Οι απέναντι...
.
Η ερώτηση σύντομη και πονηρή. «Πέστε μου ένα λόγο για να μην πάω απέναντι». Αποδέχτες ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος και ο μουσουλμάνος Ιμάμης της Kω, Σουκί Δαμάτογλου. Ήταν και οι δύο ομιλητές σε συζήτηση που διοργάνωσε το ανοικτό πανεπιστήμιο του Cyprus College στη Λευκωσία, με θέμα "Oρθοδοξία και Iσλάμ".
Η απάντηση στην ερώτηση, ήρθε από τον Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτο, ο οποίος βγήκε κυριολεκτικά από τα «αριστερά» στο γενειοφόρο μακρυμάλλη νέο, που θύμιζε κινηματογραφικό Χριστό. Δεν προσεγγίζεται το θέμα, με την έννοια του απέναντι, αλλά με την έννοια της ανάτασης για προσέγγιση του θείου, για βίωση αυτών που πρεσβεύουν οι δύο θρησκείες. Μόνο αν ο άνθρωπος προσεγγίσει, είπε (σε ελεύθερη απόδοση), εμπειρικά τις επαγγελίες όσων λέμε, θα μπορέσει να διαλέξει ανάμεσα στους δύο. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να δοκιμάζει και να πειραματίζεται και αν δεν τον ικανοποιήσει η μια θρησκεία μπορεί να πάει στην άλλη. Προϋπόθεση όμως είναι η βίωση και όχι η γνώση της θρησκείας.
Σχολιάζοντας την ερώτηση -όπως βεβαίως συνάγεται από το περιεχόμενο της εκδήλωσης- να πούμε ότι ήταν απολύτως δικαιολογημένη και πραγματικά συμπύκνωνε την εικόνα της δίωρης και πλέον συζήτησης για τις ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Ορθοδοξίας και Μωαμεθανισμού. Ο Ιμάμης διάβασε αποσπάσματα από το Κοράνι, δεικνύοντας ότι ο Αλλάχ είναι ο θεός της αγάπης, της ευσπλαχνίας, της ανεκτικότητας και ότι οι πιστοί του Αλλάχ, ασκούνται στη αγάπη, την ανεκτικότητα και τη θεοσέβεια. Ξεκίνησε την ομιλία του με τη γενική αρχή ότι άλλο η θρησκεία και άλλο οι άνθρωποι. Αυτό όμως που πραγματικά εντυπωσίασε ήταν η αναφορά του ότι η Αγία Γραφή είναι μέρος των θρησκευτικών βιβλίων του Ισλάμ και ότι παραδέχονται τον Ιησού Χριστό ως ένα μεγάλο προφήτη.
Σε ανάλογο επίπεδο και η ομιλία του Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτου, ο οποίος αναφέρθηκε ιστορικά στις σχέσεις των δύο θρησκειών. Ανέφερε πως οι βυζαντινοί ανακάλυψαν τον Ισλαμισμό και πως η αίρεση των Χριστιανών - Νεστοριανών επηρέασε τη νέα τότε θρησκεία. Από την εκδήλωση, όπως βεβαίως αναμενόταν, δεν έλειψαν και οι «φυσιολογικές» αντιδράσεις που στηρίζονται στα φαινόμενα των καιρών -τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ- αλλά και στα πάθη των λαών της περιοχής μας και ειδικότερα της Κύπρου. Η πλάνη της αίρεσης του εθνοφυλετισμού, αναδύθηκε διακριτικά για να βρει όμως αντιμέτωπους όχι μόνο το Μητροπολίτη της Μόρφου αλλά και τον Ιμάμη εξ Ελλάδος, ο οποίος -να σημειωθεί- μιλούσε άπταιστα ελληνικά. Άλλο θρησκεία και άλλο άνθρωποι που την υπηρετούν. Άλλο η αλήθεια και άλλο οι άνθρωποι που αδυνατούν να ανταποκριθούν. Μετά το πέρας της πρωτοποριακής αυτής εκδήλωσης, που δυστυχώς πέρασε εν πολλοίς απαρατήρητη, ήρθε στη σκέψη πολλών το γνωστό τραγούδι: «Εσύ Χριστό και εγώ Αλλάχ, αλλά και οι δυο μας αχ και βαχ...». Και πραγματικά η ζωή, όσο και αν θέλουμε να τη χωρίσουμε σε ομάδες και θρησκείες, πάντα έχει το δικό της δρόμο και τα δικά της βάσανα, αφού όλοι είμαστε παιδιά του ίδιου Θεού. Η ελευθερία να επιλέγει ο άνθρωπος, είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Βεβαίως μεγαλύτερο κατόρθωμα από τον άνθρωπο, είναι ίσως η δύναμη να αποκολληθεί από τις νόρμες και τα πάθη του παρελθόντος και να διαλέξει ελεύθερα την αλήθεια. Φυσικά