Θέλω να δω τον Πάπα, τον Πάπα...
.
"Θέλω να δω τον Πάπα, τον Πάπα..." διαλαλεί το τραγούδι σ' όλα τα ραδιόφωνα, διακωμωδώντας τη μικρότητα των αντεγκλήσεων μεταξύ ιεραρχών και ενίοτε και πολιτικών. Το συναίσθημα κυριαρχεί, οι παραδόσεις και οι μύθοι καλύπτουν τη λογική και ο "αντίχριστος" Πάπας μεταπλάθεται από εφιαλτικό μύθο σε απειλητική πραγματικότητα. Η βυζαντινή αυτοκρατορία χάθηκε, είπε ένας ιεράρχης, για μια ανάξια θεία λειτουργία και οι αντιδράσεις, απάντησε ο άλλος, οφείλονται στα γονίδια της οικογένειας του πρώτου. Η ιστορική πραγματικότητα μεταπίπτει σε σύνθημα και η έλλειψη επιχειρημάτων οδηγεί στην ταπεινή ειρωνεία. Γιατί δεν θυμήθηκε κανείς ότι ήταν η τρίτη Σταυροφορία που διέλυσε την αυτοκρατορία; Γιατί ξεχνούν ότι η πλειοψηφία των υπερασπιστών της Πόλης κατά την άλωση ήταν μισθοφόροι; Ακόμη γιατί παραγνωρίζουν τη μεγάλη εσωτερική ηθική, πολιτική, οικονομική και κοινωνική διαφθορά που βασίλευε;
Κάποτε ρώτησαν έναν καθηγητή πανεπιστημίου για τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών, για να πάρουν ως απάντηση τη ρήση ότι για όλα φταίει το διάφορο πνεύμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Από τη μια η νομική προσέγγιση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και από την άλλη η ερωτική μυστηριακή εμπειρία της Ανατολής. Όλα αυτά μετουσιώθηκαν στο περίφημο filioque, το οποίο έφερε το σχίσμα των Εκκλησιών. Το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται μόνον εκ του Πατρός, κατά τους ορθοδόξους, ενώ για τους ρωμαιοκαθολικούς εκπορεύεται και εκ του Υιού. Η θεολογική αυτή διαφορά μπορεί να φαίνεται απλή και ασήμαντη, αλλά μεταφερόμενη στην εκκλησιαστική εμπειρία, οδηγεί στο χάσμα μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Από τη στιγμή που το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και εκ του Υιού, δηλαδή από τον Χριστό, που είναι και τέλειος άνθρωπος, τότε μεταπίπτει στην ιδιότητα του κτίσματος. Φυσικά, όλα αυτά διατυπώνονται καταχρηστικά και αυθαίρετα, με τη βοήθεια της αποφατικής θεολογίας, αφού επί της ουσίας Θεός καταλαβαινόμενος, Θεός που μπορεί να χωρέσει στο μυαλό, δεν είναι Θεός. Στόχος είναι να βοηθηθεί ο άνθρωπος, για να προσεγγίσει την αλήθεια.
Αν μεταφέρουμε την αλήθεια αυτή στην εκκλησιαστική πρακτική, τότε θα διαπιστώσουμε ότι οδηγεί στον χωρισμό Θεού και ανθρώπων, αφού "στέλλει" τον Θεό στον ουρανό και "αφήνει" ξεκομμένο στη γη τον άνθρωπο. Μεταξύ των δύο υπάρχει μέγα χάσμα, το οποίο στη Δύση καλείται να συμπληρώσει ο Πάπας, ο οποίος στην ουσία είναι ο αντιπρόσωπος του Θεού στη Γη. Στην Ανατολή, στο ενδιάμεσο υπάρχουν οι ενέργειες του Θεού, οι οποίες ενώνουν τον άνθρωπο με τον Θεό. Όπως ο ήλιος είναι απρόσιτος, αλλά οι ακτίνες του είναι ζωογόνες, έτσι και ο Θεός είναι ακατάληπτος, αλλά οι ενέργειές Του είναι πηγή ζωής.
