Είναι και θεολόγος το παιδί
Είναι και θεολόγος το παιδί
.
«Από μικρόν και από πελλόν να μάθεις την αλήθεια», λέει η λαϊκή ρήση, η οποία έρχεται ως συνέχεια της ρήσης του Χριστού «εάν μη στραφήτε και γένησθε ως τα παιδία, ου μη εισέλθητε εις την βασιλείαν των ουρανών». Η αλήθεια όπως αυτή υλοποιείται στην καθημερινότητα, είναι ίδιον χαρακτηριστικό του Θεού. Είναι η αλήθεια και το μέτρο για όλες τις εκδηλώσεις της ζωής. "Άφετε τα παιδία και μη κωλύετε αυτά ελθείν προς με, των γαρ τοιούτων εστίν η βασιλεία των ουρανών". Η παιδική αλήθεια βεβαίως δεν έχει καμία σχέση με την αφέλεια, ούτε και τη χαζομάρα. Ο Χριστός μας καλεί να ενεργούμε με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην αισθανόμαστε καμία τύψη στη συνείδησή μας, ώστε να ζούμε μια απολύτως φυσική ζωή. Η ζωή κοντά στο Χριστό είναι ταυτόσημη με την απολύτως φυσική ζωή. Εξάλλου ο Χριστός δεν μας ζητά να κάνουμε οτιδήποτε άλλο, παρά αυτό που δεικνύει η φύση του ανθρώπου.
Πριν μερικούς μήνες σε μια συνέντευξή της στον «Π» η μοναχή Γαβριηλία, η οποία σπούδασε τον κόσμο των παιδιών, διατύπωσε τη σπουδαία ρήση, ότι είναι «και Θεολόγος το παιδί». Είπε συγκεκριμένα για τις σχέσεις παιδιού και ενήλικα: «Δεν υπάρχει διαφορά. Το μικρό παιδί είναι ένας ενήλικας με μικρό σώμα. Όσοι έχουμε τα μάτια κλειστά νομίζουμε ότι είναι ένα παιδί που παιδιαρίζει, αλλά όσοι έχουμε τα μάτια ανοικτά θα καταλάβουμε ότι είναι ένας άνθρωπος που δίνει απαντήσεις πολύ φιλοσοφημένες, πολύ πρακτικές, πολύ σοφές και πολύ θεολογικές. Ιδίως μεταξύ της ηλικίας πέντε και οκτώ χρονών. Είναι και θεολόγος το παιδί. Αυτό που χάνουμε μεγαλώνοντας είναι ο αυθορμητισμός μας και αυτό που αποκτούμε είναι το αίσθημα της ιδιοκτησίας. Το παιδί δεν το έχει. Θα έρθει να ανοίξει την τσάντα σου, θα σκαλίσει και θα πάρει ό,τι θέλει. Δεν είναι κλέφτης. Το δικό μου και το δικό σου δεν το ξέρει το παιδί».
Μαθαίνοντας οι μεγάλοι από τα παιδιά, μπορούν πιο εύκολα να αντισταθούν και στην πονηρία της ενηλικίωσης, η οποία υπολογίζει τα πάντα και κυνηγά τους πάντες, ξεχνώντας ότι μόνο ένα δεν μπορεί να νικήσει, το θάνατο. Ο Γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής έλεγε ότι «ο άνθρωπος που έχει εγωισμό δεν ελκύει κανένα. Και αν κάποιον ελκύση, γρήγορα θ’απομακρυνθεί. Ο πνευματικός σύνδεσμος γίνεται αδιαλύτος όταν συναντήσει παιδικό πνεύμα, αθωότητα και αγιασμό. Ο άνθρωπος που δεν έχει Χριστό τα βλέπει όλα δύσκολα και σκοτεινά». Οι Άγιοι Πατέρες υπετάσσοντο με απλότητα σαν μικρά παιδιά ό,τι τους έστελνε ο Θεός, «Έτσι το θέλεις, ας γίνει το θέλημά σου», έλεγαν και δεν απελπίζονταν. Αυτός είναι και ο πιο εύκολος δρόμος προς τον παράδεισο. Ό,τι θέλεις, συστήνουν οι πατέρες, να το ζητάς σαν το παιδί από τον πατέρα του. Η αυτοπαράδοση στο θέλημα του Θεού, είναι πράξη ελευθερίας και όχι δουλείας, είναι πράξη που έρχεται ως αποτέλεσμα της πίστης και του αγώνα και όχι πράξη δειλίας και ηττοπάθειας. Ο σπουδαίος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, έλεγε πρόσφατα σε μια συνέντευξή του στη ΝΕΤ, ότι παρακαλούμε να φθάνουμε σε αδιέξοδα, ώστε να παρεμβαίνει ο Θεός και να μας φέρνει τη λύση.
