Τα
κιτς των Χριστουγέννων
.
ΑΥΤΟ
ΤΟ περίφημο πνεύμα των Χριστουγέννων φαίνεται ότι πνέει μόνο παγωμένα, όπως
είναι οι καρδιές των σύγχρονων μικροαστών. Δεν εξηγείται διαφορετικά γιατί όλοι
οι δήμοι και οι περισσότερες κοινότητες της Κύπρου, προσπαθούν να μεταφέρουν
την παγωνιά των βόρειων χωρών της Ευρώπης στην Κύπρο. Και δεν φτάνουν οι
αντιγραφές, οι οποίες τις περισσότερες φορές είναι ιδιαιτέρως κιτς, αλλά
επιπλέον αποτελούν επίδειξη σπατάλης στα κατά τα άλλα ασθενή ταμεία της τοπικής
αυτοδιοίκησης. Από πάνω, ως "επιδόρπιο", έρχονται και οι εκφωνητές
των ραδιοφώνων, οι οποίοι μόλις δουν τον καιρό να χαλάει πανηγυρίζουν γιατί
τάχα θα κάνουμε λευκά Χριστούγεννα.
ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ δράμα όμως βρίσκεται στην προσπάθεια μερικών εκκλησιών να αντιγράψουν το κιτς που υπάρχει στους δρόμους των πόλεων. Μεγάφωνα στη διαπασών, φωτισμοί οι οποίοι τυφλώνουν, ομιλίες και ευχές που κουράζουν και τάξη η οποία δημιουργεί αταξία στις ψυχές. Ακόμη πανό και ταμπέλες έξω από τις εκκλησίες "διαφημίζουν" το γεγονός, λες και οι άνθρωποι τρέχουν στις εκκλησίες από πληροφόρηση. Βεβαίως το μυστήριο και πάλι λειτουργεί στις ψυχές των "καλών και αγαθών" ανθρώπων και η Χάρη του Θεού βρίσκει χαραμάδες και καταυγάζει τις ψυχές των ταπεινών ανθρώπων. Η ζεστασιά των Χριστουγέννων βρίσκεται πρώτα και κύρια στις εκκλησίες, στους πανηγυρικούς ύμνους, στα χαροποιά μυστήρια, στην αληθινή επικοινωνία των ανθρώπων, στην προσφορά αγάπης και πουθενά αλλού.
ΟΙ ΤΟΠΙΚΟΙ άρχοντες αντί να καταπλακώνουν τις ψυχές των ανθρώπων με τα ακριβά, ψεύτικα φώτα, θα μπορούσαν να συμβάλουν και αυτοί στην προσπάθεια του ανθρώπου να χαρεί. Ούτε λόγος φυσικά να αποκτήσουν θεολογικό λόγο και να στολίσουν τη Λευκωσία με εικόνες της Γέννησης του Χριστού. Ο Χριστός δεν είναι διαφημιστικό είδος, είναι μυστήριο το οποίο βιώνεται. Θα μπορούσαν οι τοπικοί άρχοντες να βάλουν στο διάκοσμο και ορισμένα ελληνικά, παραδοσιακά στοιχεία, τα οποία μπορεί να είναι ταπεινά αλλά εκπέμπουν φως και προσφέρουν παρηγοριά. Πριν μερικά χρόνια ο τέως δήμαρχος Λευκωσίας Λέλλος Δημητριάδης, τοποθέτησε μια ωραία ζωγραφιά σε μια εξέδρα στην πλατεία Ελευθερίας, ενώ τοποθέτησε και μερικά αντίγραφα της περίφημης πολυεπίπεδης εικόνας του Τσαρούχη, με τη Γέννηση του Χριστού.
ΖΟΥΜΕ στην εποχή της καταναλωτικής τρέλας και της αποθέωσης της υπερβολής και ίσως το λεγόμενο πνεύμα των Χριστουγέννων να απαιτεί το κιτς και να ικανοποιεί τους ανθρώπους. Εξάλλου και σε χώρες που δεν έχουν σχέση με το Χριστό, όπως την Κίνα, χριστουγεννιάτικα δέντρα, στολίδια και ευχές πλημμυρίζουν τις πόλεις. Ίσως κάποιοι άνθρωποι να χαίρονται το διάκοσμο, να ικανοποιούνται από την αλλαγή και να νιώθουν ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει.
ΩΣΤΟΣΟ, πρέπει να υπάρχει και η εναλλακτική πρόταση και οι δήμοι έχουν υποχρέωση να προσφέρουν και κάποιες διαφορετικές προτάσεις στους πολίτες. Στην Ελλάδα έκαναν τα τελευταία χρόνια σημαντικά βήματα, με τη διοργάνωση συναυλιών και με εκδηλώσεις επικοινωνίας των ανθρώπων. Σημασία έχει η ομορφιά των ανθρώπων και η χαρά των Χριστουγέννων και σίγουρα όχι η ομορφιά του χώρου και η ασχήμια των ανθρώπων.
