Δεσπότες, δεσμώτες του μαρτυρίου
.
Δεσπότης δεσμώτης είναι ο επίσκοπος σήμερα, είπε πρόσφατα μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος, ορίζοντας το ύψος του λειτουργήματος αλλά και το βάθος του μαρτυρίου που καλείται να "υποστεί" ένας ιεράρχης για την αγάπη του λαού. Πρώτος μεταξύ ίσων αλλά και πρώτος στη διακονία των πιστών, ο επίσκοπος καλείται να είναι και να φαίνεται εις θέσην Χριστού. Μυστήριο μέγα η επισκοπική διακονία και σίγουρα οι ανθρώπινες δυνάμεις αδυνατούν να σηκώσουν στους ώμους τους το βάρος της διακονίας. Μόνο όσοι ακούσουν τη μυστηριακή φωνή του Κυρίου να τους καλεί, πρέπει να κλείνουν το κεφάλι και να αποδέχονται την κλήση. "Νυν ουν ανάστηθι και έξελθε εκ της γης ταύτης και άπελθε εις την γην της γενέσεώς σου, και έσομαι μετά σου". Όσοι αναξίως ή όσοι από φιλοδοξίες ή άλλες ταπεινές επιθυμίες τολμούν το μέγα αυτό βήμα, τελικά κάνουν μέγα λάθος στη ζωή τους. Και όπως λεει και ο λαός, όλα εδώ πληρώνονται και είναι φοβερό να πέσεις στα χέρια του Θεού.
Καλό είναι κάποιος να επιθυμεί να διακονήσει τους ανθρώπους, αλλά καθόλου καλό δεν είναι να απολυτοποιεί την προσφορά. Εξάλλου η αναγκαστική προσφορά αγάπης, δεν είναι τίποτα άλλο από τιμωρία, δεν διαφέρει καθόλου από το μαρτύριο. Αγάπη σημαίνει επικοινωνία και όχι επιβολή της βούλησης του δυνατού. Όταν κάποιος δίνει, αισθάνεται μεγαλύτερη χαρά από αυτό που παίρνει και η ταπείνωση αυτού που δέχεται από τους άλλους, ίσως αξίζει περισσότερο από το περίσσευμα αυτού που προσφέρει. Όλα βεβαίως είναι σχετικά και κανείς δεν πρέπει να μακαρίζει αυτό που μπορεί να δίνει και να μυκτηρίζει αυτόν που αναγκάζεται να λαμβάνει. Σε ένα άλλο επίπεδο της επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, ισχυρότερος είναι αυτός που μπορεί να ακούει και όχι αυτός που μπορεί να μιλά. Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει αμέτρητες πηγές κηρύγματος, αλλά ελάχιστους ανθρώπους ικανούς να τον ακούσουν και να τον ανεχτούν. Εξάλλου ευτυχισμένος δεν είναι πάντα αυτός που έχει τα εκατομμύρια, αλλά αυτός που έχει όσα του αρκούν για να ζήσει.
Η ζωή των πιστών, αλλά κυρίως των επισκόπων είναι σταυροαναστάσιμη, δηλαδή είναι πορεία τολμηρών βημάτων, με λάθη και παραλείψεις, αλλά και με θαύματα αγάπης. Ο επισκοπικός θρόνος δεν κάθεται πάνω σε φύλλα μερσίνης, αλλά πάνω σε φύλα πικροδάφνης και ο επίσκοπος καλείται όχι να διατυπώνει χρησμούς, αλλά να απλώνει το χέρι και να προσφέρει αγάπη και παρηγοριά. Η εποχή της ιεροκρατικής αυθεντία και παποκρατικής επιβολής, έχει ανατραπεί υπό το φως της πληθώρας των γνώσεων και της απομυθοποίησης του ιερατείου. Το βάρος των σύγχρονων προβλημάτων και του αδιεξόδου της μοναξιάς των πολυμέσων, ανέτρεψε παραδοσιακές νόρμες και συνήθειες. Όπως σημειώνει ο μητροπολίτης Νεόφυτος, οι δυτικοί σήμερα "ανακαλύπτουν συγκλονισμένοι το μυστήριο, τη γλώσσα της νοεράς προσευχής, τη νηστεία και την ορθόδοξη λατρεία, τη βυζαντινή εικόνα, τον ησυχαστικό μοναχισμό που ξανανθίζει μέσα στην καρδιά των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών εθνών. Είναι τραγικό σε μια εποχή που η Δύση ψάχνει να βρει λύσεις στα πνευματικά αδιέξοδά της σε ορθόδοξους και ανατολικούς τρόπους ζωής, εμείς να μιμούμαστε την Ευρώπη του 1960, την Ευρώπη του καταναλωτισμού, του φανταστικού και του ναρκωτικού."