Τη μεγαλύτερη ανθρώπινη χαρά στη ζωή την προσφέρουν τα παιδιά, ενώ οι αρχαίοι μας πρόγονοι θεωρούσαν κατάρα ένα ζευγάρι να μην αποκτήσει παιδιά. Ακόμη και σήμερα τα προβλήματα που δημιουργούνται στα άτεκνα ζευγάρια, ψυχολογικά και όχι μόνο, αποδεικνύουν τα προβλήματα που φέρνει η αδυναμία απόκτησης παιδιών. Χαρακτηριστική είναι και η ρήση, ότι η μεγαλύτερη χαρά στη γυναίκα, έρχεται μετά τους πόνους της γέννας, όταν σφίγγει στην αγκαλιά της το νεογέννητο παιδί της. Είναι ευλογία τα παιδιά, παρά τα όποια προβλήματα και την όποια «παιδεία» φέρνουν στους γονείς. Η απώλεια ενός παιδιού φέρνει τόσο μεγάλο πόνο στον άνθρωπο, τον οποίο όπως σημειώνουν οι πατέρες της εκκλησίας μόνο η Παναγία και κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να απαλύνει. Οι παππούδες μας σημείωναν ότι όταν έχεις ένα παιδί είναι σαν να μην έχεις κανένα, ακριβώς από το φόβο της απώλειας.
Η προβολή των έργων των παιδιών, προσφέρει πολλά σ’ αυτούς που εγκύπτουν και μελετούν τις δημιουργίες τους. Ωστόσο, όπως όλα τα πράγματα στη ζωή έχουν ρίσκο, έτσι και η δημοσιοποίηση των έργων των παιδιών, έχει ρίσκο. Μπορεί να πολλαπλασιάσει τις δυνάμεις τους, για μελέτη και δημιουργία, μπορεί όμως να φέρει και το αντίθετο αποτέλεσμα. Οι ευαίσθητες παιδικές ψυχές, είναι πάντα ευάλωτες. Η ευθύνη βεβαίως βαραίνει τους γονείς, οι οποίοι έχουν ευθύνη να προσέχουν, όπως τα μάτια τους, τα παιδιά τους.
Πριν μερικούς μήνες σε μια συνέντευξή της στον «Π» η μοναχή Γαβριηλία, η οποία σπούδασε τον κόσμο των παιδιών, διατύπωσε τη σπουδαία ρήση, ότι είναι «και Θεολόγος το παιδί». Είπε συγκεκριμένα για τις σχέσεις παιδιού και ενήλικα: «Δεν υπάρχει διαφορά. Το μικρό παιδί είναι ένας ενήλικας με μικρό σώμα. Όσοι έχουμε τα μάτια κλειστά νομίζουμε ότι είναι ένα παιδί που παιδιαρίζει, αλλά όσοι έχουμε τα μάτια ανοικτά θα καταλάβουμε ότι είναι ένας άνθρωπος που δίνει απαντήσεις πολύ φιλοσοφημένες, πολύ πρακτικές, πολύ σοφές και πολύ θεολογικές. Ιδίως μεταξύ της ηλικίας πέντε και οκτώ χρονών. Είναι και θεολόγος το παιδί. Αυτό που χάνουμε μεγαλώνοντας είναι ο αυθορμητισμός μας και αυτό που αποκτούμε είναι το αίσθημα της ιδιοκτησίας. Το παιδί δεν το έχει. Θα έρθει να ανοίξει την τσάντα σου, θα σκαλίσει και θα πάρει ό,τι θέλει. Δεν είναι κλέφτης. Το δικό μου και το δικό σου δεν το ξέρει το παιδί».