από τη στιγμή που κανένας δεν μπορεί να επιλέξει τον πατέρα και τη μητέρα του, δεν μπορεί κανείς να τον καταδικάσει. Εξάλλου, η κρίση του Θεού, είναι δίκαιη και αληθινή και στηρίζεται στο μέτρο της αγάπης και βεβαίως όχι στο μέτρο της ποσότητας. Το μυαλό και η σκέψη, τα οποία κανείς δεν μπορεί να εγκλωβίσει, ακολουθούν τους δικούς τους δρόμους και το ερώτημα τι θα γίνει όταν αύριο επιλυθεί το Κυπριακό προβάλλει και πάλι επιτακτικά. Θα μπορέσουμε άραγε να αναχθούμε και εμείς και οι μουσουλμάνοι στο ύψος των θρησκευτικών υποδείξεων; Θα μπορέσουμε να διαχωρίσουμε τον εθνοφυλετισμό από την αγάπη προς τον πλησίον και ακόμη περισσότερο προς τους εχθρούς; Θα υπάρχουν άραγε άνθρωποι που θα αναλάβουν το δύσκολο αυτό έργο, αποβάλλοντας πάθη και πικρίες του παρελθόντος;
Το θαύμα ουδέποτε σταμάτησε να λειτουργεί και το παράδειγμα της Αλβανίας αποτελεί ίσως την ισχυρότερη ελπίδα για το μέλλον της Κύπρου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, αντίκρισε όλους τους ανθρώπους, χριστιανούς και μουσουλμάνους ως ίσους, απέρριψε φωνές και διαμαρτυρίες από το «αθηναϊκό κράτος» και πραγματικά ανάχθηκε σε μοναδικά ύψη.
Τα λόγια του είναι πάντα επίκαιρα: «Ο μόνος τρόπος να καλλιεργηθεί η ειρήνη είναι ο σεβασμός στον άλλον. Μιλήστε τη γλώσσα της αγάπης, αυτή την καταλαβαίνουν όλοι’. Το Ισλάμ είναι πιο κοντά στον Χριστιανισμό από ό,τι ο Ινδουισμός, ο Βουδισμός, τα παραδοσιακά κινεζικά ή ιαπωνικά θρησκεύματα, που στηρίζονται σε εντελώς διαφορετικές φιλοσοφικές προϋποθέσεις και συστήματα σκέψης. Πολλές μορφές εκφράσεις της θρησκευτικής εμπειρίας ακολουθούν παράλληλους δρόμους: προσευχή, ελεημοσύνη, νηστεία, αποδημίες, ομολογία πίστεως, διάφορες εορτές, σεβασμός της τιμής και περιουσίας. Όπως η αντίληψη περί Θεού, το δόγμα της Αγίας Τριάδος, η θεότητα του Ιησού Χριστού και όλα όσα αυτή συνεπάγεται, η πίστη ότι "ο Θεός αγάπη εστί".
Η απάντηση στην ερώτηση, ήρθε από τον Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτο, ο οποίος βγήκε κυριολεκτικά από τα «αριστερά» στο γενειοφόρο μακρυμάλλη νέο, που θύμιζε κινηματογραφικό Χριστό. Δεν προσεγγίζεται το θέμα, με την έννοια του απέναντι, αλλά με την έννοια της ανάτασης για προσέγγιση του θείου, για βίωση αυτών που πρεσβεύουν οι δύο θρησκείες. Μόνο αν ο άνθρωπος προσεγγίσει, είπε (σε ελεύθερη απόδοση), εμπειρικά τις επαγγελίες όσων λέμε, θα μπορέσει να διαλέξει ανάμεσα στους δύο. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να δοκιμάζει και να πειραματίζεται και αν δεν τον ικανοποιήσει η μια θρησκεία μπορεί να πάει στην άλλη. Προϋπόθεση όμως είναι η βίωση και όχι η γνώση της θρησκείας.
Σχολιάζοντας την ερώτηση -όπως βεβαίως συνάγεται από το περιεχόμενο της εκδήλωσης- να πούμε ότι ήταν απολύτως δικαιολογημένη και πραγματικά συμπύκνωνε την εικόνα της δίωρης και πλέον συζήτησης για τις ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Ορθοδοξίας και Μωαμεθανισμού. Ο Ιμάμης διάβασε αποσπάσματα από το Κοράνι, δεικνύοντας ότι ο Αλλάχ είναι ο θεός της αγάπης, της ευσπλαχνίας, της ανεκτικότητας και ότι οι πιστοί του Αλλάχ, ασκούνται στη αγάπη, την ανεκτικότητα και τη θεοσέβεια. Ξεκίνησε την ομιλία του με τη γενική αρχή ότι άλλο η θρησκεία και άλλο οι άνθρωποι. Αυτό όμως που πραγματικά εντυπωσίασε ήταν η αναφορά του ότι η Αγία Γραφή είναι μέρος των θρησκευτικών βιβλίων του Ισλάμ και ότι παραδέχονται τον Ιησού Χριστό ως ένα μεγάλο προφήτη.
