Η αγαθή βαρυσήμαντη φόρμουλα Νικηφόρου
Η αγαθή βαρυσήμαντη φόρμουλα Νικηφόρου
.
Τη μεγάλη παρέμβαση στην νέα εκκλησιαστική κρίση έκανε ο Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος, ο οποίος ως άλλος «από μηχανής Θεός» επεχείρησε να επαναλάβει το εγχείρημα άλλων εκκλησιαστικών κρίσεων, δηλαδή να φέρει την έξοδο στο αδιέξοδο. Μόνο που αυτή τη φορά η παρέμβασή του δεν έγινε εκ των έξω, αλλά εκ των έσω, αφού πλέον είναι μέλος της Ιεράς Συνόδου.
Με δηλώσεις του στα ΜΜΕ, οι οποίες χαρακτηρίστηκαν ως «βαρυσήμαντες», σύμφωνα με το ΡΙΚ και ως «φόρμουλα Νικηφόρου», κατά τον ΑΝΤ1, κατέθεσε την πρότασή του, η οποία στηρίζεται σε δύο άξονες. Διάλογος με την πολιτεία και διατήρηση της δύναμης της Εκκλησίας. Η φόρμουλα είχε και ένα χαρακτήρα μανιφέστου, που απευθυνόταν προς την πολιτεία και κατ΄ επέκταση προς τα κόμματα.
Με άλλα λόγια, ο Επίσκοπος Κύκκου επεχείρησε να βάλει από το «παράθυρο» την πολιτεία και τα κόμματα στη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Προχώρησε λέγοντας ότι «έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στις πολιτικές και κομματικές δυνάμεις και χαρακτήρισε αγαθές τις προθέσεις τους και αγνά τα ελατήρια των κομμάτων έναντι της Εκκλησίας.
Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι αν όντως είναι αγαθές και αγνές οι προθέσεις των κομμάτων ή αν υποκρύπτονται άλλες σκοπιμότητες. Σήμερα τον πλούτο της Εκκλησίας διαχειρίζεται συνταγματικά και χωρίς κανένα έλεγχο η Ιερά Σύνοδος. Δηλαδή ο όποιος διάλογος διεξαχθεί, αν θα διεξαχθεί, μοιραία προς μια κατεύθυνση μπορεί να κινηθεί. Στην εμπλοκή της πολιτείας, στη διαχείριση του πλούτου και άρα στον έλεγχο της εκκλησιαστικής κοσμικής δύναμης.
Η εμπειρία δεικνύει ότι η Εκκλησία με την οικονομική της δύναμη παρενέβαινε καθοριστικά στις πολιτικές εξελίξεις. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ήταν για δεκαετίες η πηγή κάθε εξουσίας και κατηύθυνε στην πραγματικότητα, το πολιτικό παιγνίδι. Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος επεχείρησε να αποκτήσει ένα ανάλογο ρόλο, δίδοντας πραγματικά ατέλειωτες μάχες, όχι πάντα με ιδιαίτερη επιτυχία. Να υπενθυμίσουμε τους εράνους για την άμυνα, όπου στην ουσία ήταν μια έμμεση πολιτική πρόταση και προσπάθεια, άμεσα συνδεδεμένη με την αντίθεσή του στην επιδιωκόμενη λύση ομοσπονδίας. Τη χρηματοδότηση κομμάτων και εφημερίδων, ακόμη και την ίδρυση του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού «Ο ΛΟΓΟΣ», ο οποίος στόχευε στην προώθηση αλλαγής στην επιδιωκόμενη λύση του Κυπριακού. Είναι γνωστή η πολεμική που ανέπτυξε ο σταθμός του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου εναντίον του τότε προέδρου Γιώργου Βασιλείου. Είναι ενδεικτικό και το γεγονός ότι ο πρόεδρος Κληρίδης, το 1993 μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου των εκλογών, έτρεξε στον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο, για να μεσολαβήσει προς τον τότε πρωθυπουργό Αντρέα Παπανδρέου, για να στηρίξει, η τότε ΕΔΕΚ τον Γλαύκο Κληρίδη στον δεύτερο γύρο, εναντίον του Γιώργου Βασιλείου, έκκληση η οποία ικανοποιήθηκε.
Άτυπη παράδοση είναι, επίσης, ο εκάστοτε Υπουργός Παιδείας να τυγχάνει της έγκρισης ή να προτείνεται από την Αρχιεπισκοπή. Εξαίρεση η περίπτωση Αντρέα Καραγιώργη, ο οποίος έτυχε της καθολικής αντίδρασης του κόσμου της εκπαίδευσης και όχι μόνο.