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος χαρακτήρισε το έργο των επισκόπων ως "τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών", ενώ ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει πως "χρη τον επίσκοπον πάντα ποιείν προς εν ορώντα μόνον την σωτηρίαν των μαθητευομένων και την εκείθεν γενομένην δόξαν τω Θεώ". Η σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα, λέει και το τραγούδι και ο επίσκοπος καλείται να πέσει τόσο χαμηλά όσο χρειάζεται, για να ανορθώσει τα πνευματικά παιδιά του. Ο αποκλεισμός του στα τείχη των μητροπολιτικών μεγάρων και των καθαρών συνεργατών, μόνο λάμψη δεν φέρνει και μόνο σωτηρία δεν προσφέρει. Το παράδειγμα της βίωση της παραδείσιας ζωής, στη γη, αντικατοπτρίζεται στο πρόσωπο που εκπέμπει φως, στο λαγαρό λόγο, στο μυστικό άγγιγμα της ψυχής, στη βίωση του θαύματος της αγάπης.
Καλό είναι κάποιος να επιθυμεί να διακονήσει τους ανθρώπους, αλλά καθόλου καλό δεν είναι να απολυτοποιεί την προσφορά. Εξάλλου η αναγκαστική προσφορά αγάπης, δεν είναι τίποτα άλλο από τιμωρία, δεν διαφέρει καθόλου από το μαρτύριο. Αγάπη σημαίνει επικοινωνία και όχι επιβολή της βούλησης του δυνατού. Όταν κάποιος δίνει, αισθάνεται μεγαλύτερη χαρά από αυτό που παίρνει και η ταπείνωση αυτού που δέχεται από τους άλλους, ίσως αξίζει περισσότερο από το περίσσευμα αυτού που προσφέρει. Όλα βεβαίως είναι σχετικά και κανείς δεν πρέπει να μακαρίζει αυτό που μπορεί να δίνει και να μυκτηρίζει αυτόν που αναγκάζεται να λαμβάνει. Σε ένα άλλο επίπεδο της επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, ισχυρότερος είναι αυτός που μπορεί να ακούει και όχι αυτός που μπορεί να μιλά. Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει αμέτρητες πηγές κηρύγματος, αλλά ελάχιστους ανθρώπους ικανούς να τον ακούσουν και να τον ανεχτούν. Εξάλλου ευτυχισμένος δεν είναι πάντα αυτός που έχει τα εκατομμύρια, αλλά αυτός που έχει όσα του αρκούν για να ζήσει.
Η ζωή των πιστών, αλλά κυρίως των επισκόπων είναι σταυροαναστάσιμη, δηλαδή είναι πορεία τολμηρών βημάτων, με λάθη και παραλείψεις, αλλά και με θαύματα αγάπης. Ο επισκοπικός θρόνος δεν κάθεται πάνω σε φύλλα μερσίνης, αλλά πάνω σε φύλα πικροδάφνης και ο επίσκοπος καλείται όχι να διατυπώνει χρησμούς, αλλά να απλώνει το χέρι και να προσφέρει αγάπη και παρηγοριά. Η εποχή της ιεροκρατικής αυθεντία και παποκρατικής επιβολής, έχει ανατραπεί υπό το φως της πληθώρας των γνώσεων και της απομυθοποίησης του ιερατείου. Το βάρος των σύγχρονων προβλημάτων και του αδιεξόδου της μοναξιάς των πολυμέσων, ανέτρεψε παραδοσιακές νόρμες και συνήθειες. Όπως σημειώνει ο μητροπολίτης Νεόφυτος, οι δυτικοί σήμερα "ανακαλύπτουν συγκλονισμένοι το μυστήριο, τη γλώσσα της νοεράς προσευχής, τη νηστεία και την ορθόδοξη λατρεία, τη βυζαντινή εικόνα, τον ησυχαστικό μοναχισμό που ξανανθίζει μέσα στην καρδιά των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών εθνών. Είναι τραγικό σε μια εποχή που η Δύση ψάχνει να βρει λύσεις στα πνευματικά αδιέξοδά της σε ορθόδοξους και ανατολικούς τρόπους ζωής, εμείς να μιμούμαστε την Ευρώπη του 1960, την Ευρώπη του καταναλωτισμού, του φανταστικού και του ναρκωτικού."
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος χαρακτήρισε το έργο των επισκόπων ως "τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών", ενώ ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει πως "χρη τον επίσκοπον πάντα ποιείν προς εν ορώντα μόνον την σωτηρίαν των μαθητευομένων και την εκείθεν γενομένην δόξαν τω Θεώ". Η σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα, λέει και το τραγούδι και ο επίσκοπος καλείται να πέσει τόσο χαμηλά όσο χρειάζεται, για να ανορθώσει τα πνευματικά παιδιά του. Ο αποκλεισμός του στα τείχη των μητροπολιτικών μεγάρων και των καθαρών συνεργατών, μόνο λάμψη δεν φέρνει και μόνο σωτηρία δεν προσφέρει. Το παράδειγμα της βίωση της παραδείσιας ζωής, στη γη, αντικατοπτρίζεται στο πρόσωπο που εκπέμπει φως, στο λαγαρό λόγο, στο μυστικό άγγιγμα της ψυχής, στη βίωση του θαύματος της αγάπης.
Σχόλια