.
? "Εάν επιζήσει στη νέα χιλιετία μία χριστιανική θρησκεία, αυτή θα είναι η Ορθοδοξία ", έλεγε ο μακαρίτης σερ Στίβεν Ράνσιμαν, ο κορυφαίος Βυζαντινολόγος καθηγητής στο Κέιμπριτζ. Το μυστικό στην όλη υπόθεση, σίγουρα, δεν προσεγγίζεται μόνο με τη λογική, ούτε με τη διαίσθηση, αλλά ούτε με την ιστορική αναφορά.
? Προσεγγίζεται μόνο με την εμπειρία της θεοπτείας, δηλαδή του θαύματος που συνέχει τη ζωή των πιστών και ενώνει τα ενεστώτα με τα μέλλοντα, το τώρα με το αεί, τη γη με τον ουρανό, τον άνθρωπο με τον Θεό. Κατανοείται μόνο διά μέσου της αποφατικής θεολογίας, η οποία θέτει στον υπερθετικό βαθμό τα λογικά κατηγορήματα για τον Θεό, για να καταδείξει το άπειρο του Θεού και το πεπερασμένο της ανθρώπινης λογικής.
? Ένας άλλος μεγάλος της θεολογικής επιστήμης, ο Γεώργιος Ματζαρίδης, έλεγε ότι η Ορθοδοξία μοιάζει με το χειρότερο αεροδρόμιο που υπάρχει στον κόσμο, το οποίο έχει όμως αεροδιάδρομο, από τον οποίο μπορούν τα αεροπλάνα να απογειωθούν. Αντιθέτως, ο Ρωμαιοκαθολικισμός και ο Προτεσταντισμός διαθέτουν πολυτελέστατα αεροδρόμια, αλλά δεν έχουν αεροδιάδρομους για να απογειώνονται αεροπλάνα.
? Όλα αυτά στη σφαίρα της δογματικής αλήθειας, αλλά στην πράξη τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά και πολύ πιο απτά. Ένας πονεμένος άνθρωπος μπαίνει σε μια εκκλησία, ανάβει ένα κερί, προσεύχεται, προσκυνεί τις άγιες εικόνες, συνομιλεί με ένα φωτισμένο άνθρωπο, επισκέπτεται έναν αγιασμένο τόπο, προσκυνεί μια χαριτόβλυτη εικόνα, συμμετέχει στα μυστήρια της Εκκλησίας και ο παράδεισος κατεβαίνει στη Γη και ο άνθρωπος ανεβαίνει στους ουρανούς.
? Ο σπουδαίος καλλιτέχνης και διανοούμενος, ο μοναχός Συμεών από το Περού, ο οποίος ασκείται στο Άγιο Όρος, αφού έκανε τον γύρο όλων των θρησκειών, αφού έμαθε και έζησε με όλες τις δοξασίες, τελικά ασπάστηκε την Ορθοδοξία και μάλιστα στην υπέρ φύση μορφή της. Ο ίδιος δέχτηκε πολλές δοκιμασίες, πολλούς διωγμούς, εντός της ορθόδοξης κοινότητας, αλλά ποτέ δεν διανοήθηκε, όπως ο ίδιος δηλώνει, να φύγει από το αγιώνυμο όρος.
? Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπήρξε αναμφισβήτητα η μακροβιότερη αυτοκρατορία στην ιστορία και αυτό το οφείλει στον συνδετικό κρίκο, που λεγόταν ορθόδοξη πίστη. Τα προβλήματα, οι αιρέσεις, οι αδυναμίες και τα πάθη βασάνιζαν τους ανθρώπους, για χρόνια και για αιώνες, ενώ πρώτοι έπεφταν στις παγίδες, πολλές φορές οι ίδιοι οι επίσκοποι, οι ίδιοι οι πατριάρχες. Ωστόσο πάντα η δύναμη του ενός, η δύναμη του φωτισμένου, η πίστη του Ορθόδοξου επισκόπου, ήταν ικανή να ανατρέψει τη θέληση των πολλών και τελικά να φανερώσει το θαύμα, την αλήθεια της Ορθοδοξίας.
? Η εικονομαχία κράτησε έναν αιώνα, ενώ τα τρία τέταρτα των υπηκόων ακολούθησαν την αίρεση. Τελικά ήρθε η Έβδομη Οικουμενική Σύνοδος και έφερε τη νίκη της Ορθοδοξίας κατά των κακοδόξων. Το σκηνικό αυτό επαναλήφθηκε πολλές φόρες μέσα στην ιστορία, ενώ σήμερα μπαίνοντας στην τρίτη χιλιετία, η ίδια πρακτική αναμένεται να επαναληφθεί και πάλι, μόνο που αυτή τη φορά τα δεδομένα θα αφορούν όλο τον κόσμο. Η παγκοσμιοποίηση, η οποία έρχεται με την είσοδο της τεχνολογίας, θα επιφέρει με ταχύτατους ρυθμούς την πάλη μεταξύ εμπειρίας και ιδεολογίας, μεταξύ Θεού και διαβόλου, μεταξύ φωτός και σκοταδιού, σε τελική ανάλυση μεταξύ ζωής και θανάτου.
? Η Ορθοδοξία έχει να δώσει πολλά και πάνω απ’ όλα την εμπειρία για την καταξίωση του προσώπου, του ελεύθερου προσώπου. Δεν υπόσχεται ούτε πιλάφια, ούτε συγχωροχάρτια, ούτε δόξες και τιμές, αλλά σταυρό και θάνατο, που οδηγεί στην αληθινή ζωή. Υπόσχεται τον καθημερινό παράδεισο, υπόσχεται τη συνεχή βίωση της ευτυχίας, υπόσχεται μια ζωή αγάπης και χαράς.
