Αγώνας για να καταστούν το "άλας της γης"


Ο ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΜΑΧΑΙΡΑ Κ. ΑΡΣΕΝΙΟΣ, ΜΙΛΑ ΣΤΟΝ "Π"
Κοντά στο θησαυρό της Παναγίας της Μαχαιριώτισσας
Αγώνας για να καταστούν το "άλας της γης"

Χαρά μεγάλη για τη Μονή της Παναγίας του Μαχαιρά, αλλά και για όλη την Κύπρο, οι εορτασμοί για τα 800 χρόνια της Μονής. Πανηγύρι παραδείσιας τέρψης για τους επίγειους αγγέλους, αλλά και όλους τους πιστούς, οι οποίοι ασκούνται υπό τη σκέπη της Παναγίας. Ο ηγούμενος της Μονής, Αρσένιος, ο οποίος ποιμαίνει 33 μοναχούς, καταθέτει τη δική του μαρτυρία για τη Χάρη της Παναγίας, φανερώνει το δύσκολο έργο που επιτελεί αλλά και προσδιορίζει το χαρακτήρα των εορτασμών.



1. Πανηγυρικοί εορτασμοί για τα 800 χρόνια της Μονής. Ποιος ο σκοπός των εορτασμών;


Δεν νομίζω ότι μπορεί κάποιος να μιλά για σκοπό των εορτασμών, με την έννοια ότι υπάρχει κάποιος στόχος.
Αυτή η πορεία του σκοπού και του στόχου έχει να κάμει κυρίως με εμπορικές εταιρείες. Όταν πανηγυρίζει ένας ορθόδοξος ναός, μια Μονή, μια Εκκλησία, δεν αποσκοπεί σε κάτι συγκεκριμένο, αλλά αναλόγως του πνευματικού επιπέδου και βάθους των πιστών εκλαμβάνονται και οι εορταστικές πανηγύρεις της Εκκλησίας, και για τους μεν είναι ευχαριστία και δοξολογία προς τον Θεό που εφύλαξε τη Μονή μας για οκτώ αιώνες ορθόδοξη, για τους δε είναι ευκαιρία προσευχής και ακροάσεως πνευματικών λόγων, για άλλους επιστημονική προσφορά και για κάποιους άλλους, οτιδήποτε άλλο. Για μένα προσωπικά, εάν κατά τη διάρκεια των εορτασμών υπάρξει μια πνευματική ωφέλεια σε οποιαδήποτε ψυχή με οποιοδήποτε τρόπο, αυτό θα είναι και το τελικό κέρδος των προγραμματιζομένων εκδηλώσεων. Τέτοια ωφέλεια μπορεί να προέλθει είτε από το λατρευτικό μέρος των εκδηλώσεων και τις προσευχές, είτε από ομιλίες, είτε ακόμη και από τις συναναστροφές μετά των εναρέτων και λογίων μοναχών και κληρικών που θα μιλήσουν και θα προσευχηθούν μαζί μας.



2. Τι θα περιλαμβάνουν οι εορτασμοί; Ποιοι έχουν προσκληθεί και από πού;


Νομίζω ότι μερικώς έχω απαντήσει προηγουμένως σε αυτή την ερώτηση, έχουν δε κυκλοφορήσει και σχετικά προγράμματα με λεπτομερείς περιγραφές των προγραμματισθέντων εκδηλώσεων.
Θα περιλαμβάνουν κυρίως δύο μεγάλες λατρευτικές συνάξεις, δηλαδή, την αγρυπνία της Μαχαιριωτίσσης και του Αποστόλου Λουκά στις 18 Οκτωβρίου και το Αρχιερατικό συλλείτουργο στις 21 Οκτωβρίου, καθώς και πολλές ομιλίες με κύριο θέμα τον μοναχισμό, τόσο εντός του διημέρου συνεδρίου στις 19-20 Οκτωβρίου, όσο και εκτός αυτού, στα δημοτικά θέατρα Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακας και στη Μονή μας. Έχουν προσκληθεί και θα έλθουν εκπρόσωποι των κυριοτέρων μοναστικών κέντρων της Ορθοδοξίας στη Μέση Ανατολή και στα Βαλκάνια, συγκεκριμένα θα εκπροσωπηθούν τα Πατριαρχεία Κων/πόλεως, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων, Σερβίας, Βουλγαρίας, οι Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος, η Αρχιεπισκοπή Σινά, και ειδικότερα τα μοναστικά κέντρα Αγίου Όρους, Μετεώρων, Κρήτης, Λιβάνου, Συρίας, Ιταλίας και Αγγλίας.




