Όλα εδώ πληρώνονται
Όλα εδώ πληρώνονται
.
? Όλα εδώ πληρώνονται, λέει η λαϊκή σοφία και το λαϊκό αίσθημα ικανοποιήθηκε με την τρομοκρατική φονική επίθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πληρώνουν για τα εγκλήματα και τις συνωμοσίες που έκαναν σ' όλο τον κόσμο και την Κύπρο. Πληρώνουν τα επίχειρά τους και όλος κόσμος μυστικά επιχαίρει με την κατάντια των Αμερικανών. Η φυσική πορεία και η εμπειρία της ζωής δεικνύουν ότι εδώ είναι ο παράδεισος, εδώ είναι και η κόλαση, εδώ "βρίσκεις" για ό,τι κάνεις στη ζωή. Εξάλλου, αν δεν υπήρχε αυτή η νομοτελειακή πορεία, η καταστροφή του κόσμου θα γινόταν εδώ και αιώνες, ενώ και ο άνθρωπος θα ήταν ένα μικρό ανθρωποφάγο τέρας.
? Στη μέση όλης αυτής της πορείας βρίσκεται και ο Θεός, ο οποίος ωστόσο σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεώρηση των πραγμάτων δεν είναι ο τιμωρός. Ο Θεός της Αγάπης, ούτε την κόλαση έφτιαξε, αλλά ούτε και τους πειρασμούς. Ο Θεός έφτιαξε "μικρούς" θεούς, ελεύθερους ανθρώπους, συνδημιουργούς, βασιλιάδες στη κτίση ολόκληρη. Ο ίδιος ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε την ελευθερία, γύρισε την πλάτη στο Θεό και νόμισε ότι θα γίνει ο ίδιος Θεός. Τελικά, ελεύθερα και πάλι κατάντησε θεός του σκότους. Την ίδια πορεία ακολούθησαν και οι άγγελοι και μάλιστα οι πιο προβεβλημένοι και φωτεινοί. Ο Θεός τόσο πολύ αγάπησε τον άνθρωπο, ώστε έστειλε τον μονογενή του Υιό για να θυσιαστεί για το δημιούργημά του. Αυτή η αγάπη φτάνει τόσο μακριά, ώστε δεν ενοχλεί καθόλου την ελευθερία του ανθρώπου. Αυτή η αγάπη φτάνει μέχρι και τον θάνατο, που δεν παύει να είναι ακόμη ένα δώρο του Θεού, ώστε να μην γίνεται αθάνατο το κακό, δηλαδή η άρνηση του καλού.
? Η γερόντισσα Γαβριηλία έλεγε ότι ο Θεός " δεν είναι τιμωρός. Εμείς είναι που χαλάμε τα σχέδια του Θεού. Κάνουμε κάτι στραβό και μετά λέμε γιατί ο Θεός. Όταν πάω και βγάλω το μάτι του άλλου, ή τον σπάσω στο ξύλο, φυσικό δεν είναι να έλθει κάποιος άλλος και να μου κάνει το ίδιο; Στην ιστορία βλέπουμε λαούς που είχαν επεκτατική πρακτική και πολιτική. Έστω και μετά από αιώνες θα πληρώσουν, γιατί οι ίδιοι διαταράξανε την αρμονία". Η γερόντισσα της ασκητικής της αγάπης συνεχίζει και δίνει διέξοδο στο αδιέξοδο της ανθρώπινης αδυναμίας. Αυτό δεν είναι άλλο από την πίστη, την εμπιστοσύνη στο Θεό. "Ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών και είναι παντοδύναμος και πανάγαθος. Αφού γνωρίζουμε ότι και το ένα και το άλλο είναι δικό του και η ζωή και ο θάνατος, τότε εγώ γιατί να αγχωθώ. Αν βρίσκομαι μέσα σε ένα ορμητικό ποτάμι και κινδυνεύω να πνιγώ. Αν θέλει να πνιγώ, αν παραχωρεί, σημαίνει ότι υπάρχει λόγος, γιατί να αγχωθώ".