? Προσεγγίζεται μόνο με την εμπειρία της θεοπτείας, δηλαδή του θαύματος που συνέχει τη ζωή των πιστών και ενώνει τα ενεστώτα με τα μέλλοντα, το τώρα με το αεί, τη γη με τον ουρανό, τον άνθρωπο με τον Θεό. Κατανοείται μόνο διά μέσου της αποφατικής θεολογίας, η οποία θέτει στον υπερθετικό βαθμό τα λογικά κατηγορήματα για τον Θεό, για να καταδείξει το άπειρο του Θεού και το πεπερασμένο της ανθρώπινης λογικής.
? Ένας άλλος μεγάλος της θεολογικής επιστήμης, ο Γεώργιος Ματζαρίδης, έλεγε ότι η Ορθοδοξία μοιάζει με το χειρότερο αεροδρόμιο που υπάρχει στον κόσμο, το οποίο έχει όμως αεροδιάδρομο, από τον οποίο μπορούν τα αεροπλάνα να απογειωθούν. Αντιθέτως, ο Ρωμαιοκαθολικισμός και ο Προτεσταντισμός διαθέτουν πολυτελέστατα αεροδρόμια, αλλά δεν έχουν αεροδιάδρομους για να απογειώνονται αεροπλάνα.
? Όλα αυτά στη σφαίρα της δογματικής αλήθειας, αλλά στην πράξη τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά και πολύ πιο απτά. Ένας πονεμένος άνθρωπος μπαίνει σε μια εκκλησία, ανάβει ένα κερί, προσεύχεται, προσκυνεί τις άγιες εικόνες, συνομιλεί με ένα φωτισμένο άνθρωπο, επισκέπτεται έναν αγιασμένο τόπο, προσκυνεί μια χαριτόβλυτη εικόνα, συμμετέχει στα μυστήρια της Εκκλησίας και ο παράδεισος κατεβαίνει στη Γη και ο άνθρωπος ανεβαίνει στους ουρανούς.
? Ο σπουδαίος καλλιτέχνης και διανοούμενος, ο μοναχός Συμεών από το Περού, ο οποίος ασκείται στο Άγιο Όρος, αφού έκανε τον γύρο όλων των θρησκειών, αφού έμαθε και έζησε με όλες τις δοξασίες, τελικά ασπάστηκε την Ορθοδοξία και μάλιστα στην υπέρ φύση μορφή της. Ο ίδιος δέχτηκε πολλές δοκιμασίες, πολλούς διωγμούς, εντός της ορθόδοξης κοινότητας, αλλά ποτέ δεν διανοήθηκε, όπως ο ίδιος δηλώνει, να φύγει από το αγιώνυμο όρος.
? Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπήρξε αναμφισβήτητα η μακροβιότερη αυτοκρατορία στην ιστορία και αυτό το οφείλει στον συνδετικό κρίκο, που λεγόταν ορθόδοξη πίστη. Τα προβλήματα, οι αιρέσεις, οι αδυναμίες και τα πάθη βασάνιζαν τους ανθρώπους, για χρόνια και για αιώνες, ενώ πρώτοι έπεφταν στις παγίδες, πολλές φορές οι ίδιοι οι επίσκοποι, οι ίδιοι οι πατριάρχες. Ωστόσο πάντα η δύναμη του ενός, η δύναμη του φωτισμένου, η πίστη του Ορθόδοξου επισκόπου, ήταν ικανή να ανατρέψει τη θέληση των πολλών και τελικά να φανερώσει το θαύμα, την αλήθεια της Ορθοδοξίας.
? Η εικονομαχία κράτησε έναν αιώνα, ενώ τα τρία τέταρτα των υπηκόων ακολούθησαν την αίρεση. Τελικά ήρθε η Έβδομη Οικουμενική Σύνοδος και έφερε τη νίκη της Ορθοδοξίας κατά των κακοδόξων. Το σκηνικό αυτό επαναλήφθηκε πολλές φόρες μέσα στην ιστορία, ενώ σήμερα μπαίνοντας στην τρίτη χιλιετία, η ίδια πρακτική αναμένεται να επαναληφθεί και πάλι, μόνο που αυτή τη φορά τα δεδομένα θα αφορούν όλο τον κόσμο. Η παγκοσμιοποίηση, η οποία έρχεται με την είσοδο της τεχνολογίας, θα επιφέρει με ταχύτατους ρυθμούς την πάλη μεταξύ εμπειρίας και ιδεολογίας, μεταξύ Θεού και διαβόλου, μεταξύ φωτός και σκοταδιού, σε τελική ανάλυση μεταξύ ζωής και θανάτου.
? Η Ορθοδοξία έχει να δώσει πολλά και πάνω απ’ όλα την εμπειρία για την καταξίωση του προσώπου, του ελεύθερου προσώπου. Δεν υπόσχεται ούτε πιλάφια, ούτε συγχωροχάρτια, ούτε δόξες και τιμές, αλλά σταυρό και θάνατο, που οδηγεί στην αληθινή ζωή. Υπόσχεται τον καθημερινό παράδεισο, υπόσχεται τη συνεχή βίωση της ευτυχίας, υπόσχεται μια ζωή αγάπης και χαράς.
Σχόλια