Στη διάρκεια της ιστορικής πορείας και της μάχης για επικράτηση, το Βατικανό επενόησε την πρακτική της Ουνίας. Δηλαδή, αφήνουν τους πιστούς να ακολουθούν το τυπικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά τους ζητούν να αποδεχθούν τον Πάπα ως επίσκοπό τους. Η Ουνία θεωρείται από τους ορθοδόξους "Δούρειος Ίππος" προσηλυτισμού στον Καθολικισμό. Δίπλα από τις θεολογικές προσεγγίσεις υπάρχουν και οι ιστορικές πραγματικότητες του σχίσματος, με κυριότερη την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Φράγκους το 1204 με το πρόσχημα της σταυροφορίας, γεγονός που οδήγησε στην άλωση από τους Οθωμανούς. Να σημειωθεί ότι το Βατικανό δεν έχει ζητήσει συγνώμη μέχρι σήμερα.
Θέλω να δω τον Πάπα, τον Πάπα, λέει το τραγούδι, και όπου κινείται ο Ποντίφικας, γίνεται ένας μικρός χαμός, αφού είναι ο ένας και μοναδικός ανώτερος επίσκοπος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στον κόσμο, είναι ένας μικρός Θεός πάνω στη Γη. Αυτός ο "χαμός" με τις περιοδείες του Πάπα θεωρείται ένα θεαματικό τέχνασμα του Βατικανού, ένα θρησκευτικό μάρκετινγκ, με στόχο να καλλιεργηθεί μέσα από τις τεράστιες συγκεντρώσεις και τα media η εντύπωση ότι ο Ποντίφικας είναι ο παγκόσμιος θρησκευτικός ηγέτης.
Στην αντίπερα όχθη, στην Ορθοδοξία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι πρώτος μεταξύ ίσων, δεν κατέχει ούτε το αλάθητο, αλλά ούτε και την πλήρη αλήθεια. Η Εκκλησία του Χριστού συνέρχεται συνοδικά και αποφασίζει με τη συνεργεία του Αγίου Πνεύματος, στο πλαίσιο της αρμονικής συνύπαρξης Θεού και ανθρώπων.
Όλα αυτά ακολουθώντας τη λογική των ανθρώπων και την ιστορική πραγματικότητα, η οποία δεν οδηγεί στην αλήθεια, αν δεν συνδυάζεται με την προοπτική του μέλλοντος. Εδώ και μερικές δεκαετίες το παπικό κράτος, με την Τρίτη βατικάνιο σύνοδο, ανέτρεψε στην ουσία το αλάθητο και έκανε φοβερά βήματα προς την Ορθοδοξία. Σε θεολογικό επίπεδο υπάρχει ένα τεράστιο ενδιαφέρον και φοβερή μελέτη για τη "σκοτεινή", όπως νομίζουν ανατολική θεολογία, ενώ όσοι έλαβαν μέρος σε διαχριστιανικά συνέδρια εντυπωσιάζονται από τη δίψα των ανθρώπων για τη διαφορετική χριστιανική πίστη. Ίσως η πρακτική αυτή οδήγησε τον μακαρίτη μέγα βυζαντινολόγο Στίβεν Ράνσιμαν να πει ότι η μόνη θρησκεία που θα επιζήσει τον 21ο αιώνα, θα είναι η Ορθοδοξία. Όλες οι αυτοκρατορίες ανατρέπονται εκ των έσω και η βατικάνια αυτοκρατορία φαίνεται ότι άρχισε να κλονίζεται. Τώρα αν οι Ορθόδοξοι ακολουθήσουν τη λογική της αντεκδίκησης, δίνοντας σπρωξιά για να πέσουν οι "άνθρωποι" στον γκρεμό ή αν θα ακολουθήσουν την υπέρλογη λογική της αγάπης και τραβήξουν τα "χαμένα λογικά πρόβατα" στο φως, είναι ένα δίλημμα. Στην Ορθοδοξία, όμως, δεν υπάρχουν διλήμματα, υπάρχει πάλη και αγώνας, υπάρχουν πτώσεις και άνοδοι, εγωισμός και ταπείνωση, σκοτάδι και φως, υπάρχει η κόλαση και ο παράδεισος. Από εκεί και πέρα, αν ο Πάπας είναι άνθρωπος ή διάβολος, αν είναι αντίχριστος ή άγιος, δεν έχει και τόση σημασία. Σημασία έχει πόσο μπορούμε να τον αγαπήσουμε, πόσο μπορούμε να τον δεχθούμε, πόσο μπορούμε να τον σκεπάσουμε με την αντανάκλαση της δικής μας -αν υπάρχει- χάρης, την οποία μας δωρίζει ο Θεός.