3. Συνέδριο για το μοναχισμό. Ποια η σχέση μοναχισμού και κοινωνίας;
Η θέση σας για το άβατο των Μονών;

Από μια πρώτη σκοπιά, θα λέγαμε ότι υπάρχει η εξής βασική διαφορά ανάμεσα στον μοναχισμό και την κοινωνία: ότι ο μοναχισμός ενεργεί και προσεύχεται, εντός μεν της παρούσης ζωής, για την ουράνια ζωή όμως και τη Βασιλεία των Ουρανών, ενώ το φρόνημα της κοινωνίας είναι διαφορετικό, γιατί έχει ως κέντρο του ενδιαφέροντός της την οικονομική ευμάρεια, την υγεία του σώματος, την κοσμική χαρά, και όλα αυτά μόνο μέχρι το τέλος της επιγείου ζωής των ανθρώπων.
Η κοινωνία που βάζει στόχους ουράνιους και αιώνιους έχει πολλά κοινά και πολλές σχέσεις με τον μοναχισμό και ο μοναχισμός, θα λέγαμε, είναι μέρος μιας τέτοιας κοινωνίας, είναι, κατά κάποιον τρόπο, το "άλας της γης", όπως ονόμασε ο Κύριος τους αφιερωμένους σε αυτόν μαθητές. Από αυτήν τη σκοπιά, η σχέση μοναχισμού και κοινωνίας είναι ισχυρή και αδιατάρακτη σε πλείστους όσους τομείς, παιδεία, πνευματική ζωή, εκκλησιατική ζωή, φιλανθρωπική προσφορά κλπ., και σε όλες τις στιγμές της ιστορίας, σε εποχές ειρήνης αλλά και διωγμών και μαρτυρίου.
Η θέση μου για το άβατο των Μονών είναι ότι αυτό, επιβάλλεται σε μοναστικούς χώρους όπου υπάρχει ο κίνδυνος αλλοίωσης του κυρίου έργου του μοναχισμού, δηλαδή, της προσευχής. Εάν δεν υπάρχει αυτός ο κίνδυνος - και νομίζω ότι στη Μονή μας δεν υπάρχει - τότε το άβατο είναι αχρείαστο.


4. Καλές τέχνες και μοναχισμός. Έχουν θέση στο μοναστήρι και πώς εκδηλώνονται;


Κατά ένα μεγάλο μέρος οι καλές τέχνες αναπτύχθηκαν από τους μοναχούς. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν συνυφασμένες με την πνευματική ζωή και τον μοναχισμό, όπως για παράδειγμα η Αγιογραφία, η Βυζαντινή Μουσική, η ξυλογλυπτική, η χρυσοχοΐα κλπ. Μετά την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ο μοναχισμός κράτησε και συνεχίζει μέχρι σήμερα την ανάπτυξη των τεχνών αυτών και μάλιστα μέσα στα πλαίσια της εθνικής μας παράδοσης, ενώ η πορεία των καλών τεχνών σε κοινωνικό επίπεδο, δέχθηκε και δέχεται συνεχώς αλλοιώσεις και επιδράσεις του δυτικού πολιτισμού και της σύγχρονης κοινωνικής πορείας της εποχής μας.