Στο παρελθόν τα κόμματα σοφίσθηκαν του κόσμου τα σχέδια για να πείσουν την Εκκλησία να ακολουθήσει αποφάσεις που είχαν να κάνουν με το ευρύτερο συμφέρον της πολιτείας. Να υπενθυμίσουμε ότι ο νόμος περί ομοφυλοφιλίας ψηφίστηκε στη διάρκεια της κρίσης με τον Μητροπολίτη Αθανάσιο. Ακόμη, χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές η απειλή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της ΕΜΕ για να ανακοπούν θέσεις και επιθέσεις της Εκκλησίας προς την πολιτεία.
Στην παρούσα φάση όλα τα κόμματα ζήτησαν ρόλο στη διαχείριση της περιουσίας. Το ΑΚΕΛ ενέγραψε θέμα στην επιτροπή Οικονομικών της Βουλής και επανέφερε στο προσκήνιο τη σκοτεινή υπόθεση της ΕΜΕ όπου αμφισβητείται η ιδιοκτησία της εταιρείας, από την Αρχιεπισκοπή. Κατά το κόμμα της αριστεράς και όχι μόνο, το κληροδότητα Μποδοσάκη έγινε προς την ελληνική κοινότητα και όχι προς την Εκκλησία της Κύπρου. Το ΔΗΚΟ ενέγραψε θέμα στην επιτροπή Θεσμών και Αξιών της Βουλής, ζητώντας θεσμική αναθεώρηση των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας στον τομέα της διαχείρισης της περιουσίας. Ο ΔΗΣΥ επιχειρεί εξωθεσμικά και εξωκοινοβουλευτικά να προσεγγίσει το θέμα, ζητώντας διάλογο με τους Ιεράρχες.
@@@@@@@@@@@
Η πρόσκληση προς την πολιτεία
Η «βαρυσήμαντη φόρμουλα Νικηφόρου», την οποία πρόβαλαν με ιδιαίτερα έντονο τρόπο τα ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης, αποτελεί στην ουσία μια πρόσκληση προς την πολιτεία να πάρει ένα κομμάτι της κοσμικής και οικονομικής εξουσίας της Εκκλησίας. Το ερώτημα που προβάλλει, είναι γιατί ο «παντοδύναμος και πάμπλουτος» Επίσκοπος Κύκκου να θέλει να αποποιηθεί ένα δεδομένο κομμάτι εξουσίας και δύναμης και να το παραχωρήσει στην Πολιτεία.
Οι απαντήσεις και οι ερμηνείες είναι πολλές:
? Η πρώτη πιθανή απάντηση είναι ότι ο Επίσκοπος Κύκκου, ως μέλος της Ιεράς Συνόδου, νιώθει αδυναμία στη διαχείριση και ζητά αληθινά τη βοήθεια της πολιτείας, έστω και αν έχει ένα τεράστιο κόστος, οικονομικό και κοινωνικό. ? Η δεύτερη ερμηνεία θέλει τον κύριο κατά πολλούς, μνηστήρα του Αρχιεπισκοπικού θρόνου, να επιδιώκει την εύνοια των κομμάτων και άρα των ψηφοφόρων τους, στην αναμενόμενη εκλογική μάχη για τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο, αφού στην ουσία δίνει γη και ύδωρ στα κόμματα. ? Η τρίτη απάντηση αναφέρεται στο ενδεχόμενο να περάσει η έρευνα της διαχείρισης της εκκλησιαστικής περιουσίας, από τα χέρια των Επισκόπων στα χέρια της Εισαγγελίας (ήδη ο Γενικός Εισαγγελέας ζητά ειλικρινή και ανοικτό διάλογο με τους Ιεράρχες). Τα κριτήρια θα είναι καθαρά νομικά και δεν θα έχουν καμιά σχέση με τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Δηλαδή νομικά μπορεί όλες οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Μονής Κύκκου να δικαιολογούνται, αλλά θεολογικά δεν είναι σίγουρο ότι αντέχουν στη βάσανο των Ιερών κανόνων. Να σημειωθεί ότι υπάρχουν φήμες για εμπλοκή της Μονής και των Μητροπόλεων στη «χρηματιστηριακή απάτη», από την οποία εξασφάλισαν τεράστια κέρδη.