Κάποτε ρώτησαν έναν καθηγητή πανεπιστημίου για τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών, για να πάρουν ως απάντηση τη ρήση ότι για όλα φταίει το διάφορο πνεύμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Από τη μια η νομική προσέγγιση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και από την άλλη η ερωτική μυστηριακή εμπειρία της Ανατολής. Όλα αυτά μετουσιώθηκαν στο περίφημο filioque, το οποίο έφερε το σχίσμα των Εκκλησιών. Το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται μόνον εκ του Πατρός, κατά τους ορθοδόξους, ενώ για τους ρωμαιοκαθολικούς εκπορεύεται και εκ του Υιού. Η θεολογική αυτή διαφορά μπορεί να φαίνεται απλή και ασήμαντη, αλλά μεταφερόμενη στην εκκλησιαστική εμπειρία, οδηγεί στο χάσμα μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Από τη στιγμή που το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και εκ του Υιού, δηλαδή από τον Χριστό, που είναι και τέλειος άνθρωπος, τότε μεταπίπτει στην ιδιότητα του κτίσματος. Φυσικά, όλα αυτά διατυπώνονται καταχρηστικά και αυθαίρετα, με τη βοήθεια της αποφατικής θεολογίας, αφού επί της ουσίας Θεός καταλαβαινόμενος, Θεός που μπορεί να χωρέσει στο μυαλό, δεν είναι Θεός. Στόχος είναι να βοηθηθεί ο άνθρωπος, για να προσεγγίσει την αλήθεια.
Αν μεταφέρουμε την αλήθεια αυτή στην εκκλησιαστική πρακτική, τότε θα διαπιστώσουμε ότι οδηγεί στον χωρισμό Θεού και ανθρώπων, αφού "στέλλει" τον Θεό στον ουρανό και "αφήνει" ξεκομμένο στη γη τον άνθρωπο. Μεταξύ των δύο υπάρχει μέγα χάσμα, το οποίο στη Δύση καλείται να συμπληρώσει ο Πάπας, ο οποίος στην ουσία είναι ο αντιπρόσωπος του Θεού στη Γη. Στην Ανατολή, στο ενδιάμεσο υπάρχουν οι ενέργειες του Θεού, οι οποίες ενώνουν τον άνθρωπο με τον Θεό. Όπως ο ήλιος είναι απρόσιτος, αλλά οι ακτίνες του είναι ζωογόνες, έτσι και ο Θεός είναι ακατάληπτος, αλλά οι ενέργειές Του είναι πηγή ζωής.
Στη διάρκεια της ιστορικής πορείας και της μάχης για επικράτηση, το Βατικανό επενόησε την πρακτική της Ουνίας. Δηλαδή, αφήνουν τους πιστούς να ακολουθούν το τυπικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά τους ζητούν να αποδεχθούν τον Πάπα ως επίσκοπό τους. Η Ουνία θεωρείται από τους ορθοδόξους "Δούρειος Ίππος" προσηλυτισμού στον Καθολικισμό. Δίπλα από τις θεολογικές προσεγγίσεις υπάρχουν και οι ιστορικές πραγματικότητες του σχίσματος, με κυριότερη την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Φράγκους το 1204 με το πρόσχημα της σταυροφορίας, γεγονός που οδήγησε στην άλωση από τους Οθωμανούς. Να σημειωθεί ότι το Βατικανό δεν έχει ζητήσει συγνώμη μέχρι σήμερα.
