επόμενους αιώνες έχουμε το αντίστροφο φαινόμενο, δηλαδή οι κληρικοί να μην κόβουν τα μαλλιά και τα γένια τους για να ξεχωρίζουν από τους πολλούς.
Ας μην ξεχνούμε ότι στο "στράτευμα" του Χριστού οι "αξιωματικοί" πάντα πρέπει να ξεχωρίζουν και να προκαλούν τον σεβασμό και με την εμφάνισή τους. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, που η σύγχρονη επιστήμη του μάρκετινγκ επιβάλλει στους εργαζομένους ομοιόμορφη στολή, ενώ και ειδικές ταυτότητες προσθέτουν στο "prestige", καλή εικόνα, της επιχείρησης. Ακόμη, ο κοινωνικός στιγματισμός των ποιμένων της Εκκλησίας -με την καλή έννοια του όρου- αποτελεί και ένα σοβαρό εμπόδιο, ένα είδος κοινωνικού ελέγχου, για τους φορείς της χάρης, για να μην παρεκτρέπονται.
Υπάρχουν διάφορα στάδια και ποικιλία τρόπων προσέγγισης του Θείου, τα οποία με σοφό τρόπο περιέγραψαν οι πατέρες. Ο άνθρωπος προσεγγίζει το Θεό για να αποφύγει την κόλαση, προσεγγίζει το Θεό για να απολαύσει τον παράδεισο και υπάρχει και η τέλεια προσέγγιση που ο άνθρωπος προσεγγίζει το Θεό, από αγάπη και μόνο. Ο άνθρωπος αγιάζεται όχι μόνο ως ψυχή, αλλά και ως σώμα και ως συνολική ύπαρξη.
Η ενδυμασία είναι ένα μέρος του ανθρώπου, είναι μέρος της βιωτής και της πολιτείας του και γι αυτό έχει σημασία. Η αποσπασματική αντιμετώπιση του ανθρώπου, είτε μόνο ως ψυχή, είτε μόνο ως σώμα, είτε μόνο ως πνεύμα, είτε άλλως πως, είναι και παραφύση και επικίνδυνη. Ο άνθρωπος δεν αγιάζεται μόνο ως ψυχή, αλλά αγιάζεται και ως σώμα και πνεύμα και ως βούληση και επιθυμία και ως ολόκληρος άνθρωπος.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η λογική της ενδυμασίας του πιστού, η οποία δεν έχει περιορισμούς αλλά έχει επιπτώσεις στους άλλους. Αλίμονο βεβαίως σε όσους σκανδαλίζουν με την ενδυμασία τους, αφήνοντας «ξύπνιους» τους συνανθρώπους τους. Δεν είναι κακό ο καθένας να φορεί ό,τι θέλει ή να μην φορεί τίποτα, αλλά σημασία έχει ποιες είναι οι επιπτώσεις στους άλλους, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο βλέπουν.
Έλεγε πριν μερικά χρόνια κάποιος πνευματικός στην Αθήνα, ότι κακό δεν είναι που οι νέοι φιλιούνται δημοσίως και δείχνουν την αγάπη τους. Κακό είναι ότι κάποιοι άλλοι νέοι δεν έχουν αυτή την ευκαιρία και ζηλεύουν ή απλώς νιώθουν άσχημα. Δηλαδή σημασία δεν έχει μόνο τι πράττει κάποιος αλλά τι επιπτώσεις έχει στους διπλανούς του.
Η Αγία Γραφή δεν κάνει αναφορά στην ενδυμασία των χριστιανών και βεβαίως αλίμονο αν έγραφε πώς θα έπρεπε να ντύνονται. Ο Απόστολος Παύλος υποδεικνύει στις γυναίκες να φορούν κάλυμμα στην κεφαλή, αλλά η υπόδειξη γίνεται σε συγκεκριμένη εποχή και για συγκεκριμένο σκοπό. Η μηχανική αντιγραφή της υπόδειξης δεν έχει καμιά σχέση με την αλήθεια.
"Σαν μοναχός χωρίς το ράσο, σαν προσφυγάκι δίχως πάσο...", λέει το τραγούδι και η συνείδηση των πιστών θέλει το ράσο να κάνει τον παπά, θέλει οι "εκλεκτοί" του να έχουν το "πάσο" της έξωθεν καλής μαρτυρίας. Ωστόσο, υπάρχει και η λαϊκή ρήση που επιμένει ότι "το ράσο δεν κάνει τον παπά", αλλά αυτό έρχεται σαν εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Το μαύρο ράσο μπορεί να το επέβαλαν οι Τούρκοι στους παπάδες, αλλά ουσιαστικά το εισήγαγαν οι μοναχοί των πρώτων αιώνων, ως συνέχεια και επέκταση των χιτώνων.
Από τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, οι χαρισματούχοι συνεχιστές της χάρης των Αποστόλων, πάντα ξεχώριζαν από την εμφάνισή τους. Έχουμε γύρω στον δέκατο αιώνα το φαινόμενο της "μπουρμπουλήθρας", δηλαδή των επισκόπων και άλλων κληρικών που ξύριζαν το κεφάλι τους, για να ξεχωρίζουν από τους άλλους πιστούς, ενώ στους επόμενους αιώνες έχουμε το αντίστροφο φαινόμενο, δηλαδή οι κληρικοί να μην κόβουν τα μαλλιά και τα γένια τους για να ξεχωρίζουν από τους πολλούς.
Ας μην ξεχνούμε ότι στο "στράτευμα" του Χριστού οι "αξιωματικοί" πάντα πρέπει να ξεχωρίζουν και να προκαλούν τον σεβασμό και με την εμφάνισή τους. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, που η σύγχρονη επιστήμη του μάρκετινγκ επιβάλλει στους εργαζομένους ομοιόμορφη στολή, ενώ και ειδικές ταυτότητες προσθέτουν στο "prestige", καλή εικόνα, της επιχείρησης. Ακόμη, ο κοινωνικός στιγματισμός των ποιμένων της Εκκλησίας -με την καλή έννοια του όρου- αποτελεί και ένα σοβαρό εμπόδιο, ένα είδος κοινωνικού ελέγχου, για τους φορείς της χάρης, για να μην παρεκτρέπονται.
Υπάρχουν διάφορα στάδια και ποικιλία τρόπων προσέγγισης του Θείου, τα οποία με σοφό τρόπο περιέγραψαν οι πατέρες. Ο άνθρωπος προσεγγίζει το Θεό για να αποφύγει την κόλαση, προσεγγίζει το Θεό για να απολαύσει τον παράδεισο και υπάρχει και η τέλεια προσέγγιση που ο άνθρωπος προσεγγίζει το Θεό, από αγάπη και μόνο. Ο άνθρωπος αγιάζεται όχι μόνο ως ψυχή, αλλά και ως σώμα και ως συνολική ύπαρξη.
Η ενδυμασία είναι ένα μέρος του ανθρώπου, είναι μέρος της βιωτής και της πολιτείας του και γι αυτό έχει σημασία. Η αποσπασματική αντιμετώπιση του ανθρώπου, είτε μόνο ως ψυχή, είτε μόνο ως σώμα, είτε μόνο ως πνεύμα, είτε άλλως πως, είναι και παραφύση και επικίνδυνη. Ο άνθρωπος δεν αγιάζεται μόνο ως ψυχή, αλλά αγιάζεται και ως σώμα και πνεύμα και ως βούληση και επιθυμία και ως ολόκληρος άνθρωπος.
Σχόλια