? Η τέταρτη ενδεχόμενη απάντηση έχει να κάνει με τη δημιουργία ενός οργανισμού από την πολιτεία για να διαχειρίζεται την εκκλησιαστική περιουσία κατά το πρότυπο της Ελλάδας. Η εξέλιξη αυτή δεν θα ενοχλούσε καθόλου τον Επίσκοπο Κύκκου, σε μια ενδεχόμενη ανάδειξή του στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο. Θα αναλάβει το κράτος τη μισθοδοσία των κληρικών και έτσι θα ανατραπεί και η αρνητική εικόνα που θέλει τους απλούς παπάδες να υποφέρουν με τους μισθούς πείνας που λαμβάνουν σήμερα. Παράλληλα, με μια φόρμουλα, όπως στην Ελλάδα, θα εξαιρούνταν από τη συμφωνία αυτή οι Μητροπόλεις, οι Μονές και τα προσκυνήματα και έτσι δεν θα επηρεαζόταν καθόλου η δύναμη της «διοικούσας» Εκκλησίας.
? Η πέμπτη πιθανή απάντηση έχει να κάνει με τον έλεγχο που ασκεί ο Επίσκοπος Κύκκου σε πολιτικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους. Πληροφορίες που δημοσίευσε ο «Π» και δεν διαψεύστηκαν, αναφέρουν ότι έδωσε τεράστιες οικονομικές χορηγίες σε κόμματα και εργοδότησε «πλουσιοπάροχα» δημοσιογράφους για να εκτελέσουν εργασίες της Μονής. Επίσης, όλα τα ραδιοτηλεοπτικά κανάλια με τον ένα ή άλλο τρόπο, έχουν ευεργετηθεί από τη Μονή. Άρα οποιαδήποτε εμπλοκή της πολιτείας, θα τυγχάνει του δικού του ελέγχου, δεδομένου ότι οι υπόλοιποι Ιεράρχες έχουν κάποια απόσταση από το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο.
Ο επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος προχώρησε ακόμη ένα βήμα για να πει ότι θα «πρέπει να αποφευχθεί η οικονομική αποδυνάμωση της Εκκλησίας και η περιθωριοποίησή της». Δηλαδή προτίθεται να συνεχίσει την παράδοση των δύο προηγούμενων Αρχιεπισκόπων, μόνο που αυτή τη φορά, η ένταση της συμμετοχής στην εξουσία θα πρέπει να περιοριστεί δραματικά. Ολα τα δεδομένα είναι ανοικτά και η συνέχεια σίγουρα θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον, τουλάχιστον δημοσιογραφικό.
Με δηλώσεις του στα ΜΜΕ, οι οποίες χαρακτηρίστηκαν ως «βαρυσήμαντες», σύμφωνα με το ΡΙΚ και ως «φόρμουλα Νικηφόρου», κατά τον ΑΝΤ1, κατέθεσε την πρότασή του, η οποία στηρίζεται σε δύο άξονες. Διάλογος με την πολιτεία και διατήρηση της δύναμης της Εκκλησίας. Η φόρμουλα είχε και ένα χαρακτήρα μανιφέστου, που απευθυνόταν προς την πολιτεία και κατ΄ επέκταση προς τα κόμματα.
Με άλλα λόγια, ο Επίσκοπος Κύκκου επεχείρησε να βάλει από το «παράθυρο» την πολιτεία και τα κόμματα στη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Προχώρησε λέγοντας ότι «έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στις πολιτικές και κομματικές δυνάμεις και χαρακτήρισε αγαθές τις προθέσεις τους και αγνά τα ελατήρια των κομμάτων έναντι της Εκκλησίας.
Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι αν όντως είναι αγαθές και αγνές οι προθέσεις των κομμάτων ή αν υποκρύπτονται άλλες σκοπιμότητες. Σήμερα τον πλούτο της Εκκλησίας διαχειρίζεται συνταγματικά και χωρίς κανένα έλεγχο η Ιερά Σύνοδος. Δηλαδή ο όποιος διάλογος διεξαχθεί, αν θα διεξαχθεί, μοιραία προς μια κατεύθυνση μπορεί να κινηθεί. Στην εμπλοκή της πολιτείας, στη διαχείριση του πλούτου και άρα στον έλεγχο της εκκλησιαστικής κοσμικής δύναμης.
