Στα αναμένα κάρβουνα της κρίσης
.
? Ο κύβος ερρίφθη και η Μείζων Σύνοδος έβγαλε την ετυμηγορία της. Αθώος παμψηφεί ο μητροπολίτης Αθανάσιος. Ως εδώ και τέρμα. Είναι, όμως, το τέρμα ή είναι η αρχή νέων δεινών για την Εκκλησία της Κύπρου;
? Ο ανώτατος κριτής στην Ορθοδοξία, για την αγιότητα μιας Συνόδου και μάλιστα Μείζονος, είναι η συνείδηση του λαού. Φυσικά, η κρίση αυτή δεν εκδηλώνεται άμεσα, αλλά με το πέρασμα του χρόνου, στην κατάλληλη στιγμή. Συνήθως στην εκκλησιαστική ιστορία η επιβεβαίωση της αγιότητας συνοδεύεται με ένα θαύμα, το οποίο εκδηλώνεται στην πιο κρίσιμη στιγμή. Το μέγεθος της συμμετοχής δεν έχει καμμία σημασία, ούτε ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η σύναξη, ούτε βεβαίως και ο τόπος. Το ίδιο βεβαίως συμβαίνει και αντιστρόφως όταν μια σύνοδος κρίνεται ως ληστρική.
? Η επίλυση της κρίσης μοιάζει με κάρβουνα που σιγοβράζουν, που δεν έχουν ακόμη σβήσει, σημείωσε ένας σοφός άνθρωπος που βλέπει μπροστά και σίγουρα δεν έχει άδικο. Τώρα, αν οι εμπλεκόμενοι «φυσήξουν» και τα κάρβουνα πάρουν φωτιά, κανείς δεν ξέρει.
? Στην όλη υπόθεση πρωταγωνιστές μπροστά στα μικρόφωνα και συμπρωταγωνιστές πίσω και στις διαρροές, έχουν να διαδραματίσουν ένα κρίσιμο ρόλο στις επόμενες μέρες και αν η έκκληση για σιωπή ήταν κάποτε σύνθημα, σήμερα αποτελεί ανάγκη. Σ΄ αυτό το επίπεδο πρέπει επιτέλους να κινηθούν οι πρωταγωνιστές και να θέσουν τους συμπρωταγωνιστές μπροστά στις ευθύνες τους, γιατί μπορεί θεωρητικά να μην έχουν ευθύνη, αλλά ουσιαστικά έχουν και βαριές και καθοριστικές ευθύνες.
? Οι μεθοδεύσεις του «υπογείου» όπως διαδραματίστηκαν τους τελευταίους μήνες, από τους οπαδούς και όχι μόνο, θα πρέπει να τεθούν στο περιθώριο και η «βρώμα» του φανατισμού να τεθεί στο περιθώριο. Ο θρησκευτικός φανατισμός συνοδεύεται με τη χειρότερη μορφή εκδήλωσης των ταπεινότερων παθών του ανθρώπου και αν γυρίσουμε λίγο στην εκκλησιαστική ιστορία, θα φρίξουμε.
? Στην Ελλάδα είχαμε φόνους για την περίφημη μετάφραση του Ευαγγελίου, ενώ ανάλογα περιστατικά είχαμε και στην Κύπρο κατά τους δεκάχρονους ομηρικούς καβγάδες για τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο. Το 1973 θεωρητικά άγιοι Αρχιερείς, παρασύρθηκαν από καλοθελητές, ενώ ποτέ και κανείς άνθρωπος δεν αγιάζει εν ζωή.
? Η κάθαρση στο σημερινό εκκλησιαστικό δράμα μπορεί θεωρητικά να επήλθε με τους πανηγυρισμούς του Μητροπολίτη Αθανασίου, αλλά πολλά άλλα μέτωπα είναι σε εκκρεμότητα που θέτουν σε αμφισβήτηση της πραγμάτωση της κάθαρσης.
? Οι υποψίες για παρασκηνιακές συμφωνίες, για βυζαντινό ανατολίτικο παζάρι, δεν έσβησαν και σίγουρα αν δεν ληφθούν μέτρα, σίγουρα θα επανέλθουν. Οι αιτίες της κρίσης, όπως τουλάχιστον διατυπώθηκαν από πολλούς, δεν έχουν εκλείψει. Η αφορμή σίγουρα θεραπεύτηκε, αλλά πάντα υπάρχει μια «ασήμαντος» αφορμή, που είναι ικανή να ανατρέψει τα πάντα και τους πάντες. ? Μέσα στην κρίση φανερώνεται και η Ορθόδοξη Θεολογία, η οποία μέσα από νομικίστικες και φαινομενικά νομοτυπικές μεθοδεύσεις, συνήθως υποβιβάζεται. Το πνεύμα υποβιβάζεται στο γράμμα του νόμου και η αλήθεια υποβιβάζεται σε κανόνες υποδούλωσης και όχι κανόνες ελευθερίας.
? Αυτή η πορεία δεν είναι τυχαία και σίγουρα δεν απουσιάζει η έννοια του θαύματος, δηλαδή της χάρης του Θεού, που ενεργεί πάντα με τον δικό του πάνσοφο, όσο και άγνωστο στους πολλούς τρόπο. Κάθε κρίση φανερώνει τα ανομολόγητα, φέρνει στην επιφάνεια ταπεινές επιθυμίες και επιδιώξεις, ενώ όπως τη φωτιά ξεχωρίζει το χρυσάφι από το χώμα. Ίσως η Εκκλησία της Κύπρου θα έπρεπε να περάσει από αυτές τις κρίσεις, ίσως θα πρέπει να περάσει και από άλλες, για να φθάσει επιτέλους σε μια νέα, καθαρότερη πορεία, σε μια πορεία που θα αφήσει πίσω της, αγίους.
? Ο ανώτατος κριτής στην Ορθοδοξία, για την αγιότητα μιας Συνόδου και μάλιστα Μείζονος, είναι η συνείδηση του λαού. Φυσικά, η κρίση αυτή δεν εκδηλώνεται άμεσα, αλλά με το πέρασμα του χρόνου, στην κατάλληλη στιγμή. Συνήθως στην εκκλησιαστική ιστορία η επιβεβαίωση της αγιότητας συνοδεύεται με ένα θαύμα, το οποίο εκδηλώνεται στην πιο κρίσιμη στιγμή. Το μέγεθος της συμμετοχής δεν έχει καμμία σημασία, ούτε ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η σύναξη, ούτε βεβαίως και ο τόπος. Το ίδιο βεβαίως συμβαίνει και αντιστρόφως όταν μια σύνοδος κρίνεται ως ληστρική.
? Η επίλυση της κρίσης μοιάζει με κάρβουνα που σιγοβράζουν, που δεν έχουν ακόμη σβήσει, σημείωσε ένας σοφός άνθρωπος που βλέπει μπροστά και σίγουρα δεν έχει άδικο. Τώρα, αν οι εμπλεκόμενοι «φυσήξουν» και τα κάρβουνα πάρουν φωτιά, κανείς δεν ξέρει.
? Στην όλη υπόθεση πρωταγωνιστές μπροστά στα μικρόφωνα και συμπρωταγωνιστές πίσω και στις διαρροές, έχουν να διαδραματίσουν ένα κρίσιμο ρόλο στις επόμενες μέρες και αν η έκκληση για σιωπή ήταν κάποτε σύνθημα, σήμερα αποτελεί ανάγκη. Σ΄ αυτό το επίπεδο πρέπει επιτέλους να κινηθούν οι πρωταγωνιστές και να θέσουν τους συμπρωταγωνιστές μπροστά στις ευθύνες τους, γιατί μπορεί θεωρητικά να μην έχουν ευθύνη, αλλά ουσιαστικά έχουν και βαριές και καθοριστικές ευθύνες.
? Οι μεθοδεύσεις του «υπογείου» όπως διαδραματίστηκαν τους τελευταίους μήνες, από τους οπαδούς και όχι μόνο, θα πρέπει να τεθούν στο περιθώριο και η «βρώμα» του φανατισμού να τεθεί στο περιθώριο. Ο θρησκευτικός φανατισμός συνοδεύεται με τη χειρότερη μορφή εκδήλωσης των ταπεινότερων παθών του ανθρώπου και αν γυρίσουμε λίγο στην εκκλησιαστική ιστορία, θα φρίξουμε.
? Στην Ελλάδα είχαμε φόνους για την περίφημη μετάφραση του Ευαγγελίου, ενώ ανάλογα περιστατικά είχαμε και στην Κύπρο κατά τους δεκάχρονους ομηρικούς καβγάδες για τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο. Το 1973 θεωρητικά άγιοι Αρχιερείς, παρασύρθηκαν από καλοθελητές, ενώ ποτέ και κανείς άνθρωπος δεν αγιάζει εν ζωή.
? Η κάθαρση στο σημερινό εκκλησιαστικό δράμα μπορεί θεωρητικά να επήλθε με τους πανηγυρισμούς του Μητροπολίτη Αθανασίου, αλλά πολλά άλλα μέτωπα είναι σε εκκρεμότητα που θέτουν σε αμφισβήτηση της πραγμάτωση της κάθαρσης.
? Οι υποψίες για παρασκηνιακές συμφωνίες, για βυζαντινό ανατολίτικο παζάρι, δεν έσβησαν και σίγουρα αν δεν ληφθούν μέτρα, σίγουρα θα επανέλθουν. Οι αιτίες της κρίσης, όπως τουλάχιστον διατυπώθηκαν από πολλούς, δεν έχουν εκλείψει. Η αφορμή σίγουρα θεραπεύτηκε, αλλά πάντα υπάρχει μια «ασήμαντος» αφορμή, που είναι ικανή να ανατρέψει τα πάντα και τους πάντες. ? Μέσα στην κρίση φανερώνεται και η Ορθόδοξη Θεολογία, η οποία μέσα από νομικίστικες και φαινομενικά νομοτυπικές μεθοδεύσεις, συνήθως υποβιβάζεται. Το πνεύμα υποβιβάζεται στο γράμμα του νόμου και η αλήθεια υποβιβάζεται σε κανόνες υποδούλωσης και όχι κανόνες ελευθερίας.
? Αυτή η πορεία δεν είναι τυχαία και σίγουρα δεν απουσιάζει η έννοια του θαύματος, δηλαδή της χάρης του Θεού, που ενεργεί πάντα με τον δικό του πάνσοφο, όσο και άγνωστο στους πολλούς τρόπο. Κάθε κρίση φανερώνει τα ανομολόγητα, φέρνει στην επιφάνεια ταπεινές επιθυμίες και επιδιώξεις, ενώ όπως τη φωτιά ξεχωρίζει το χρυσάφι από το χώμα. Ίσως η Εκκλησία της Κύπρου θα έπρεπε να περάσει από αυτές τις κρίσεις, ίσως θα πρέπει να περάσει και από άλλες, για να φθάσει επιτέλους σε μια νέα, καθαρότερη πορεία, σε μια πορεία που θα αφήσει πίσω της, αγίους.
Σχόλια