Η δόξα και η πλάνη της ελληνορθόδοξης παιδείας

Η δόξα και η πλάνη της ελληνορθόδοξης παιδείας

.

---

Και εγένετο εσπέρα και εγένετο πρωί και η ελληνορθόδοξη παιδεία έρχεται και παρέρχεται, ως το αντίδοτο για πάσα νόσο και πάσα μαλακία. Την ώρα που γέμισαν τα σχολεία με ναρκωτικά, την ώρα που οι καθηγητές φοβούνται τους μαθητές, την ώρα που το σύστημα της παιδείας βουλιάζει, επανέρχεται το σύνθημα της ελληνοορθοδοξίας, ως πανάκεια για όλα τα λάθη. Και η ουσία της υπόθεσης που θέλει την ελληνική και ορθόδοξη εκπαίδευση να αποτελούν βιωματική εμπειρία, ακολουθούν προς το παρόν ως ευσεβής πόθος.

Η Ελλάδα και ο ελληνισμός υπόφεραν και υποφέρουν από τα συνθήματα των "Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών", τα οποία συνοδεύονταν από το "άνευ Βουλής και εκλογών". Η πλάνη της Ελληνορθοδοξίας μετατράπηκε σε προτεσταντικού τύπου θεολογικές σχολές και σε θρησκειοποίηση της Ορθοδοξίας, εντός των σχολείων. Ο Χριστός που έφερε την κατάργηση των θρησκειών στη γη, κηρύσσεται ως θρησκεία και ανατρέπεται από τους λεγόμενους θεολόγους.

Η δόξα της Ορθοδοξίας αναδεικνύεται στα πρόσωπα των αγίων ανθρώπων, φανερώνεται στα μάτια των ταπεινών πιστών και βιώνεται μέσα από τη μυστηριακή σχέση του ανθρώπου με τον ίδιο τον Θεό, ό,τι και να σημαίνει αυτό. Η δόξα της Ορθοδοξίας αναδεικνύεται με την εμπέδωση στη συνείδηση των ανθρώπων, ότι η Ορθοδοξία δεν είναι θρησκεία και σύνολο κανόνων και εντολών. Η Ορθοδοξία είναι αγάπη, είναι χαρά, είναι παραδείσια ευτυχία, έστω και αν όλα συνοδεύονται από πόνο και αστοχίες.

Ελληνισμός και Ορθοδοξία ήταν και είναι δύο έννοιες εντελώς διαφορετικές, οι οποίες καταξιώνονται και αποκτούν το πραγματικό τους σωστικό νόημα, μόνο όταν αντιμετωπίζονται μακριά από εθνικισμούς και προσωπικές φιλοδοξίες. Η δύναμη του Ελληνισμού είναι η δύναμη του ίδιου του πολιτισμού, είναι η δύναμη που πηγάζει από τη φιλοσοφία και τη γλώσσα, τις τελειότερες ίσως ανθρώπινες επινοήσεις στον πλανήτη που οι αρχαίοι ημών πρόγονοι είχαν το κουράγιο να δημιουργήσουν. Η δύναμη της Ορθοδοξίας είναι η δύναμη του μυστηρίου του Θεού και της προσπάθειας για θέωση του ανθρώπου, είναι η δύναμη του μυστηρίου, είναι η βίωση του παραδείσου στη γη. Όσες φορές και όπου έγινε προσπάθεια για ανακάτωμα των δύο δυνάμεων, τα αποτελέσματα ήταν πάντα τραγικά, ενώ κατά κανόνα αυτή η πρόσμιξη γινόταν από ανθρώπους που ήταν και είναι ημιμαθείς.

Η τελειότερη και πιο επαναστατική συσχέτιση - όχι σμίξιμο - ελληνισμού και Ορθοδοξίας έγινε από τους τρεις Ιεράρχες, οι οποίοι τόλμησαν να πάρουν την ελληνική φιλοσοφία και την ελληνική γλώσσα και να την χρησιμοποιήσουν για να μεταφέρουν τις αλήθειες του Χριστού στους ανθρώπους. Ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, αποτελούν φωτεινά παραδείγματα, γιατί ξεπέρασαν τους φανατισμούς και τις θρησκοληψίες και φανέρωσαν τον δρόμο της αλήθειας, που οδηγεί στο Θεό. Δεν απέρριψαν συλλήβδην την αρχαιοελληνική παιδεία, την οποία γνώριζαν σε άριστο βαθμό, αλλά έκτισαν πάνω σε αυτή. Αφομοίωσαν την θύραθεν σοφία και πρόσθεσαν την εξ αποκαλύψεως, εμπειρική γνώση του Θεού.
Μίλησαν και έγραψαν για τις σχέσεις αγάπης και συνεργασίας μεταξύ δασκάλων και μαθητών, για την εμπειρική διδασκαλία, καθώς επίσης και για την εμπειρική σχέση με το Θεό. Κατέδειξαν τις αρχές της εμπειρικής παιδείας, τις οποίες σήμερα προβάλλουν οι ψυχολόγοι και οι κοινωνιολόγοι ως την απάντηση στην εκπαιδευτική πενία. Πήραν την αρχαία Τραγωδία, την ύψιστη πολιτιστική εκδήλωση και πάνω σε αυτή έκτισαν την τελετή για το ύψιστο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Έδειξαν με τη ζωή και το έργο τους, το δρόμο της Ορθοδοξίας, που είναι ο δρόμος της φυσικής ζωής.
Οι τρεις μέγιστοι φωστήρες της τρισηλίου Θεότητος έκαναν τομή στην πορεία της εκπαιδευτικής ιστορίας, γιατί πρώτα και κύρια οι ίδιοι κοπίασαν, για να μάθουν όλη την ανθρώπινη γνώση, πράξη εφικτή για την εποχή τους. Σπούδασαν φιλοσοφία, ρητορική, ιατρική, αστρονομία, φιλολογία, θεολογία, ψυχολογία, αλλά και υιοθέτησαν το μέτρο ανάμεσα στην παίδευση του σώματος και την μόρφωση της ψυχής. Αντίκρισαν τον άνθρωπο ως σύνολο, ως σώμα, ως ψυχή και ως πνεύμα και όχι μονοδιάστατα. Σήμερα ο παραλογισμός της μονομέρειας και της εξειδίκευσης, της μανίας ο άνθρωπος να καταστεί μηχανή γνώσης, φέρνει τα αντίθετα αποτελέσματα και την ανάγκη για ψυχολογική ή και ψυχιατρική στήριξη.