? Ο Θεός δημιούργησε τα πάντα καλά λίαν και φυσικά δεν δημιούργησε το κακό. Δεν υπάρχει κακό με την έννοια της υπόστασης. Οι πατέρες της Εκκλησίας παρομοιάζουν το καλό ως το φως και το κακό ως το σκοτάδι. Υπόσταση έχει το φως και φυσικά όχι το σκότος. Η μανιχαϊστική θεώρηση των πραγμάτων, η εντύπωση ότι το κακό και το καλό είναι αυθύπαρκτες υποστάσεις καταδικάστηκε από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ως αίρεση. Ωστόσο, αυτή η διαστροφή του μανιχαϊσμού αναπαράγεται μέσα στους αιώνες, με τη μια ή την άλλη μορφή, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Η κάθε εξουσία μπορεί να ζήσει χωρίς ψωμί, αλλά χωρίς εχθρούς δεν μπορεί. Ακόμη και στον επαγγελματικό χώρο καμιά επιχείρηση δεν μπορεί να πάει μπροστά αν δεν έχει τον "κακό" διευθυντή της. Δεν είναι τυχαίο που ο κάθε ιδιοκτήτης χρυσοπληρώνει και αναζητά με πάθος τους "κακούς" διευθυντές που θα φοβίζουν και θα κινούν τους υπαλλήλους. Φυσικά, στη σύγχρονη κοινωνία υπάρχει και η μεγαλύτερη απειλή που λέγεται ανεργία, η οποία πραγματικά κονιορτοποιεί Ο στίχος του Καβάφη "και τι θα κάνουμε χωρίς βαρβάρους..." εμπεριέχει μια μεγάλη αλήθεια. Οι ρωμαιοκαθολικοί, οι οποίοι «έδιωξαν» το Θεό στους ουρανούς και έβαλαν στη θέση του τον Πάπα και οι προτεστάντες που μετέτρεψαν το Θεό σε αέρα και έβαλαν στη θέση του τη θεία πρόνοια, «επανεφεύραν» τον μανιχαϊσμό για να έχουν αντίπαλο στη μιζέρια της ζωής τους. ? Και η αλήθεια ότι όλα εδώ πληρώνονται συνοδεύεται πάντα από το ουδένα προ του τέλους μακάριζε. Κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξει ο απατεώνας, που σήμερα καλοπερνά. Η μιζέρια της ζωής και η συναίσθηση της αμαρτωλότητας βασανίζουν συνειδησιακά και σωματικά πολλές φορές, πολλούς ανθρώπους. Η μόνη όμως παρηγοριά είναι οι αλάθητες διαβεβαιώσεις των πατέρων της Εκκλησίας ότι ο Θεός επιτρέπει να «ενοχλείται» ο άνθρωπος από τους πειρασμούς, όσο το αντέχει. Ποτέ δεν επιτρέπει περισσότερο από τις δυνάμεις του ανθρώπου. Πάντα βεβαίως είναι δίπλα στον άνθρωπο και τον συνεπικουρεί στο σταυρό που ανεβαίνει. Σημασία, εξάλλου, δεν έχουν τα πλούτη και τα γέλια, αλλά η ευτυχία και η ηρεμία της ψυχής.
? Στη μέση όλης αυτής της πορείας βρίσκεται και ο Θεός, ο οποίος ωστόσο σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεώρηση των πραγμάτων δεν είναι ο τιμωρός. Ο Θεός της Αγάπης, ούτε την κόλαση έφτιαξε, αλλά ούτε και τους πειρασμούς. Ο Θεός έφτιαξε "μικρούς" θεούς, ελεύθερους ανθρώπους, συνδημιουργούς, βασιλιάδες στη κτίση ολόκληρη. Ο ίδιος ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε την ελευθερία, γύρισε την πλάτη στο Θεό και νόμισε ότι θα γίνει ο ίδιος Θεός. Τελικά, ελεύθερα και πάλι κατάντησε θεός του σκότους. Την ίδια πορεία ακολούθησαν και οι άγγελοι και μάλιστα οι πιο προβεβλημένοι και φωτεινοί. Ο Θεός τόσο πολύ αγάπησε τον άνθρωπο, ώστε έστειλε τον μονογενή του Υιό για να θυσιαστεί για το δημιούργημά του. Αυτή η αγάπη φτάνει τόσο μακριά, ώστε δεν ενοχλεί καθόλου την ελευθερία του ανθρώπου. Αυτή η αγάπη φτάνει μέχρι και τον θάνατο, που δεν παύει να είναι ακόμη ένα δώρο του Θεού, ώστε να μην γίνεται αθάνατο το κακό, δηλαδή η άρνηση του καλού.