Μαθαίνοντας οι μεγάλοι από τα παιδιά, μπορούν πιο εύκολα να αντισταθούν και στην πονηρία της ενηλικίωσης, η οποία υπολογίζει τα πάντα και κυνηγά τους πάντες, ξεχνώντας ότι μόνο ένα δεν μπορεί να νικήσει, το θάνατο. Ο Γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής έλεγε ότι «ο άνθρωπος που έχει εγωισμό δεν ελκύει κανένα. Και αν κάποιον ελκύση, γρήγορα θ’απομακρυνθεί. Ο πνευματικός σύνδεσμος γίνεται αδιαλύτος όταν συναντήσει παιδικό πνεύμα, αθωότητα και αγιασμό. Ο άνθρωπος που δεν έχει Χριστό τα βλέπει όλα δύσκολα και σκοτεινά». Οι Άγιοι Πατέρες υπετάσσοντο με απλότητα σαν μικρά παιδιά ό,τι τους έστελνε ο Θεός, «Έτσι το θέλεις, ας γίνει το θέλημά σου», έλεγαν και δεν απελπίζονταν. Αυτός είναι και ο πιο εύκολος δρόμος προς τον παράδεισο. Ό,τι θέλεις, συστήνουν οι πατέρες, να το ζητάς σαν το παιδί από τον πατέρα του. Η αυτοπαράδοση στο θέλημα του Θεού, είναι πράξη ελευθερίας και όχι δουλείας, είναι πράξη που έρχεται ως αποτέλεσμα της πίστης και του αγώνα και όχι πράξη δειλίας και ηττοπάθειας. Ο σπουδαίος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, έλεγε πρόσφατα σε μια συνέντευξή του στη ΝΕΤ, ότι παρακαλούμε να φθάνουμε σε αδιέξοδα, ώστε να παρεμβαίνει ο Θεός και να μας φέρνει τη λύση.
Τη μεγαλύτερη ανθρώπινη χαρά στη ζωή την προσφέρουν τα παιδιά, ενώ οι αρχαίοι μας πρόγονοι θεωρούσαν κατάρα ένα ζευγάρι να μην αποκτήσει παιδιά. Ακόμη και σήμερα τα προβλήματα που δημιουργούνται στα άτεκνα ζευγάρια, ψυχολογικά και όχι μόνο, αποδεικνύουν τα προβλήματα που φέρνει η αδυναμία απόκτησης παιδιών. Χαρακτηριστική είναι και η ρήση, ότι η μεγαλύτερη χαρά στη γυναίκα, έρχεται μετά τους πόνους της γέννας, όταν σφίγγει στην αγκαλιά της το νεογέννητο παιδί της. Είναι ευλογία τα παιδιά, παρά τα όποια προβλήματα και την όποια «παιδεία» φέρνουν στους γονείς. Η απώλεια ενός παιδιού φέρνει τόσο μεγάλο πόνο στον άνθρωπο, τον οποίο όπως σημειώνουν οι πατέρες της εκκλησίας μόνο η Παναγία και κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να απαλύνει. Οι παππούδες μας σημείωναν ότι όταν έχεις ένα παιδί είναι σαν να μην έχεις κανένα, ακριβώς από το φόβο της απώλειας.
Η προβολή των έργων των παιδιών, προσφέρει πολλά σ’ αυτούς που εγκύπτουν και μελετούν τις δημιουργίες τους. Ωστόσο, όπως όλα τα πράγματα στη ζωή έχουν ρίσκο, έτσι και η δημοσιοποίηση των έργων των παιδιών, έχει ρίσκο. Μπορεί να πολλαπλασιάσει τις δυνάμεις τους, για μελέτη και δημιουργία, μπορεί όμως να φέρει και το αντίθετο αποτέλεσμα. Οι ευαίσθητες παιδικές ψυχές, είναι πάντα ευάλωτες. Η ευθύνη βεβαίως βαραίνει τους γονείς, οι οποίοι έχουν ευθύνη να προσέχουν, όπως τα μάτια τους, τα παιδιά τους.
Σχόλια