Ο Aγιος Γεώργιος ο δρακοντωκτώνος
.
Η απαθανάτιση με γράμματα και εικόνες μια περασμένης εποχής, είναι ένα ωραίο μα δύσκολο εγχείρημα το οποίο κρύβει πολύ μαγεία και μυστήριο, αλλά και πολλές παγίδες. Πολλοί επιχείρησαν και επιχειρούν με τη φαντασία τους ή με βάση διηγήσεις να αποτυπώσουν στο χαρτί ή τον καμβά μια περασμένη εποχή, αλλά ελάχιστοι πιστεύω ότι επιτυγχάνουν το ποθούμενο. Ένας τόπος, μια εποχή, οι προηγούμενοι άνθρωποι μπορούν να περιγραφούν αυθεντικά μόνο από ανθρώπους που έζησαν μια εποχή, που βίωσαν την επαφή με τους συγκεκριμένους ανθρώπους, που είναι έστω και ετεροχρονισμένα μέρος αυτής της ομήγυρης.
Οι φιλόσοφοι της ζωής, υποστηρίζουν ότι μόνο όσο πόνεσαν μπορούν να γράψουν αληθινά και από τον κανόνα αυτό, δεν ξεφεύγουν βεβαίως και όσοι επιχειρούν να σκιαγραφήσουν την παράδοση.
Διεισδύοντας στο πρόσφατο παρελθόν διαπιστώνουμε ότι ελάχιστοι δημιουργοί μπόρεσαν να αφήσουν έργο διαχρονικό και αυθεντικό. Να αναφέρουμε ενδεικτικά τον Φώτη Κόντογλου, ο οποίος έζησε τον κόσμο της Μικρασίας και τον αποτύπωσε τόσο στα γραπτά του όσο και στους πίνακες του. Υπάρχουν και άλλοι οι οποίοι σήμερα μπορεί να μεσουρανούν με ανάλογα εγχειρήματα, τα οποία ωστόσο έχουν πηγή τη φαντασία τους και όχι την πραγματικότητα. Δεν έχει σημασία να μνημονευτούν εδώ αφού κανείς βεβαίως δεν δικαιώνεται ή δεν καταδικάζεται πριν το οριστικό τέλος, τον θάνατο. Εξάλλου μπορεί οι σημερινοί μαζάνθρωποι της τεχνολογικής υπερβολής, να αρέσκονται και να απολαμβάνουν το μη αυθεντικό το οποίο σίγουρα είναι πιο κοντά στις συνήθειες τους.
Ένα δύσκολο εγχείρημα, πρωτοποριακό και εξόχως ριψοκίνδυνο, ανέλαβε στον τόπο μας ο Χαράλαμπος Επαμεινώνδας, ο οποίος είναι προικισμένος τόσο με το ταλέντο της ζωγραφικής όσο και της συγγραφής. Μετέφερε στο χαρτί, τόσο με το χρωστήρα του, όσο και με τα κείμενα του, ιστορίες που άκουσε από τις γιαγιάδες του αλλά και άλλους υπερήλικες. Το τελευταίο του βιβλίο, «Ο Αγιος Γεώργιος ο Δρακοντωκτώνος» αποτελεί καταγραφεί της ιστορίας του Αγίου, όπως την άκουσε από ένα αόμματο εκατό χρονών όταν ήταν παιδί. Ζούσε μόνος του, όπως αναφέρει στον πρόλογο του βιβλίου του, έξω από το χωριό. «Άρχιζε να τραγουδιστά, άφηνε το μέλος, συνέχιζε με διήγηση, άφηνε τη διήγηση, έπιανε την απαγγελία, στίχους καταλογάδιν και πάλι με τα δικά του λόγια. Θυμάμαι τη μορφή του, όταν ιστορούσε, οι νεκρές κόρες των ματιών του ήταν εκστατικές, καρφωμένες στο κενό. Ενόμιζα πως εκείνη τη στιγμή βρικόταν εκεί, στη σκηνή του δράματος, έβλεπε και περιέγραφε με κάθε λεπτομέρεια το δράμα.»
Η όλη ιστορία όπως την καταγράφει ο Χαράλαμπος Επαμεινώνδας θυμίζει την ιστορία του τυφλού, όπως λέει η παράδοση Ομήρου, ο οποίος περιέγραψε με θαυμαστή και μοναδική λεπτομέρεια τις μάχες της Τροίας και τις περιπέτειες του Οδυσσέα.
Ξεχωριστές είναι και οι μορφές των προσώπων και των μορφών που ζωγραφίστηκαν από τον ίδιο το συγγραφέα στο παραμύθι. Έχουν τη φυσιογνωμία των παλαιών ανθρώπων της Πάφου, τους οποίους μπορεί κανείς να συναντήσει τυχαία πλέον στα ξεχασμένα χωριά. Οι σχέσεις μεταξύ ποιήματος, κειμένου και εικόνας δένουν αρμονικότατα και βεβαίως όλα αυτά με τη βοήθεια της σύγχρονης τυπογραφίας, η οποία όταν γίνεται με μεράκι, κάνει πραγματικά θαύματα.
