Ανεξιθρησκείας το μεγαλείο

.

---

Ο παντοδύναμος Θεός ένα μόνο δεν μπορεί να κάνει, να κάνει τους ανθρώπους να τον αγαπήσουν. Αυτός που έπλασε τον άνθρωπο, που του έδωσε πνεύμα ζωής, που συνέχει τον ουρανό, την γη και τα καταχθόνια, δηλώνει αδυναμία να παρέμβει στο μεγαλύτερο δώρο που χάρισε στο πλάσμα του, την ελευθερία. Από αγάπη, ανέχεται τα πάντα, από αγάπη δέχεται τους πάντες, από αγάπη άφησε ακόμη και τον μαθητή του να τον προδώσει, από αγάπη έβαλε πρώτο στον παράδεισο τον ληστή. Αυτή τη μυστηριακή έννοια της ελευθερίας, αυτή την υπέρλογη λογική της αγάπης, προβάλλει ο Χριστός και καλεί τους ανθρώπους να τη μιμηθούν. Τους καλεί να κινηθούν από το "κατ' εικόνα στο καθ' ομοίωσιν", δηλαδή να αναχθούν από τη φθορά, στην αφθαρσία, από την κολασμένη μοναξιά του εγωισμού, στην ευτυχία της επικοινωνίας.


Στην εκκλησιαστική ιστορία, η αλήθεια της ελευθερίας, παρερμηνεύτηκε τόσο πολύ, όσο ο ίδιο ο Χριστός, ο οποίος κατέστη σκάνδαλο και σημείο αντιλεγόμενο. Η ρήση ότι ο "σκοπός αγιάζει τα μέσα", ήρθε και επεσκίασε την ελευθερία και η αγάπη μετατράπηκε σε μίσος και επιβολή. Στο όνομα της ελευθερίας, έγιναν τα μεγαλύτερα εγκλήματα, στο όνομα της ιεραποστολής, επιβλήθηκε η χειρότερη προπαγάνδα, στο όνομα της προσφοράς σημειώθηκε η μεγαλύτερη εκμετάλλευση, στο όνομα του παραδείσου, ήρθε η χειρότερη κόλαση, στο όνομα του Θεού, θρονιάστηκε ο διάβολος.
Πιο επιρρεπείς στον κίνδυνο της πλάνης της προσφοράς, είναι οι εκκλησιαστικοί ταγοί, το εκάστοτε ιερατείο, οι λεγόμενοι χαρισματικοί άνθρωποι, οι οποίοι θεοποιώντας τη λογική και τα χαρίσματα που τους συνοδεύουν, υποπίπτουν στην εγωιστική αυταρέσκεια και την απόρριψη των άλλων. Κλεισμένοι συνήθως στο μοναξιασμένο θρόνο τους, σκαρφίζονται πράγματα και θαύματα για να "κινούν" τους άλλους, ώστε να αποφεύγουν και να ξεχνούν τον μπαμπούλα της εγωιστικής μοναξιάς τους.
Ο Μέγας και Άγιος Κωνσταντίνος, ο πρώτος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, υπήρξε ίσως ο πρώτος άνθρωπος που απαρνήθηκε την κληρονομική θεϊκή του ιδιότητα, για χάρη της ελευθερίας των υπηκόων του. Υιοθετώντας το περίφημο διάταγμα των Μεδιολάνων, με το οποίο καθιερώθηκε η ανεξιθρησκεία, - δηλαδή να πιστεύει ο καθένας ό,τι θέλει - στην πραγματικότητα απέβαλε το μανδύα του ημίθεου και φόρεσε το ένδυμα του ανθρώπου. Η πράξη του αυτή, σίγουρα θα θεωρήθηκε τότε, από πολλούς, ως πράξη αυτοκτονίας, αφού από τη μια υποβαθμίστηκε ο ίδιος και από την άλλη άνοιγαν οι ασκοί του Αιόλου για την εσωτερική συνοχή της αυτοκρατορίας. Ο συνεκτικός κρίκος ήταν η θεϊκή ιδιότητα του Καίσαρα, η οποία με μια μονοκονδυλιά διαγράφηκε. Η πρώτη επιδίωξη των προκατόχων του, να διατηρήσουν την καθαρότητα της αυτοκρατορίας, σκοτώνοντας, βιάζοντας και βασανίζοντας τους αιρετικούς χριστιανούς και όχι μόνο, ανατράπηκε αναφανδόν.
Αυτή η τολμηρότατη κίνηση του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ήταν αυτό ακριβώς το μυστικό της παράτασης ζωής, της χαροπαλεύουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, για άλλα χίλια χρόνια. Αν στη συνέχεια η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ονομάστηκε Βυζαντινή, είναι μια άλλη υπόθεση. Η φοβερή αυτή δύναμη της ανεξιθρησκείας, δεν είναι τίποτα άλλο παρά αντιγραφή της απλής ρήσης του Χριστού, ο οποίος είπε, "όστις θέλει οπίσω μου ελθείν...". Αυτό το φοβερό διάταγμα, που μπορεί να παρομοιαστεί με έκρηξη ατομικής βόμβας, όπλισε τα χέρια των μισών αυτοκρατόρων, ώστε να ανατρέψουν τους άλλους μισούς. Έδωσε το σθένος στους μισούς Πατριάρχες να καταστούν άγιοι και στους άλλους μισούς να μεταμορφωθούν σε αντίχριστους. Έδωσε τη δύναμη για τη δημιουργία μιας πολιτείας, που οι δυνατοί κυβερνούσαν και οι αδύνατοι απολάμβαναν τη φιλανθρωπία των άλλων. Ωστόσο, σε μια πολιτεία ανθρώπων, ποτέ δεν εκλείπουν οι αστοχίες και κουτοπονηριές. Τα φοβερότερα εγκλήματα διαπράχθηκαν κατά την περίοδο αυτή, όπως και η φοβερότερη ηθική διαφθορά. Μέσα όμως από την αληθινή πάλη ιδεών και ανθρώπων, γεννήθηκε η σπουδαιότερη φιλοσοφία, η ωραιότερη τέχνη, η μοναδική μουσική, η ασύγκριτη ποίηση, η υπέρλογη θεολογία, που ισχύει και θα ισχύει στον αιώνα τον άπαντα. Πηγή και κινητήρια δύναμη η ελευθερία, την οποία όλοι σέβονταν και όλοι ανέχονταν.