Ποιος δεν φοβάται το Θεό...
.
? Ποιος είδε το Θεό και δεν το φοβήθηκε, κατά τη διάρκεια της δίκης των Αρχιμανδριτών Αντρέα Κωνσταντινίδη και Χρυσόστομου Αργυρίδη, στο επαρχιακό δικαστήριο Λευκωσίας, με κύριο μάρτυρα κατηγορίας τον Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιο. Βγήκαν στη φόρα φοβερά και ανομολόγητα, ενώ η όλη ακροαματική διαδικασία ήταν και είναι παιγνίδι για γερά νεύρα. ? Η πλάστιγγα έγερνε μία από τη μια και μία από την άλλη, με τους δικηγόρους σε ρόλους, πραγματικά δικηγόρους του διαβόλου - κατά τη δημοσιογραφική ρήση - να προσπαθούν να φέρουν στην επιφάνεια τα μύχια της ψυχής των πρωταγωνιστών. Διαβάστηκαν ανομολόγητες περιγραφές, έγιναν προκλητικότατες ερωτήσεις, ενώ το ράσο βρέθηκε στο εδώλιο. ? «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, τα του Θεού τω Θεώ...», είπε ο Χριστός και ο διαχωρισμός αυτός μεταφράστηκε στη διάρκεια της ιστορίας, είτε με το σχήμα της συναλληλίας, είτε ως μορφή της υποταγής της Εκκλησίας στην Πολιτεία, είτε με το σχήμα της παποκρατίας.
? Η Εκκλησία της Κύπρου, στη διάρκεια της ιστορίας της κυπριακής δημοκρατίας, ήταν πάντοτε υποκείμενη σε διάφορες μορφές συνεργασίας, μεταξύ πολιτικής εξουσίας και εκκλησιαστικής διακονίας, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, όπου είχαμε υπερεξουσίες στην Εκκλησία. Από τότε μέχρι σήμερα οι ρόλοι αντιστράφηκαν και στην πράξη έχουμε την υποταγή της Εκκλησίας, στην πολιτική εξουσία, με κύριο παράδειγμα την προσαγωγή ενώπιον της δικαιοσύνης μίας εσωεκκλησιαστικής υπόθεσης.
? Η αυτεπάγγελτη κίνηση του Γενικού Εισαγγελέα να διώξει κληρικούς που επεχείρησαν να πλήξουν ηθικά άλλους κληρικούς, είναι και πρωτοφανής και δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. Γίνεται η αρχή της επίλυσης ενδοεκκλησιαστικών διαφορών στα πολιτικά δικαστήρια. Δεδομένου ότι οι θρησκευτικές κοινότητες είναι ομάδες ανθρώπων με αυξημένα πάθη και αγιότητα, με ανεκτικότητα και φανατισμό, με λογική και παραλογισμούς, με συναισθηματισμούς και αγριότητα, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο εύκολη υπόθεση είναι τελικά η υποταγή της εκκλησιαστικής κοινότητας, στην πολιτική διοίκηση.
? Έντονο προβληματισμό προκαλεί και η ευκολία με την οποία ο κύριος μάρτυρας κατηγορίας, ο Μητροπολίτης Αθανάσιος συνεργάστηκε με την νομική υπηρεσία στη διερεύνηση μιας υπόθεσης, καθώς και οι διφορούμενες θέσεις του περί συγχώρεσης και απαίτησης συγνώμης. Αν αποδειχθεί ότι οι κατηγορούμενοι διέσυραν το όνομα του, τότε θα έχει παράπονο, αλλά αν αποδειχθεί ότι είναι αθώοι, τότε, είπε, θα χαρεί ιδιαιτέρως. Η υποταγή της κρίσης του ποιμενάρχη στην κρίση του δικαστηρίου, είναι μια άλλη παράξενη λογική, που δυσκολεύεται να σταθεί στη θεολογική βάσανο. ? Η όσμωση εκκλησιαστικής εμπειρίας και πολιτειακής εξουσίας, ποτέ δεν έφερε το θαύμα, αλλά προκαλούσε δεινά στους ανθρώπους. Ακόμη και η συμβολική πράξη της διαβεβαίωσης που δίνει ο επίσκοπος μάρτυρας, στο δικαστήριο από μόνη της δημιουργεί προβλήματα, αφού δίνει την εικόνα του πολιτικού άντρα που διαβεβαιώνει πίστη σε ένα ανθρωποκεντρικό θεσμό. ? Μπορεί το ξεκαθάρισμα ότι «το ναι είναι ναι και το όχι είναι όχι, κατά την εντολή του Χριστού» να επισημαίνεται, αλλά η εικόνα της υπακοής στα κελεύσματα της κοσμικής δικαιοσύνης, δημιουργεί αν μη τι άλλο ανησυχία. Η εκκλησιαστική εμπειρία, τα συναξάρια και το γεροντικό αναδεικνύουν παραδείγματα αγίων που θυσιάστηκαν για την αγάπη των εχθρών τους, που σκέπασαν με το ράσο τους φονιάδες των αδελφών τους, που βοήθησαν τους κλέφτες να φορτώσουν τα υπάρχοντά τους, που όταν δεν έγιναν δεκτές οι συστάσεις τους σηκώθηκαν και έφυγαν.
? Από την άλλη, η επιχείρηση καλοπροαίρετων ηγετών, να ρυθμίσουν με βάση την λογική τα της εκκλησιαστικής διοίκησης και διακονίας, πάντα δημιουργούσε προβλήματα. Πριν μερικά χρόνια, ένας καλότατος καθηγητής της θεολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όταν διορίστηκε στη θέση του διοικητή του Αγίου Όρους, επεχείρησε να βελτιώσει τον καταστατικό χάρτη της μοναστικής πολιτείας, του πιο παράλογου για τους μελετητές, εγγράφου διοίκησης, το οποίο να σημειωθεί είναι και νόμος του ελληνικού κράτους. Ωστόσο, βρήκε αντιμέτωπους τους μοναχούς, οι οποίοι δεν ήθελαν να χάσουν την ησυχία τους και να υποταχθούν στους οποιουσδήποτε κανόνες της ανθρώπινης δικαιοσύνης. Τελικά, ο καλοπροαίρετος αυτός άνθρωπος ενεπλάκη σε ένα σοβαρό δυστύχημα, που θεώρησε και ομολογούσε αργότερα, ότι ήταν μήνυμα από το Θεό. Άφησε το γράμμα του νόμου στον παραλογισμό του και κράτησε το πνεύμα της ελευθερίας και της αγάπης, που βίωναν οι μοναχοί της αγιώνυμης πολιτείας.
? Η αλήθεια δεν ακολουθεί πάντα τους κανόνες της λογικής και σίγουρα το θαύμα της αγάπης και η πρόνοια του Θεού είναι αυτά που συνέχουν τον κόσμο και τους ανθρώπους. Όποιος πει ότι δεν φοβάται το Θεό και τον θάνατο, είναι σίγουρα ψεύτης. Μόνο όσοι θεωθούν, μόνο όσοι αγαπήσουν πολύ, αποβάλλουν το φόβο, γιατί μόνο η αγάπη έξω βάλλει το φόβο.
? Η Εκκλησία της Κύπρου, στη διάρκεια της ιστορίας της κυπριακής δημοκρατίας, ήταν πάντοτε υποκείμενη σε διάφορες μορφές συνεργασίας, μεταξύ πολιτικής εξουσίας και εκκλησιαστικής διακονίας, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, όπου είχαμε υπερεξουσίες στην Εκκλησία. Από τότε μέχρι σήμερα οι ρόλοι αντιστράφηκαν και στην πράξη έχουμε την υποταγή της Εκκλησίας, στην πολιτική εξουσία, με κύριο παράδειγμα την προσαγωγή ενώπιον της δικαιοσύνης μίας εσωεκκλησιαστικής υπόθεσης.
? Η αυτεπάγγελτη κίνηση του Γενικού Εισαγγελέα να διώξει κληρικούς που επεχείρησαν να πλήξουν ηθικά άλλους κληρικούς, είναι και πρωτοφανής και δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. Γίνεται η αρχή της επίλυσης ενδοεκκλησιαστικών διαφορών στα πολιτικά δικαστήρια. Δεδομένου ότι οι θρησκευτικές κοινότητες είναι ομάδες ανθρώπων με αυξημένα πάθη και αγιότητα, με ανεκτικότητα και φανατισμό, με λογική και παραλογισμούς, με συναισθηματισμούς και αγριότητα, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο εύκολη υπόθεση είναι τελικά η υποταγή της εκκλησιαστικής κοινότητας, στην πολιτική διοίκηση.