Τελειώνοντας να σημειώσω την υποσημείωση στον πρόλογο, όπου καταγράφεται η απορία του υιού του συγγραφέα για τα ναρκωτικά και τη δίωξη των χρηστών από την Αστυνομία. «Κατάλαβα, μου είπε (το παιδί) το ναρκωτικό είναι ένας δράκος που τρώει τα παιδάκια». Αη-Γιώργη, βοήθαε...
Οι φιλόσοφοι της ζωής, υποστηρίζουν ότι μόνο όσο πόνεσαν μπορούν να γράψουν αληθινά και από τον κανόνα αυτό, δεν ξεφεύγουν βεβαίως και όσοι επιχειρούν να σκιαγραφήσουν την παράδοση.
Διεισδύοντας στο πρόσφατο παρελθόν διαπιστώνουμε ότι ελάχιστοι δημιουργοί μπόρεσαν να αφήσουν έργο διαχρονικό και αυθεντικό. Να αναφέρουμε ενδεικτικά τον Φώτη Κόντογλου, ο οποίος έζησε τον κόσμο της Μικρασίας και τον αποτύπωσε τόσο στα γραπτά του όσο και στους πίνακες του. Υπάρχουν και άλλοι οι οποίοι σήμερα μπορεί να μεσουρανούν με ανάλογα εγχειρήματα, τα οποία ωστόσο έχουν πηγή τη φαντασία τους και όχι την πραγματικότητα. Δεν έχει σημασία να μνημονευτούν εδώ αφού κανείς βεβαίως δεν δικαιώνεται ή δεν καταδικάζεται πριν το οριστικό τέλος, τον θάνατο. Εξάλλου μπορεί οι σημερινοί μαζάνθρωποι της τεχνολογικής υπερβολής, να αρέσκονται και να απολαμβάνουν το μη αυθεντικό το οποίο σίγουρα είναι πιο κοντά στις συνήθειες τους.
Ένα δύσκολο εγχείρημα, πρωτοποριακό και εξόχως ριψοκίνδυνο, ανέλαβε στον τόπο μας ο Χαράλαμπος Επαμεινώνδας, ο οποίος είναι προικισμένος τόσο με το ταλέντο της ζωγραφικής όσο και της συγγραφής. Μετέφερε στο χαρτί, τόσο με το χρωστήρα του, όσο και με τα κείμενα του, ιστορίες που άκουσε από τις γιαγιάδες του αλλά και άλλους υπερήλικες. Το τελευταίο του βιβλίο, «Ο Αγιος Γεώργιος ο Δρακοντωκτώνος» αποτελεί καταγραφεί της ιστορίας του Αγίου, όπως την άκουσε από ένα αόμματο εκατό χρονών όταν ήταν παιδί. Ζούσε μόνος του, όπως αναφέρει στον πρόλογο του βιβλίου του, έξω από το χωριό. «Άρχιζε να τραγουδιστά, άφηνε το μέλος, συνέχιζε με διήγηση, άφηνε τη διήγηση, έπιανε την απαγγελία, στίχους καταλογάδιν και πάλι με τα δικά του λόγια. Θυμάμαι τη μορφή του, όταν ιστορούσε, οι νεκρές κόρες των ματιών του ήταν εκστατικές, καρφωμένες στο κενό. Ενόμιζα πως εκείνη τη στιγμή βρικόταν εκεί, στη σκηνή του δράματος, έβλεπε και περιέγραφε με κάθε λεπτομέρεια το δράμα.»
Η όλη ιστορία όπως την καταγράφει ο Χαράλαμπος Επαμεινώνδας θυμίζει την ιστορία του τυφλού, όπως λέει η παράδοση Ομήρου, ο οποίος περιέγραψε με θαυμαστή και μοναδική λεπτομέρεια τις μάχες της Τροίας και τις περιπέτειες του Οδυσσέα.
Ξεχωριστές είναι και οι μορφές των προσώπων και των μορφών που ζωγραφίστηκαν από τον ίδιο το συγγραφέα στο παραμύθι. Έχουν τη φυσιογνωμία των παλαιών ανθρώπων της Πάφου, τους οποίους μπορεί κανείς να συναντήσει τυχαία πλέον στα ξεχασμένα χωριά. Οι σχέσεις μεταξύ ποιήματος, κειμένου και εικόνας δένουν αρμονικότατα και βεβαίως όλα αυτά με τη βοήθεια της σύγχρονης τυπογραφίας, η οποία όταν γίνεται με μεράκι, κάνει πραγματικά θαύματα.
Τελειώνοντας να σημειώσω την υποσημείωση στον πρόλογο, όπου καταγράφεται η απορία του υιού του συγγραφέα για τα ναρκωτικά και τη δίωξη των χρηστών από την Αστυνομία. «Κατάλαβα, μου είπε (το παιδί) το ναρκωτικό είναι ένας δράκος που τρώει τα παιδάκια». Αη-Γιώργη, βοήθαε...
Σχόλια