5. Πολιτισμός και Ορθοδοξία. Ποια η σχέση τους και ποια η διαφορά τους;


 Ο πολιτισμός, στην Ανατολή τουλάχιστον, είναι γέννημα και τέκνο του Χριστιανισμού και της θύραθεν ελληνικής παιδείας, αυτό δε καθορίζει και τη σχέση του με την Ορθοδοξία. Ο πολιτισμός που έχει ως κέντρο την υλιστική ζωή χωρίς πνευματικές και ουράνιες προεκτάσεις, οδηγεί τον άνθρωπο σε αδιέξοδα και δεν τον ξεκουράζει, αλλά αντίθετα τον κουράζει.
Αυτού του είδους ο "πολιτισμός" δεν έχει καμία σχέση με την Ορθοδοξία και τον μοναχισμό.


6. Εγκαίνια της θεραπευτικής μονάδας «Αγία Σκέπη». Πότε ιδρύθηκε, ποιοι οι στόχοι της και ποιοι οι μελλοντικοί της στόχοι;

Η Θεραπευτική Κοινότητα "Αγία Σκέπη" ιδρύθηκε το 1998 από τον τότε ηγούμενο της Μονής και νυν Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιο, στοχεύει στο να βοηθήσει τους νέους μας που έχουν εμπλακεί στη μάστιγα των ναρκωτικών, να θεραπευθούν και να επανενταχθούν σωστά στο κοινωνικό σύνολο. Από αυτά τα παιδιά, κάποια θα ανδρωθούν πνευματικά και θα βοηθήσουν και άλλους νέους ομοιοπαθείς με αυτούς.


7. Η Μονή πώς συμβάλλει στο έργο της «Αγίας Σκέπης»;

Η Μονή συμβάλλει στο έργο της "Αγίας Σκέπης" αθόρυβα, είτε άμεσα, μέσω του διοικητικού συμβουλίου, είτε έμμεσα με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Το διοικητικό συμβούλιο διορίζεται από τη Μονή και μέσω αυτού υπάρχει φροντίδα για την επίλυση των οποιονδήποτε οικονομικών, πνευματικών και άλλων προβλημάτων. Η Θεραπευτική Κοινότητα "Αγία Σκέπη" ανήκει στη Μονή Μαχαιρά, αλλά παράλληλα είναι και ανεξάρτητη από αυτήν, για να μπορεί να λειτουργεί ομαλά και να μην αλλοιώνεται η αποστολή της, κι αυτό γιατί, σαφώς, άλλη είναι η δική της αποστολή και άλλη μιας Μονής, η οποία δεν πρέπει να ξεφεύγει από το ορθόδοξο προσευχητικό φρόνημα.


8. Η σχέση της Μονής με τους πιστούς ποια είναι; Τι αναζητούν οι πιστοί από τη Μονή; Όταν έλθουν προσκυνητές τι βρίσκουν στο μοναστήρι;


"Ο δε καρπός του πνεύματος εστίν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθοσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια...".
Αυτό αναζητούν οι άνθρωποι και αυτόν τον καρπό ζητούν να δουν στα μοναστήρια. Εάν δεν υπάρχει αυτός ο καρπός, τότε μπορούμε να πούμε ότι ξεφύγαμε και αποτύχαμε της αποστολής μας.




9. Ποιο τυπικό ακολουθεί σήμερα η Μονή; Τι περιλαμβάνει μια μέρα ενός μοναχού; Πόσοι μοναχοί ασκούνται; Τι περιλαμβάνει μια μέρα του ηγουμένου της Μονής;


