Λίγο κερί, λίγο θυμίαμα και λίγη ησυχία
.
ΔΕ ΘΕΛΕΙ πολλά ο άνθρωπος για να αγγίξει το μυστήριο και να γευτεί τη χάρη του Θεού, όπως αυτή βιώνεται με τη συμμετοχή στη σταυροαναστάσιμη πορεία του Χριστού. Δε χρειάζεται ούτε εντυπωσιακούς ναούς, ούτε εκθαμβωτικούς προβολείς, ούτε εκκωφαντικά μεγάφωνα, ούτε βεβαίως επιδείξεις και υποδείξεις στρατιωτικού χαρακτήρα. Ο άνθρωπος επιζητεί την απλότητα, επιθυμεί την ησυχία, ελπίζει ότι θα μπορέσει έστω και για λίγο, να ξεφύγει από τη ρουτίνα και τα βάσανα της ζωής, να απαλύνει το σταυρό που κουβαλά και να απολαύσει την αναστάσιμη χαρά.
ΤΟ ΚΑΛΟ σε αυτή την υπόθεση, βρίσκεται στο γεγονός ότι ο άνθρωπος - κατά κανόνα - αναζητεί τη χαρά των ημερών, στον ταπεινό παπά, στον απλό αλλά καλλίφωνο ψάλτη, στους ναούς με κεριά και τη χαμηλή ένταση του ήχου. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι τα μοναστήρια κατακλύζονται από πιστούς, οι οποίοι πολλές φορές όρθιοι, συμμετέχουν για ώρες στις κατανυκτικές ακολουθίες. Είναι εκπληκτικό και το γεγονός ότι αντέχουν τις πολύωρες ακολουθίες, έστω και αν δεν ακούν καλά, ενώ στις πόλεις κουράζονται, δυσανασχετούν και δυσφορούν, από τις πολύ πιο σύντομες ακολουθίες. Είναι άραγε τυχαίο, ότι χιλιάδες πιστοί φεύγουν αυτή τη βδομάδα, από τις πόλεις και μεταβαίνουν σε ταπεινά εκκλησάκια για να βιώσουν τη μυσταγωγία της Μεγάλης Βδομάδας;
ΤΟ ΚΑΚΟ σ' αυτή την τρελή σε ταχύτητες κοινωνία, βρίσκεται στο γεγονός ότι οι Εκκλησίες, κυρίως των πόλεων, προσπαθούν να αντιγράψουν στοιχεία νυκτερινών κέντρων διασκέδασης και να ελκύσουν "πελάτες" με την υπερβολή και τον εντυπωσιασμό. Προβολείς κάνουν τη νύκτα μέρα, μεγάφωνα στη διαπασών, παπάδες και ψαλτάδες να ουρλιάζουν κυριολεκτικά, έχοντας στο στόμα το μικρόφωνο. Υψηλές κυρίες και ζωηρά παιδιά να προσπαθούν να ψάλλουν τα Εγκώμια, δολοφονώντας κυριολεκτικά το μέλος και τα λόγια των σπουδαίων ποιημάτων. Διάκοσμοι από ευφάνταστους ανθοπώλες και διακοσμητές, Επίτροποι οι οποίοι μετατρέπονται σε αστυνομικούς προσπαθώντας να επιβάλουν την τάξη στους πιστούς. Τελικά η τελετουργία μεταπίπτει σε παράσταση και η σύναξη αγάπης καταντά συγκέντρωση ταλαιπωρίας.
ΕΥΤΥΧΕΣ είναι το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα γίνεται περιφορά των Επιταφίων στους δρόμους των χωριών και οι γυναίκες βγαίνουν για να καπνίσουν το νεκρό Χριστό. Ευχάριστο είναι το γεγονός ότι ακόμη νέοι και νέες συνοδεύουν τον Επιτάφιο ψάλλοντας χωρίς μεγάφωνα τα εγκώμια. Εκπληκτικό είναι και το γεγονός ότι στο μοναστήρι ο απέριττος Επιτάφιος περιφέρεται τις πρωινές ώρες, με κεριά και λαμπάδες και εκατοντάδες άνθρωποι ακολουθούν τον Χριστό, αντλώντας δύναμη και ελπίδα, προσδοκώντας την Ανάσταση και την παραδείσια ευτυχία.
ΤΗΝ ΙΔΙΑ ώρα όμως, είναι θλιβερό να βλέπεις στις πόλεις να συνοδεύεται ο Επιτάφιος με στρατιωτικά αποσπάσματα, με οπλισμένους στρατιώτες. Αυτό και αν είναι ντροπή για το χώρο και τις ημέρες αυτές. Τι σχέση μπορεί να έχουν οι οπλοφόροι - δε φταίνε οι καημένοι φαντάροι - με το θείο δράμα του εσταυρωμένου και αναστημένου Χριστού, εκτός από την ικανοποίηση των επιδεικτικών παθών των αρχόντων. Άσε που η όλη προσπάθεια εντυπωσιασμού τις περισσότερες φορές καταντά κιτς προκαλώντας τα γέλια παρά το θαυμασμό του πλήθους.
ΚΑΙ ΕΝΑ τελευταίο. Όχι κηρύγματα, όχι ανούσιες διδασκαλίες. Ο Χριστός είναι τόσο κοντά μας, όσο ποτέ ολόκληρο το χρόνο, όπως είθισται να λέγεται. Οι ακολουθίες είναι μοναδικές, οι ύμνοι είναι θεσπέσιοι, το μυστήριο υπέρλογο και δε χρειάζονται οι λογικοί λόγοι να ανατρέπουν την όλη ατμόσφαιρα και την επικοινωνία με τον Θεό, όπως και αν αυτή εννοείται και βιώνεται προσωπικά από τον καθένα. Αφήστε λίγο χώρο και για τον Θεό, δε βλάπτει.
ΙΔΟΥ αναβαίνομεν και εμείς ταπεινοί ικέτες για να συσταυρωθούμε και να συναναστηθούμε με τον Χριστό, για να βιώσουμε τη χαρά της Ανάστασης που καταυγάζει με μυστικό τρόπο τις ψυχές όλων των ανθρώπων που ανοίγουν έστω και για λίγο τον εαυτό τους. Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος για να βιώσει τον παράδεισο και τη χαρά του Αναστάντος Χριστού. Λίγη ησυχία, λίγη νηστεία, λίγη ειλικρίνεια, λίγη αυτογνωσία, λίγη πάλη με τον εαυτό του, λίγη χάρη, λίγο θαύμα και όλα γίνονται. Ακόμη και ο παράδεισος.
ΤΟ ΚΑΛΟ σε αυτή την υπόθεση, βρίσκεται στο γεγονός ότι ο άνθρωπος - κατά κανόνα - αναζητεί τη χαρά των ημερών, στον ταπεινό παπά, στον απλό αλλά καλλίφωνο ψάλτη, στους ναούς με κεριά και τη χαμηλή ένταση του ήχου. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι τα μοναστήρια κατακλύζονται από πιστούς, οι οποίοι πολλές φορές όρθιοι, συμμετέχουν για ώρες στις κατανυκτικές ακολουθίες. Είναι εκπληκτικό και το γεγονός ότι αντέχουν τις πολύωρες ακολουθίες, έστω και αν δεν ακούν καλά, ενώ στις πόλεις κουράζονται, δυσανασχετούν και δυσφορούν, από τις πολύ πιο σύντομες ακολουθίες. Είναι άραγε τυχαίο, ότι χιλιάδες πιστοί φεύγουν αυτή τη βδομάδα, από τις πόλεις και μεταβαίνουν σε ταπεινά εκκλησάκια για να βιώσουν τη μυσταγωγία της Μεγάλης Βδομάδας;
ΤΟ ΚΑΚΟ σ' αυτή την τρελή σε ταχύτητες κοινωνία, βρίσκεται στο γεγονός ότι οι Εκκλησίες, κυρίως των πόλεων, προσπαθούν να αντιγράψουν στοιχεία νυκτερινών κέντρων διασκέδασης και να ελκύσουν "πελάτες" με την υπερβολή και τον εντυπωσιασμό. Προβολείς κάνουν τη νύκτα μέρα, μεγάφωνα στη διαπασών, παπάδες και ψαλτάδες να ουρλιάζουν κυριολεκτικά, έχοντας στο στόμα το μικρόφωνο. Υψηλές κυρίες και ζωηρά παιδιά να προσπαθούν να ψάλλουν τα Εγκώμια, δολοφονώντας κυριολεκτικά το μέλος και τα λόγια των σπουδαίων ποιημάτων. Διάκοσμοι από ευφάνταστους ανθοπώλες και διακοσμητές, Επίτροποι οι οποίοι μετατρέπονται σε αστυνομικούς προσπαθώντας να επιβάλουν την τάξη στους πιστούς. Τελικά η τελετουργία μεταπίπτει σε παράσταση και η σύναξη αγάπης καταντά συγκέντρωση ταλαιπωρίας.
ΕΥΤΥΧΕΣ είναι το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα γίνεται περιφορά των Επιταφίων στους δρόμους των χωριών και οι γυναίκες βγαίνουν για να καπνίσουν το νεκρό Χριστό. Ευχάριστο είναι το γεγονός ότι ακόμη νέοι και νέες συνοδεύουν τον Επιτάφιο ψάλλοντας χωρίς μεγάφωνα τα εγκώμια. Εκπληκτικό είναι και το γεγονός ότι στο μοναστήρι ο απέριττος Επιτάφιος περιφέρεται τις πρωινές ώρες, με κεριά και λαμπάδες και εκατοντάδες άνθρωποι ακολουθούν τον Χριστό, αντλώντας δύναμη και ελπίδα, προσδοκώντας την Ανάσταση και την παραδείσια ευτυχία.
ΤΗΝ ΙΔΙΑ ώρα όμως, είναι θλιβερό να βλέπεις στις πόλεις να συνοδεύεται ο Επιτάφιος με στρατιωτικά αποσπάσματα, με οπλισμένους στρατιώτες. Αυτό και αν είναι ντροπή για το χώρο και τις ημέρες αυτές. Τι σχέση μπορεί να έχουν οι οπλοφόροι - δε φταίνε οι καημένοι φαντάροι - με το θείο δράμα του εσταυρωμένου και αναστημένου Χριστού, εκτός από την ικανοποίηση των επιδεικτικών παθών των αρχόντων. Άσε που η όλη προσπάθεια εντυπωσιασμού τις περισσότερες φορές καταντά κιτς προκαλώντας τα γέλια παρά το θαυμασμό του πλήθους.
ΚΑΙ ΕΝΑ τελευταίο. Όχι κηρύγματα, όχι ανούσιες διδασκαλίες. Ο Χριστός είναι τόσο κοντά μας, όσο ποτέ ολόκληρο το χρόνο, όπως είθισται να λέγεται. Οι ακολουθίες είναι μοναδικές, οι ύμνοι είναι θεσπέσιοι, το μυστήριο υπέρλογο και δε χρειάζονται οι λογικοί λόγοι να ανατρέπουν την όλη ατμόσφαιρα και την επικοινωνία με τον Θεό, όπως και αν αυτή εννοείται και βιώνεται προσωπικά από τον καθένα. Αφήστε λίγο χώρο και για τον Θεό, δε βλάπτει.
ΙΔΟΥ αναβαίνομεν και εμείς ταπεινοί ικέτες για να συσταυρωθούμε και να συναναστηθούμε με τον Χριστό, για να βιώσουμε τη χαρά της Ανάστασης που καταυγάζει με μυστικό τρόπο τις ψυχές όλων των ανθρώπων που ανοίγουν έστω και για λίγο τον εαυτό τους. Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος για να βιώσει τον παράδεισο και τη χαρά του Αναστάντος Χριστού. Λίγη ησυχία, λίγη νηστεία, λίγη ειλικρίνεια, λίγη αυτογνωσία, λίγη πάλη με τον εαυτό του, λίγη χάρη, λίγο θαύμα και όλα γίνονται. Ακόμη και ο παράδεισος.
Σχόλια