Διάλογος για την ενότητα και την ευτυχία των ευρωπαίων πολιτών

Ο ΤΑΣΟΣ ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΛΑ ΣΤΟΝ "Π" ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΕΛΚ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Διάλογος για την ενότητα και την ευτυχία των ευρωπαίων πολιτών

.

---

Δεν είναι καθόλου χαμένος χρόνος ο διάλογος μεταξύ Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και Ορθοδοξίας, όπως θα νόμιζαν πολλοί. Η κοσμική εξουσία και η θρησκευτική διακονία, όπως εκφράζονται από τους δύο θεσμούς, στο διάβα της ιστορίας συγκρούστηκαν, συνεργάστηκαν, αλλά και αποτέλεσαν σημεία αντιλεγόμενα. Σήμερα οι δύο θεσμοί καλούνται να συμβάλουν στην οικοδόμηση ενός ευτυχισμένου μέλλοντος για τους ανθρώπους της γηραιάς ηπείρου. Το διήμερο 8-9 Νοεμβρίου έλαβε χώρα στην Μπρατισλάβα ο 10ος διάλογος μεταξύ Ορθοδοξίας και ΕΛΚ. Τον Δημοκρατικό Συναγερμό εκπροσώπησε ο βουλευτής Τάσος Μητσόπουλος, ενώ δεν υπήρξε αντιπρόσωπος της Εκκλησίας της Κύπρου, λόγω της ενθρόνισης του νέου Αρχιεπισκόπου. Ο Τάσος Μητσόπουλος ο οποίος εκπροσώπησε το κόμμα του, σε πολλά συνέδρια, προσδιορίζει με το λαγαρό του λόγο, το πλαίσιο και τις δυνατότητες συνεργασίας των δύο θεσμών, συνεργασία η οποία είναι επιβεβλημένη σήμερα όσο ποτέ άλλοτε. Η Κύπρος έχει να κερδίσει πολλά από αυτό το διάλογο αφού αποτελεί ένα ισχυρό βήμα διεκδίκησης των συλημένων θρησκευτικών θησαυρών στα κατεχόμενα.

? Εκκλησία και πολιτεία είχαν πάντα σχέσεις αγάπης αλλά και μίσους. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) εδώ και δέκα χρόνια πραγματοποιεί διάλογο με την Ορθοδοξία. Ποίος ο στόχος;
? Γίνεται ευρέως αποδεκτό και ιδιαίτερα από το ΕΛΚ ότι οι ρόλοι Εκκλησίας και Πολιτείας πρέπει να είναι διακριτοί, όχι γιατί υιοθετούμε άκριτα όπως μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί τις ακραίες θέσεις του διαφωτισμού περί του κοσμικού κράτους που δημιουργήθηκε στη Γαλλία μετά τη γαλλική επανάσταση, αλλά γιατί αυτό επιβάλλει η σύγχρονη πραγματικότητα. Άλλη η αποστολή της πολιτείας και άλλη η αποστολή της Εκκλησίας. Ωστόσο είναι και ρόλοι συμπληρωματικοί. Αυτοί οι δύο κορυφαίοι θεσμοί στον ευρωπαϊκό χώρο, θα πρέπει να συνεργήσουν για να υπηρετήσουν κοινούς σκοπούς, γιατί κοινός στόχος και της Εκκλησίας και της Πολιτείας είναι η ευτυχία του ανθρώπου. Θα πρέπει να δημιουργήσουμε εκείνες τις προϋποθέσεις στο σύγχρονο ευρωπαίο πολίτη, ώστε να ευτυχίσει και πνευματικά και υλικά. Μέσα από τον διάλογο επιδιώκεται η γνωριμία και οικοδόμηση σχέσεων αλληλοσεβασμού, κατανόησης και σε επόμενο στάδιο στενότερης συνεργασίας για προώθηση του κοινού στόχου.
? Πώς το ΕΛΚ αποδέχεται την Εκκλησία;