Η εμπειρία δεικνύει ότι η Εκκλησία με την οικονομική της δύναμη παρενέβαινε καθοριστικά στις πολιτικές εξελίξεις. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ήταν για δεκαετίες η πηγή κάθε εξουσίας και κατηύθυνε στην πραγματικότητα, το πολιτικό παιγνίδι. Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος επεχείρησε να αποκτήσει ένα ανάλογο ρόλο, δίδοντας πραγματικά ατέλειωτες μάχες, όχι πάντα με ιδιαίτερη επιτυχία. Να υπενθυμίσουμε τους εράνους για την άμυνα, όπου στην ουσία ήταν μια έμμεση πολιτική πρόταση και προσπάθεια, άμεσα συνδεδεμένη με την αντίθεσή του στην επιδιωκόμενη λύση ομοσπονδίας. Τη χρηματοδότηση κομμάτων και εφημερίδων, ακόμη και την ίδρυση του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού «Ο ΛΟΓΟΣ», ο οποίος στόχευε στην προώθηση αλλαγής στην επιδιωκόμενη λύση του Κυπριακού. Είναι γνωστή η πολεμική που ανέπτυξε ο σταθμός του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου εναντίον του τότε προέδρου Γιώργου Βασιλείου. Είναι ενδεικτικό και το γεγονός ότι ο πρόεδρος Κληρίδης, το 1993 μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου των εκλογών, έτρεξε στον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο, για να μεσολαβήσει προς τον τότε πρωθυπουργό Αντρέα Παπανδρέου, για να στηρίξει, η τότε ΕΔΕΚ τον Γλαύκο Κληρίδη στον δεύτερο γύρο, εναντίον του Γιώργου Βασιλείου, έκκληση η οποία ικανοποιήθηκε.
Άτυπη παράδοση είναι, επίσης, ο εκάστοτε Υπουργός Παιδείας να τυγχάνει της έγκρισης ή να προτείνεται από την Αρχιεπισκοπή. Εξαίρεση η περίπτωση Αντρέα Καραγιώργη, ο οποίος έτυχε της καθολικής αντίδρασης του κόσμου της εκπαίδευσης και όχι μόνο.
Στο παρελθόν τα κόμματα σοφίσθηκαν του κόσμου τα σχέδια για να πείσουν την Εκκλησία να ακολουθήσει αποφάσεις που είχαν να κάνουν με το ευρύτερο συμφέρον της πολιτείας. Να υπενθυμίσουμε ότι ο νόμος περί ομοφυλοφιλίας ψηφίστηκε στη διάρκεια της κρίσης με τον Μητροπολίτη Αθανάσιο. Ακόμη, χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές η απειλή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της ΕΜΕ για να ανακοπούν θέσεις και επιθέσεις της Εκκλησίας προς την πολιτεία.
Στην παρούσα φάση όλα τα κόμματα ζήτησαν ρόλο στη διαχείριση της περιουσίας. Το ΑΚΕΛ ενέγραψε θέμα στην επιτροπή Οικονομικών της Βουλής και επανέφερε στο προσκήνιο τη σκοτεινή υπόθεση της ΕΜΕ όπου αμφισβητείται η ιδιοκτησία της εταιρείας, από την Αρχιεπισκοπή. Κατά το κόμμα της αριστεράς και όχι μόνο, το κληροδότητα Μποδοσάκη έγινε προς την ελληνική κοινότητα και όχι προς την Εκκλησία της Κύπρου. Το ΔΗΚΟ ενέγραψε θέμα στην επιτροπή Θεσμών και Αξιών της Βουλής, ζητώντας θεσμική αναθεώρηση των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας στον τομέα της διαχείρισης της περιουσίας. Ο ΔΗΣΥ επιχειρεί εξωθεσμικά και εξωκοινοβουλευτικά να προσεγγίσει το θέμα, ζητώντας διάλογο με τους Ιεράρχες.
@@@@@@@@@@@
Η πρόσκληση προς την πολιτεία
Η «βαρυσήμαντη φόρμουλα Νικηφόρου», την οποία πρόβαλαν με ιδιαίτερα έντονο τρόπο τα ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης, αποτελεί στην ουσία μια πρόσκληση προς την πολιτεία να πάρει ένα κομμάτι της κοσμικής και οικονομικής εξουσίας της Εκκλησίας. Το ερώτημα που προβάλλει, είναι γιατί ο «παντοδύναμος και πάμπλουτος» Επίσκοπος Κύκκου να θέλει να αποποιηθεί ένα δεδομένο κομμάτι εξουσίας και δύναμης και να το παραχωρήσει στην Πολιτεία.
Οι απαντήσεις και οι ερμηνείες είναι πολλές:
? Η πρώτη πιθανή απάντηση είναι ότι ο Επίσκοπος Κύκκου, ως μέλος της Ιεράς Συνόδου, νιώθει αδυναμία στη διαχείριση και ζητά αληθινά τη βοήθεια της πολιτείας, έστω και αν έχει ένα τεράστιο κόστος, οικονομικό και κοινωνικό. ? Η δεύτερη ερμηνεία θέλει τον κύριο κατά πολλούς, μνηστήρα του Αρχιεπισκοπικού θρόνου, να επιδιώκει την εύνοια των κομμάτων και άρα των ψηφοφόρων τους, στην αναμενόμενη εκλογική μάχη για τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο, αφού στην ουσία δίνει γη και ύδωρ στα κόμματα. ? Η τρίτη απάντηση αναφέρεται στο ενδεχόμενο να περάσει η έρευνα της διαχείρισης της εκκλησιαστικής περιουσίας, από τα χέρια των Επισκόπων στα χέρια της Εισαγγελίας (ήδη ο Γενικός Εισαγγελέας ζητά ειλικρινή και ανοικτό διάλογο με τους Ιεράρχες). Τα κριτήρια θα είναι καθαρά νομικά και δεν θα έχουν καμιά σχέση με τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Δηλαδή νομικά μπορεί όλες οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Μονής Κύκκου να δικαιολογούνται, αλλά θεολογικά δεν είναι σίγουρο ότι αντέχουν στη βάσανο των Ιερών κανόνων. Να σημειωθεί ότι υπάρχουν φήμες για εμπλοκή της Μονής και των Μητροπόλεων στη «χρηματιστηριακή απάτη», από την οποία εξασφάλισαν τεράστια κέρδη.
? Η τέταρτη ενδεχόμενη απάντηση έχει να κάνει με τη δημιουργία ενός οργανισμού από την πολιτεία για να διαχειρίζεται την εκκλησιαστική περιουσία κατά το πρότυπο της Ελλάδας. Η εξέλιξη αυτή δεν θα ενοχλούσε καθόλου τον Επίσκοπο Κύκκου, σε μια ενδεχόμενη ανάδειξή του στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο. Θα αναλάβει το κράτος τη μισθοδοσία των κληρικών και έτσι θα ανατραπεί και η αρνητική εικόνα που θέλει τους απλούς παπάδες να υποφέρουν με τους μισθούς πείνας που λαμβάνουν σήμερα. Παράλληλα, με μια φόρμουλα, όπως στην Ελλάδα, θα εξαιρούνταν από τη συμφωνία αυτή οι Μητροπόλεις, οι Μονές και τα προσκυνήματα και έτσι δεν θα επηρεαζόταν καθόλου η δύναμη της «διοικούσας» Εκκλησίας.
? Η πέμπτη πιθανή απάντηση έχει να κάνει με τον έλεγχο που ασκεί ο Επίσκοπος Κύκκου σε πολιτικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους. Πληροφορίες που δημοσίευσε ο «Π» και δεν διαψεύστηκαν, αναφέρουν ότι έδωσε τεράστιες οικονομικές χορηγίες σε κόμματα και εργοδότησε «πλουσιοπάροχα» δημοσιογράφους για να εκτελέσουν εργασίες της Μονής. Επίσης, όλα τα ραδιοτηλεοπτικά κανάλια με τον ένα ή άλλο τρόπο, έχουν ευεργετηθεί από τη Μονή. Άρα οποιαδήποτε εμπλοκή της πολιτείας, θα τυγχάνει του δικού του ελέγχου, δεδομένου ότι οι υπόλοιποι Ιεράρχες έχουν κάποια απόσταση από το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο.
Ο επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος προχώρησε ακόμη ένα βήμα για να πει ότι θα «πρέπει να αποφευχθεί η οικονομική αποδυνάμωση της Εκκλησίας και η περιθωριοποίησή της». Δηλαδή προτίθεται να συνεχίσει την παράδοση των δύο προηγούμενων Αρχιεπισκόπων, μόνο που αυτή τη φορά, η ένταση της συμμετοχής στην εξουσία θα πρέπει να περιοριστεί δραματικά. Ολα τα δεδομένα είναι ανοικτά και η συνέχεια σίγουρα θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον, τουλάχιστον δημοσιογραφικό.
Σχόλια