Η Μονή ακολουθεί το κοινοβιακό τυπικό και στη Μονή μας ασκούνται 33 μοναχοί.
Μια μέρα ενός μοναχού περιλαμβάνει 8 ώρες προσευχή, 5-6 ώρες εργασία, μελέτη και ανάπαυση. Το εγερτήριο γίνεται στις 3.00 ή 3.30 το πρωί, αναλόγως της Εορτής και τις καθημερινές τελειώνει η πρωινή ακολουθία στις 8.00, ενώ τις Κυριακές στις 9.30 περίπου. Στη συνέχεια κάθε μοναχός πάει στο διακόνημά του, την εργασία του δηλαδή, η οποία ονομάζεται διακόνημα γιατί είναι ανιδιοτελής υπηρεσία χωρίς απολαβές και μισθοδοσία, είναι μια διακονία. Τα διακονήματα περιλαμβάνουν το μαγειρείο, τους κήπους, το γραφείο, την εκκλησία, το αγιογραφείο, το αρχονταρίκι (για τη φιλοξενία των επισκεπτών), τα εργαστήρια ξυλογλυπτικής, κηροποιίας, εικονοποιίας κ.ά. Μετά τα διακονήματα ακολουθεί Παράκληση στη Θεοτόκο, φαγητό, μεσημβρινή ανάπαυση, Εσπερινός, Απόδειπνο (προσευχή μετά το βραδινό δείπνο) και τέλος ησυχία για τον προσωπικό κανόνα και μελέτη. Στις 11.00 το βράδυ τελειώνει το πρόγραμμα και ακολουθεί ανάπαυση.
Η κάθε μέρα ενός ηγουμένου είναι ένας αγώνας συντονισμού των υλικών αναγκών και εργασιών της Μονής από τη μια, και από την άλλη, της ανάγκης να μην παρεκτραπούν οι ανάγκες αυτές από το "ενός δε εστί χρεία" του Ευαγγελίου. Ο ηγούμενος είναι επιφορτισμένος με τον βαρύ σταυρό της μέριμνας για την πνευματική εν Χριστώ πορεία των μοναχών, τις καθημερινές υλικές ανάγκες της Μονής και ακόμη τη σχέση και προσφορά της Μονής προς τον λαό του Θεού και την ορθόδοξο Εκκλησία.


10. Παναγία η Μαχαιριώτισσα. Ποια η παρουσία της στη Μονή και πώς οι πιστοί αντιλαμβάνονται τη χάρη της;


 Η παρουσία της Παναγίας μας στη Μονή είναι αισθητή, τόσο από τον κάθε μοναχό όσο και από τον κάθε πιστό, αναλόγως βεβαίως της πίστεως που έχει ο καθένας λαμβάνει και την ανάλογη χάρη.
Και μόνο το γεγονός ότι αυτή η Μονή επί 800 και πλέον χρόνια παρέμεινε ορθόδοξη και ποτέ δεν έπαψε να τελείται η Θεία Λειτουργία καθημερινά, αυτό είναι το μεγαλύτερο σημείο της παρουσίας της Θεοτόκου στον χώρο αυτό.
Σκεφθείτε μόνο πόσοι άνθρωποι έφυγαν κατά τη διάρκεια αυτών των 800 χρόνων, πόσα κράτη δημιουργήθηκαν ή διαλύθηκαν, πόσοι τύραννοι πέρασαν από το νησί μας, πόσα έγιναν στην ανθρωπότητα και η Παναγία η Μαχαιριώτισσα είναι εδώ και κρατά το μοναστήρι της ορθόδοξο με καθημερινή τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Σκεφθείτε ακόμη πόσες φορές ενίσχυσε τους προγόνους μας και τον ορθόδοξο λαό μας σε κρίσιμες στιγμές της μικρής μας πατρίδας. Πόσα δάκρυα και αναστεναγμούς και πόσες ατελείωτες προσευχές δέχθηκε και πόσα αναρίθμητα θαύματα έγιναν από τη θαυματουργό της εικόνα.
Οι προαπελθόντες πατέρες μας, ο ορθόδοξος λαός μας κι εμείς οι μοναχοί πιστεύουμε ότι η Μαχαιριώτισσα είναι έργο του Ευαγγελιστού Λουκά και είναι μια μοναδική, σπάνια και χαριτωμένη θαυματουργός εικόνα, πραγματικός θησαυρός για τη μικρή μας νήσο και τη Μονή μας.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις