? «Τα πάντα τέχνη εστί», λένε οι άνθρωποι που καλλιεργούν την καλή τέχνη και όλα έπονται της καλής λίαν δημιουργίας του Θεού. ? Η καλλιτεχνία, αυτή η μυστική έκφραση της πάλης του ανθρώπου για να γίνει πιο άνθρωπος, για να ξεπεράσει τον κακό εαυτό του, για να αναχθεί σε σφαίρες πνευματικής καθαρότητας, για να προσεγγίσει το θείο, αποτυπώνεται στα μικρά δημιουργήματα, στα έργα τέχνης.
? Σ’ αυτό τον κόσμο που τα πάντα είναι σχετικά, μπορεί και η ανάδειξη των έργων τέχνης να ξεφεύγει από τον γενικό κανόνα, αλλά δεν μπορεί να αναδειχθεί στη διαδρομή του χρόνου.
? Η πορεία της ανθρώπινης δημιουργίας ποτέ δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτόνομη και αποκομμένη από τον κόσμο και τους ανθρώπους.
? Μπορεί η δημιουργία να απαιτεί δημιουργική μοναξιά, αλλά ποτέ η προβολή της εγωιστικής μοναξιάς, δεν αποτέλεσε έργο τέχνης, παρόλο που με τη μορφή της ομοιοπαθητικής δυναμικής, μπορεί να αναπαύει πολλούς ή λίγους.
? Η εκκλησιαστική τέχνη, η κατεξοχήν λειτουργική τέχνη, απαιτεί την αγιότητα του βίου των δημιουργών, απαιτεί την ανάκλαση της θείας χάρης, απαιτεί το θείο άγγιγμα.
? Αυτή η δυναμική πορεία δεν περιορίζεται μόνο στο συναίσθημα, δεν αφορά μόνο τη λογική, αλλά ούτε και στηρίζεται στη βούληση του ανθρώπου. ? Απαιτεί τη συμμετοχή όλων των δυνάμεων του ανθρώπου, απαιτεί την όλη καλή αλλαγή του είναι του προσώπου.
? Η αγιότητα βίου κατακτάται με τη χάρη του Θεού, αλλά και με την ελεύθερη υποταγή στους κανόνες της αγάπης, οι οποίοι υπερσκελίζουν όλους τους άλλους κανόνες της ανθρώπινης δικαιοσύνης.
? Με την ίδια λογική και τα έργα τέχνης, είτε αρχιτεκτονικής, είτε εικονογραφίας, είτε αργυροχρυσοχοΐας, είτε υφαντικής, είτε του λόγου, είτε άλλως πως, αναδεικνύονται συνδυαστικά, σε συνάρτηση με τους ανθρώπους και ποτέ απομονωμένα.
? Ένας ναός χωρίς εικόνες και πιστούς, καταντά μια απλή αίθουσα, μια εικόνα χωρίς προσευχή, καταντά ένα μουσικό έργο τέχνης, μια Αγία Τράπεζα, χωρίς καντήλια και ψαλμωδίες καταντά ένα ντουβάρι. ? Ένας παπάς χωρίς πιστούς δεν μπορεί να τελέσει θεία Λειτουργία και ένας Θεός χωρίς την τρισυπόστατη διάστασή του, δεν μπορεί να φανερωθεί, πάντα με την αποφατική ελευθερία του λόγου. ? Το θαύμα γεννάται μόνο μέσα στην πάλη για ζωή, ο παράδεισος λαμβάνει σάρκα και οστά μόνο με την επικοινωνία, ενώ η κόλαση δεν είναι τίποτα άλλο παρά η στέρηση της επαφής.
? Η τέχνη χωρίς επικοινωνία, χωρίς εκπομπή μυστικής δύναμης, αποτελεί νεκρό αντικείμενο, αποτελεί περιττό σκουπίδι που προκαλεί ενόχληση και οχληρία.
? Όλα τέχνη εστί, αλλά χωρίς τον άνθρωπο, χωρίς τη ζωή, όλα καταντούν νέκρα. Η ζωή θέλει κίνηση, απαιτεί δράση, επιζητά τόλμη, ανέχεται τα λάθη και συγχωρά τα πάθη. ? Ποτέ η απραξία δεν βραβεύτηκε, ποτέ ο εφησυχασμός στις δάφνες του παρελθόντος δεν ήταν για καλό, ποτέ η αντιγραφή δεν έφερε το πνεύμα, ποτέ ο φόβος δεν οδήγησε στον παράδεισο.
? Αν είναι κάτι που χαρακτηρίζει τους αληθινούς δημιουργούς, αυτό είναι η πρωτοτυπία, αν είναι κάτι που αναδεικνύει είναι η τόλμη, αν είναι κάτι που δικαιώνει είναι η παράδοσις, η δυναμική δημιουργική φορά προς τα μπρος, η οποία στηρίζεται στα γερά θεμέλια του παρελθόντος.
Σχόλια