? Το ΕΛΚ πιστεύει ότι η Εκκλησία και γενικότερα ο χριστιανισμός έχει αφήσει καταλυτικά τη σφραγίδα του, στην οικοδόμηση της Ενωμένης Ευρώπης. Δεν αναφέρομαι στις τελευταίες δεκαετίες, γιατί πολλοί πιστεύουν ότι η ιδέα της οικοδόμησης της Ενωμένης Ευρώπης, είναι θέμα των τελευταίων δεκαετιών και ειδικότερα ότι είναι το απότοκο των εμπειριών του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Όχι η ιδέα της ΕΕ πάει εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια πίσω, πάει στον Όμηρο, ο οποίος είναι ο πρώτος ο οποίος κάνει αναφορά στον όρο Ευρώπη στην Ηλιάδα. Σε όλες τις φάσεις της ιστορίας ο Χριστιανισμός έχει καταλυτική, πρωταγωνιστική συμμετοχή. Ας μην λησμονούμε ότι στην περίοδο της αναγέννησης οι έννοιες χριστιανοσύνη και Ευρώπη ήταν ταυτόσημες. Υπάρχουν λεξικά του 16ου αιώνα που στον όρο Ευρώπη γίνεται παραπομπή στην χριστιανοσύνη. Σήμερα μέσα στους σύγχρονους όρους της παγκοσμιοποίησης ή μέσα από τους θεολογικούς όρους της οικουμενικότητας, η συνέργεια και συνεργασία αυτών των κορυφαίων θεσμών, μόνο θετικά αποτελέσματα μπορούν να έχουν για το σύγχρονο κόσμο.

? Η επόμενη χρονιά, θα είναι περίοδος περισυλλογής, όπως λέχθηκε στο συνέδριο, ώστε οι δύο θεσμοί να περάσουν από το επίπεδο του διαλόγου στο επίπεδο των δεσμευτικών αποφάσεων. Ποίες μπορεί να είναι αυτές οι αποφάσεις;

? Είναι γεγονός ότι αυτός ο διάλογος υπήρξε ιδιαίτερα χρήσιμος. Ξεκίνησε πριν δέκα χρόνια κάτω από άλλες συνθήκες, όταν ο κόσμος της δυτικής Ευρώπης ένιωσε την ανάγκη να γνωρίσει τον κόσμο της Ανατολικής Ευρώπης, ήταν πριν το μεγάλο κύμα της διεύρυνσης. Αυτός ο διάλογος συνέβαλε στην αλληλογνωριμία αυτών των δύο κόσμων. Στον κόσμο της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, η Ορθοδοξία διαδραματίζει έναν κυρίαρχο ρόλο. Τώρα όμως πρέπει να γυρίσουμε σελίδα και να θέσουμε τους στόχους για τα επόμενα βήματα. Είναι προφανές ότι ο διάλογος πρέπει να μπει σε βάθος να αγγίξει ζητήματα, να προτείνει λύσεις και να υιοθετήσει δράσεις.

? Έγινε κάτι αυτά τα δέκα χρόνια;
? Πριν από τρία χρόνια στον έβδομο διάλογο στη Θεσσαλονίκη, έγινε εφικτό να συναντηθούν οι πρωθυπουργοί Σερβίας και Κροατίας, στην παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή και να συμφωνήσουν αμοιβαία βήματα και χειρονομίες για άρση του κλίματος δυσπιστίας και αντιπαράθεσης, το οποίο δημιουργήθηκε λόγω της πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ Σέρβων και Κροατών. Και έκτοτε γίνεται λόγος για τη συμφωνία της Θεσσαλονίκης. Από τότε οι δύο πρωθυπουργοί προχώρησαν σε σημαντικά βήματα καλής χειρονομίας, προσπαθώντας να δημιουργήσουν το κατάλληλο κλίμα για συμβίωση και συνδημιουργία, λόγω ακριβώς και του διαλόγου. Ο Κροάτης πρωθυπουργός επισκέφθηκε το Βελιγράδι και ο Σέρβος το Ζάγκρετ και όλα αυτά πάντα μέσα στο πλαίσιο του διαλόγου. Είναι μια σημαντικότατη συμβολή του διαλόγου στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.
? Από εκεί και πέρα όμως υπάρχουν και άλλα ζητήματα;

? Ναι είναι τα προβλήματα των χωρών που βρίσκονται εκτός ΕΕ, αλλά κοντά στην Ένωση. Η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Αλβανία και τα Σκόπια, αντιμετωπίζουν σοβαρότατα, οικονομικά, κοινωνικά και πνευματικά προβλήματα. Έχουμε τα προβλήματα της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας με τις χαμηλότατες επιδόσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βεβαίως, παραμένει πάντα ανοικτό το ζήτημα με τη Ρωσία, η οποία είναι μια κατεξοχήν ορθόδοξη χώρα, μια ορθόδοξη υπερδύναμη. Όλα αυτά είναι ζητήματα που πρέπει να απασχολήσουν το διάλογο και να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις, για το πώς θα μπορέσουμε μέσα από το διάλογο να δούμε τα προβλήματα των συγκεκριμένων κοινωνιών και να ληφθούν δράσεις.
? Διαπιστώσεις έγιναν;