Σε ανάλογο επίπεδο και η ομιλία του Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτου, ο οποίος αναφέρθηκε ιστορικά στις σχέσεις των δύο θρησκειών. Ανέφερε πως οι βυζαντινοί ανακάλυψαν τον Ισλαμισμό και πως η αίρεση των Χριστιανών - Νεστοριανών επηρέασε τη νέα τότε θρησκεία. Από την εκδήλωση, όπως βεβαίως αναμενόταν, δεν έλειψαν και οι «φυσιολογικές» αντιδράσεις που στηρίζονται στα φαινόμενα των καιρών -τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ- αλλά και στα πάθη των λαών της περιοχής μας και ειδικότερα της Κύπρου. Η πλάνη της αίρεσης του εθνοφυλετισμού, αναδύθηκε διακριτικά για να βρει όμως αντιμέτωπους όχι μόνο το Μητροπολίτη της Μόρφου αλλά και τον Ιμάμη εξ Ελλάδος, ο οποίος -να σημειωθεί- μιλούσε άπταιστα ελληνικά. Άλλο θρησκεία και άλλο άνθρωποι που την υπηρετούν. Άλλο η αλήθεια και άλλο οι άνθρωποι που αδυνατούν να ανταποκριθούν. Μετά το πέρας της πρωτοποριακής αυτής εκδήλωσης, που δυστυχώς πέρασε εν πολλοίς απαρατήρητη, ήρθε στη σκέψη πολλών το γνωστό τραγούδι: «Εσύ Χριστό και εγώ Αλλάχ, αλλά και οι δυο μας αχ και βαχ...». Και πραγματικά η ζωή, όσο και αν θέλουμε να τη χωρίσουμε σε ομάδες και θρησκείες, πάντα έχει το δικό της δρόμο και τα δικά της βάσανα, αφού όλοι είμαστε παιδιά του ίδιου Θεού. Η ελευθερία να επιλέγει ο άνθρωπος, είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Βεβαίως μεγαλύτερο κατόρθωμα από τον άνθρωπο, είναι ίσως η δύναμη να αποκολληθεί από τις νόρμες και τα πάθη του παρελθόντος και να διαλέξει ελεύθερα την αλήθεια. Φυσικά από τη στιγμή που κανένας δεν μπορεί να επιλέξει τον πατέρα και τη μητέρα του, δεν μπορεί κανείς να τον καταδικάσει. Εξάλλου, η κρίση του Θεού, είναι δίκαιη και αληθινή και στηρίζεται στο μέτρο της αγάπης και βεβαίως όχι στο μέτρο της ποσότητας. Το μυαλό και η σκέψη, τα οποία κανείς δεν μπορεί να εγκλωβίσει, ακολουθούν τους δικούς τους δρόμους και το ερώτημα τι θα γίνει όταν αύριο επιλυθεί το Κυπριακό προβάλλει και πάλι επιτακτικά. Θα μπορέσουμε άραγε να αναχθούμε και εμείς και οι μουσουλμάνοι στο ύψος των θρησκευτικών υποδείξεων; Θα μπορέσουμε να διαχωρίσουμε τον εθνοφυλετισμό από την αγάπη προς τον πλησίον και ακόμη περισσότερο προς τους εχθρούς; Θα υπάρχουν άραγε άνθρωποι που θα αναλάβουν το δύσκολο αυτό έργο, αποβάλλοντας πάθη και πικρίες του παρελθόντος;
Το θαύμα ουδέποτε σταμάτησε να λειτουργεί και το παράδειγμα της Αλβανίας αποτελεί ίσως την ισχυρότερη ελπίδα για το μέλλον της Κύπρου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, αντίκρισε όλους τους ανθρώπους, χριστιανούς και μουσουλμάνους ως ίσους, απέρριψε φωνές και διαμαρτυρίες από το «αθηναϊκό κράτος» και πραγματικά ανάχθηκε σε μοναδικά ύψη.
Τα λόγια του είναι πάντα επίκαιρα: «Ο μόνος τρόπος να καλλιεργηθεί η ειρήνη είναι ο σεβασμός στον άλλον. Μιλήστε τη γλώσσα της αγάπης, αυτή την καταλαβαίνουν όλοι’. Το Ισλάμ είναι πιο κοντά στον Χριστιανισμό από ό,τι ο Ινδουισμός, ο Βουδισμός, τα παραδοσιακά κινεζικά ή ιαπωνικά θρησκεύματα, που στηρίζονται σε εντελώς διαφορετικές φιλοσοφικές προϋποθέσεις και συστήματα σκέψης. Πολλές μορφές εκφράσεις της θρησκευτικής εμπειρίας ακολουθούν παράλληλους δρόμους: προσευχή, ελεημοσύνη, νηστεία, αποδημίες, ομολογία πίστεως, διάφορες εορτές, σεβασμός της τιμής και περιουσίας. Όπως η αντίληψη περί Θεού, το δόγμα της Αγίας Τριάδος, η θεότητα του Ιησού Χριστού και όλα όσα αυτή συνεπάγεται, η πίστη ότι "ο Θεός αγάπη εστί".
Σχόλια