? Η γερόντισσα Γαβριηλία έλεγε ότι ο Θεός " δεν είναι τιμωρός. Εμείς είναι που χαλάμε τα σχέδια του Θεού. Κάνουμε κάτι στραβό και μετά λέμε γιατί ο Θεός. Όταν πάω και βγάλω το μάτι του άλλου, ή τον σπάσω στο ξύλο, φυσικό δεν είναι να έλθει κάποιος άλλος και να μου κάνει το ίδιο; Στην ιστορία βλέπουμε λαούς που είχαν επεκτατική πρακτική και πολιτική. Έστω και μετά από αιώνες θα πληρώσουν, γιατί οι ίδιοι διαταράξανε την αρμονία". Η γερόντισσα της ασκητικής της αγάπης συνεχίζει και δίνει διέξοδο στο αδιέξοδο της ανθρώπινης αδυναμίας. Αυτό δεν είναι άλλο από την πίστη, την εμπιστοσύνη στο Θεό. "Ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών και είναι παντοδύναμος και πανάγαθος. Αφού γνωρίζουμε ότι και το ένα και το άλλο είναι δικό του και η ζωή και ο θάνατος, τότε εγώ γιατί να αγχωθώ. Αν βρίσκομαι μέσα σε ένα ορμητικό ποτάμι και κινδυνεύω να πνιγώ. Αν θέλει να πνιγώ, αν παραχωρεί, σημαίνει ότι υπάρχει λόγος, γιατί να αγχωθώ".
? Ο Θεός δημιούργησε τα πάντα καλά λίαν και φυσικά δεν δημιούργησε το κακό. Δεν υπάρχει κακό με την έννοια της υπόστασης. Οι πατέρες της Εκκλησίας παρομοιάζουν το καλό ως το φως και το κακό ως το σκοτάδι. Υπόσταση έχει το φως και φυσικά όχι το σκότος. Η μανιχαϊστική θεώρηση των πραγμάτων, η εντύπωση ότι το κακό και το καλό είναι αυθύπαρκτες υποστάσεις καταδικάστηκε από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ως αίρεση. Ωστόσο, αυτή η διαστροφή του μανιχαϊσμού αναπαράγεται μέσα στους αιώνες, με τη μια ή την άλλη μορφή, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Η κάθε εξουσία μπορεί να ζήσει χωρίς ψωμί, αλλά χωρίς εχθρούς δεν μπορεί. Ακόμη και στον επαγγελματικό χώρο καμιά επιχείρηση δεν μπορεί να πάει μπροστά αν δεν έχει τον "κακό" διευθυντή της. Δεν είναι τυχαίο που ο κάθε ιδιοκτήτης χρυσοπληρώνει και αναζητά με πάθος τους "κακούς" διευθυντές που θα φοβίζουν και θα κινούν τους υπαλλήλους. Φυσικά, στη σύγχρονη κοινωνία υπάρχει και η μεγαλύτερη απειλή που λέγεται ανεργία, η οποία πραγματικά κονιορτοποιεί Ο στίχος του Καβάφη "και τι θα κάνουμε χωρίς βαρβάρους..." εμπεριέχει μια μεγάλη αλήθεια. Οι ρωμαιοκαθολικοί, οι οποίοι «έδιωξαν» το Θεό στους ουρανούς και έβαλαν στη θέση του τον Πάπα και οι προτεστάντες που μετέτρεψαν το Θεό σε αέρα και έβαλαν στη θέση του τη θεία πρόνοια, «επανεφεύραν» τον μανιχαϊσμό για να έχουν αντίπαλο στη μιζέρια της ζωής τους. ? Και η αλήθεια ότι όλα εδώ πληρώνονται συνοδεύεται πάντα από το ουδένα προ του τέλους μακάριζε. Κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξει ο απατεώνας, που σήμερα καλοπερνά. Η μιζέρια της ζωής και η συναίσθηση της αμαρτωλότητας βασανίζουν συνειδησιακά και σωματικά πολλές φορές, πολλούς ανθρώπους. Η μόνη όμως παρηγοριά είναι οι αλάθητες διαβεβαιώσεις των πατέρων της Εκκλησίας ότι ο Θεός επιτρέπει να «ενοχλείται» ο άνθρωπος από τους πειρασμούς, όσο το αντέχει. Ποτέ δεν επιτρέπει περισσότερο από τις δυνάμεις του ανθρώπου. Πάντα βεβαίως είναι δίπλα στον άνθρωπο και τον συνεπικουρεί στο σταυρό που ανεβαίνει. Σημασία, εξάλλου, δεν έχουν τα πλούτη και τα γέλια, αλλά η ευτυχία και η ηρεμία της ψυχής.
Σχόλια