? Υπάρχουν χώρες στις οποίες έχουν βίαια αφαιρεθεί οι περιουσίες από τις Εκκλησίες και όχι μόνο από τις Ορθόδοξες. Όπως αναφέρθηκε και στο συνέδριο της Μπρατισλάβας, πρέπει να ασκηθούν πιέσεις ώστε οι κυβερνήσεις, οι δημοκρατικές πλέον, να επιστρέψουν τις περιουσίες που αφαιρέθηκαν από τα κομμουνιστικά αθεϊστικά καθεστώτα, ώστε να αποκατασταθεί και η τάξη και η νομιμότητα.
? Υπάρχει και η περίπτωση της Κύπρου;

? Σίγουρα κάτι τέτοιο πρέπει να συμβεί και στην περίπτωση της Κύπρου, όπου η κατοχική Τουρκία θα πρέπει να συνειδητοποιήσει τις ευθύνες της, όχι μόνο για την αποκατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και των θρησκευτικών ελευθεριών και να κάνει συγκεκριμένα βήματα για επιστρέψει τις περιουσίες βασικά στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου. Υπάρχουν βεβαίως και τα αρμενικά και τα μαρωνίτικα ιερά που πρέπει να επιστραφούν. Όλα αυτά μπορούν να προωθηθούν μέσα από το διάλογο.

? Κάνατε και σχετική παρέμβαση στο συνέδριο;

? Υπενθύμισα ότι το πρόβλημα της Κύπρου, δεν έχει μόνο πολιτική διάσταση, αλλά και έχει και πνευματική και ηθική διάσταση. Η Τουρκία η οποία έχει ένα εταιρικό διάλογο με την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει ευθύνη να προχωρήσει σε άμεσα και πρακτικά βήματα για να αποκαταστήσει τις τρωθήσες θρησκευτικές ελευθερίες των ελληνοκυπρίων και των άλλων θρησκευτικών ομάδων.

? Η Κύπρος θα μπορούσε να φιλοξενήσει ένα συνέδριο διαλόγου μεταξύ ΕΛΚ και Ορθοδοξίας;

? Η Κύπρος είναι επιβεβλημένο να φιλοξενήσει ένα συνέδριο, ιδιαίτερα αφού έχει και ένα ανοικτό πρόβλημα. Υπάρχει μια εξαιρετική διάθεση από πολλές χώρες να φιλοξενήσουν το συνέδριο αυτό, γιατί είναι μια υψηλού επιπέδου συνάντηση, η οποία συγκεντρώνει το ενδιαφέρον και την προσοχή πολιτικών, πνευματικών και θρησκευτικών ηγετών. Για την Κύπρο θα ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία να αναδείξουμε το πολιτικό μας πρόβλημα σε όλες του τις διαστάσεις και ειδικότερα τις λιγότερο γνωστές. Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά την παρέμβαση που έκανα στο συνέδριο υπήρξαν διάφοροι σύνεδροι οι οποίοι ενδιαφέρθηκαν να μάθουν λεπτομέρειες σχετικά με το πολιτιστικό έγκλημα που συντελείται στην Κύπρο, με τον αριθμό των Εκκλησιών που έχουν βεβηλωθεί, με τον αριθμό των εικόνων και ιερών σκευών που έχουν πωληθεί στο εξωτερικό κλπ.

? Υπάρχουν κίνδυνοι από αυτό το διάλογο, υπάρχουν κίνδυνοι να παρατηρηθεί το φαινόμενο του συγκρητισμού;
? Κίνδυνοι θα υπάρχουν πάντοτε. Θα πρέπει όμως να προσερχόμαστε στο διάλογο με πίστη και αυτοπεποίθηση, η οποία να εκπηγάζει και από την αυτογνωσία ότι διαθέτουμε μια ισχυρότατη παράδοση και κληρονομιά, η οποία στηρίζεται πάνω στη θεολογική αυθεντία που εκφράζει η Ορθοδοξία. Συνεπώς προσερχόμαστε στο διάλογο με τη διάθεση να υπηρετήσουμε την ειρήνη, την ενότητα και την καταλλαγή χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις σε ζητήματα αρχών και αξιών. Πιστεύω ότι λειτουργούμε ως τέκνα του ίδιου Πατέρα και από εκεί και πέρα θα αποφύγουμε τον πειρασμό της ισοπέδωσης και του συγκρητισμού. Καταθέτουμε τη δική μας θετική συμβολή, προκειμένου να οικοδομήσουμε μια ενωμένη Ευρώπη, η οποία δεν θα έχει μόνο υλικούς προσανατολισμούς αλλά θα έχει πνευματικούς στόχους. Μια Ευρώπη η οποία θα έχει ταυτότητα και ψυχή.