? Έντονο προβληματισμό προκαλεί και η ευκολία με την οποία ο κύριος μάρτυρας κατηγορίας, ο Μητροπολίτης Αθανάσιος συνεργάστηκε με την νομική υπηρεσία στη διερεύνηση μιας υπόθεσης, καθώς και οι διφορούμενες θέσεις του περί συγχώρεσης και απαίτησης συγνώμης. Αν αποδειχθεί ότι οι κατηγορούμενοι διέσυραν το όνομα του, τότε θα έχει παράπονο, αλλά αν αποδειχθεί ότι είναι αθώοι, τότε, είπε, θα χαρεί ιδιαιτέρως. Η υποταγή της κρίσης του ποιμενάρχη στην κρίση του δικαστηρίου, είναι μια άλλη παράξενη λογική, που δυσκολεύεται να σταθεί στη θεολογική βάσανο. ? Η όσμωση εκκλησιαστικής εμπειρίας και πολιτειακής εξουσίας, ποτέ δεν έφερε το θαύμα, αλλά προκαλούσε δεινά στους ανθρώπους. Ακόμη και η συμβολική πράξη της διαβεβαίωσης που δίνει ο επίσκοπος μάρτυρας, στο δικαστήριο από μόνη της δημιουργεί προβλήματα, αφού δίνει την εικόνα του πολιτικού άντρα που διαβεβαιώνει πίστη σε ένα ανθρωποκεντρικό θεσμό. ? Μπορεί το ξεκαθάρισμα ότι «το ναι είναι ναι και το όχι είναι όχι, κατά την εντολή του Χριστού» να επισημαίνεται, αλλά η εικόνα της υπακοής στα κελεύσματα της κοσμικής δικαιοσύνης, δημιουργεί αν μη τι άλλο ανησυχία. Η εκκλησιαστική εμπειρία, τα συναξάρια και το γεροντικό αναδεικνύουν παραδείγματα αγίων που θυσιάστηκαν για την αγάπη των εχθρών τους, που σκέπασαν με το ράσο τους φονιάδες των αδελφών τους, που βοήθησαν τους κλέφτες να φορτώσουν τα υπάρχοντά τους, που όταν δεν έγιναν δεκτές οι συστάσεις τους σηκώθηκαν και έφυγαν.
? Από την άλλη, η επιχείρηση καλοπροαίρετων ηγετών, να ρυθμίσουν με βάση την λογική τα της εκκλησιαστικής διοίκησης και διακονίας, πάντα δημιουργούσε προβλήματα. Πριν μερικά χρόνια, ένας καλότατος καθηγητής της θεολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όταν διορίστηκε στη θέση του διοικητή του Αγίου Όρους, επεχείρησε να βελτιώσει τον καταστατικό χάρτη της μοναστικής πολιτείας, του πιο παράλογου για τους μελετητές, εγγράφου διοίκησης, το οποίο να σημειωθεί είναι και νόμος του ελληνικού κράτους. Ωστόσο, βρήκε αντιμέτωπους τους μοναχούς, οι οποίοι δεν ήθελαν να χάσουν την ησυχία τους και να υποταχθούν στους οποιουσδήποτε κανόνες της ανθρώπινης δικαιοσύνης. Τελικά, ο καλοπροαίρετος αυτός άνθρωπος ενεπλάκη σε ένα σοβαρό δυστύχημα, που θεώρησε και ομολογούσε αργότερα, ότι ήταν μήνυμα από το Θεό. Άφησε το γράμμα του νόμου στον παραλογισμό του και κράτησε το πνεύμα της ελευθερίας και της αγάπης, που βίωναν οι μοναχοί της αγιώνυμης πολιτείας.
? Η αλήθεια δεν ακολουθεί πάντα τους κανόνες της λογικής και σίγουρα το θαύμα της αγάπης και η πρόνοια του Θεού είναι αυτά που συνέχουν τον κόσμο και τους ανθρώπους. Όποιος πει ότι δεν φοβάται το Θεό και τον θάνατο, είναι σίγουρα ψεύτης. Μόνο όσοι θεωθούν, μόνο όσοι αγαπήσουν πολύ, αποβάλλουν το φόβο, γιατί μόνο η αγάπη έξω βάλλει το φόβο.
Σχόλια