Πάντως ό,τι και να λεχθεί, τα λόγια είναι περιττά μπροστά στο παραδοσιακό κάλαντο της Θράκης " Εδώ ήρθαμε να παινέσουμε, χαρείτε κι ας χαρούμε, προτού μας εύρει ο θάνατος κι ύστερα λυπηθούμε. Εψές γεννήθηκε ο Χριστός, κι ο κόσμος δεν το νιώθει".
ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ δράμα όμως βρίσκεται στην προσπάθεια μερικών εκκλησιών να αντιγράψουν το κιτς που υπάρχει στους δρόμους των πόλεων. Μεγάφωνα στη διαπασών, φωτισμοί οι οποίοι τυφλώνουν, ομιλίες και ευχές που κουράζουν και τάξη η οποία δημιουργεί αταξία στις ψυχές. Ακόμη πανό και ταμπέλες έξω από τις εκκλησίες "διαφημίζουν" το γεγονός, λες και οι άνθρωποι τρέχουν στις εκκλησίες από πληροφόρηση. Βεβαίως το μυστήριο και πάλι λειτουργεί στις ψυχές των "καλών και αγαθών" ανθρώπων και η Χάρη του Θεού βρίσκει χαραμάδες και καταυγάζει τις ψυχές των ταπεινών ανθρώπων. Η ζεστασιά των Χριστουγέννων βρίσκεται πρώτα και κύρια στις εκκλησίες, στους πανηγυρικούς ύμνους, στα χαροποιά μυστήρια, στην αληθινή επικοινωνία των ανθρώπων, στην προσφορά αγάπης και πουθενά αλλού.
ΟΙ ΤΟΠΙΚΟΙ άρχοντες αντί να καταπλακώνουν τις ψυχές των ανθρώπων με τα ακριβά, ψεύτικα φώτα, θα μπορούσαν να συμβάλουν και αυτοί στην προσπάθεια του ανθρώπου να χαρεί. Ούτε λόγος φυσικά να αποκτήσουν θεολογικό λόγο και να στολίσουν τη Λευκωσία με εικόνες της Γέννησης του Χριστού. Ο Χριστός δεν είναι διαφημιστικό είδος, είναι μυστήριο το οποίο βιώνεται. Θα μπορούσαν οι τοπικοί άρχοντες να βάλουν στο διάκοσμο και ορισμένα ελληνικά, παραδοσιακά στοιχεία, τα οποία μπορεί να είναι ταπεινά αλλά εκπέμπουν φως και προσφέρουν παρηγοριά. Πριν μερικά χρόνια ο τέως δήμαρχος Λευκωσίας Λέλλος Δημητριάδης, τοποθέτησε μια ωραία ζωγραφιά σε μια εξέδρα στην πλατεία Ελευθερίας, ενώ τοποθέτησε και μερικά αντίγραφα της περίφημης πολυεπίπεδης εικόνας του Τσαρούχη, με τη Γέννηση του Χριστού.
ΖΟΥΜΕ στην εποχή της καταναλωτικής τρέλας και της αποθέωσης της υπερβολής και ίσως το λεγόμενο πνεύμα των Χριστουγέννων να απαιτεί το κιτς και να ικανοποιεί τους ανθρώπους. Εξάλλου και σε χώρες που δεν έχουν σχέση με το Χριστό, όπως την Κίνα, χριστουγεννιάτικα δέντρα, στολίδια και ευχές πλημμυρίζουν τις πόλεις. Ίσως κάποιοι άνθρωποι να χαίρονται το διάκοσμο, να ικανοποιούνται από την αλλαγή και να νιώθουν ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει.
ΩΣΤΟΣΟ, πρέπει να υπάρχει και η εναλλακτική πρόταση και οι δήμοι έχουν υποχρέωση να προσφέρουν και κάποιες διαφορετικές προτάσεις στους πολίτες. Στην Ελλάδα έκαναν τα τελευταία χρόνια σημαντικά βήματα, με τη διοργάνωση συναυλιών και με εκδηλώσεις επικοινωνίας των ανθρώπων. Σημασία έχει η ομορφιά των ανθρώπων και η χαρά των Χριστουγέννων και σίγουρα όχι η ομορφιά του χώρου και η ασχήμια των ανθρώπων.
Πάντως ό,τι και να λεχθεί, τα λόγια είναι περιττά μπροστά στο παραδοσιακό κάλαντο της Θράκης " Εδώ ήρθαμε να παινέσουμε, χαρείτε κι ας χαρούμε, προτού μας εύρει ο θάνατος κι ύστερα λυπηθούμε. Εψές γεννήθηκε ο Χριστός, κι ο κόσμος δεν το νιώθει".
Σχόλια