Θέλω να δω τον Πάπα, τον Πάπα, λέει το τραγούδι, και όπου κινείται ο Ποντίφικας, γίνεται ένας μικρός χαμός, αφού είναι ο ένας και μοναδικός ανώτερος επίσκοπος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στον κόσμο, είναι ένας μικρός Θεός πάνω στη Γη. Αυτός ο "χαμός" με τις περιοδείες του Πάπα θεωρείται ένα θεαματικό τέχνασμα του Βατικανού, ένα θρησκευτικό μάρκετινγκ, με στόχο να καλλιεργηθεί μέσα από τις τεράστιες συγκεντρώσεις και τα media η εντύπωση ότι ο Ποντίφικας είναι ο παγκόσμιος θρησκευτικός ηγέτης.
Στην αντίπερα όχθη, στην Ορθοδοξία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι πρώτος μεταξύ ίσων, δεν κατέχει ούτε το αλάθητο, αλλά ούτε και την πλήρη αλήθεια. Η Εκκλησία του Χριστού συνέρχεται συνοδικά και αποφασίζει με τη συνεργεία του Αγίου Πνεύματος, στο πλαίσιο της αρμονικής συνύπαρξης Θεού και ανθρώπων.
Όλα αυτά ακολουθώντας τη λογική των ανθρώπων και την ιστορική πραγματικότητα, η οποία δεν οδηγεί στην αλήθεια, αν δεν συνδυάζεται με την προοπτική του μέλλοντος. Εδώ και μερικές δεκαετίες το παπικό κράτος, με την Τρίτη βατικάνιο σύνοδο, ανέτρεψε στην ουσία το αλάθητο και έκανε φοβερά βήματα προς την Ορθοδοξία. Σε θεολογικό επίπεδο υπάρχει ένα τεράστιο ενδιαφέρον και φοβερή μελέτη για τη "σκοτεινή", όπως νομίζουν ανατολική θεολογία, ενώ όσοι έλαβαν μέρος σε διαχριστιανικά συνέδρια εντυπωσιάζονται από τη δίψα των ανθρώπων για τη διαφορετική χριστιανική πίστη. Ίσως η πρακτική αυτή οδήγησε τον μακαρίτη μέγα βυζαντινολόγο Στίβεν Ράνσιμαν να πει ότι η μόνη θρησκεία που θα επιζήσει τον 21ο αιώνα, θα είναι η Ορθοδοξία. Όλες οι αυτοκρατορίες ανατρέπονται εκ των έσω και η βατικάνια αυτοκρατορία φαίνεται ότι άρχισε να κλονίζεται. Τώρα αν οι Ορθόδοξοι ακολουθήσουν τη λογική της αντεκδίκησης, δίνοντας σπρωξιά για να πέσουν οι "άνθρωποι" στον γκρεμό ή αν θα ακολουθήσουν την υπέρλογη λογική της αγάπης και τραβήξουν τα "χαμένα λογικά πρόβατα" στο φως, είναι ένα δίλημμα. Στην Ορθοδοξία, όμως, δεν υπάρχουν διλήμματα, υπάρχει πάλη και αγώνας, υπάρχουν πτώσεις και άνοδοι, εγωισμός και ταπείνωση, σκοτάδι και φως, υπάρχει η κόλαση και ο παράδεισος. Από εκεί και πέρα, αν ο Πάπας είναι άνθρωπος ή διάβολος, αν είναι αντίχριστος ή άγιος, δεν έχει και τόση σημασία. Σημασία έχει πόσο μπορούμε να τον αγαπήσουμε, πόσο μπορούμε να τον δεχθούμε, πόσο μπορούμε να τον σκεπάσουμε με την αντανάκλαση της δικής μας -αν υπάρχει- χάρης, την οποία μας δωρίζει ο Θεός.
Σχόλια