Η επίδειξη της εξουσίας και η ταπείνωση της αγιότητας

Η επίδειξη της εξουσίας και η ταπείνωση της αγιότητας

.

---

Η ΕΙΔΟΠΟΙΟΣ διαφορά μεταξύ ενός πνευματικού πατέρα και ενός κοσμικού ηγέτη, είναι κατά κύριο λόγο ο τρόπος που αντιμετωπίζουν και συμπεριφέρονται απέναντι στους άλλους ανθρώπους. Για τους ηγέτες του κόσμου, η επίδειξη - όπως αυτή και αν μεταφράζεται - αποτελεί βασική παράμετρο του τρόπου συμπεριφοράς. Για τους εκκλησιαστικούς ταγούς, η ταπείνωση - όπως αυτή και αν εκδηλώνεται - αποτελεί βασικό τρόπο επικοινωνίας με το Θεό και τους άλλους. Για τους πατέρες, η ταπείνωση αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία κτίζεται η αγιότητα και για τους ηγέτες, η επίδειξη είναι η βάση πάνω στην οποία έλκονται και ελέγχονται οι μάζες. Από κει και πέρα, είναι δύσκολο για έναν άνθρωπο να διακρίνει αν ένα πρόσωπο ενεργεί ως ηγέτης ή ως πατέρας, είτε αυτό βρίσκεται στο χώρο της κοσμικής εξουσίας, είτε στο πεδίο της εκκλησιαστικής διακονίας.

ΣΗΜΑΣΙΑ έχει βεβαίως το αποτέλεσμα των ενεργειών των ανθρώπων, δηλαδή κατά πόσο έλκονται από πνεύμα αγάπης προς τους άλλους ανθρώπους ή από διάθεση εγωιστικής επίδειξης. Η δυσκολία στη διάκριση των κινήτρων με τα οποία ενεργούν οι άνθρωποι που κατέχουν, είτε πνευματική, είτε κοσμική εξουσία, βρίσκεται στο γεγονός ότι τα κίνητρα συνήθως δεν φανερώνονται και κατά κανόνα βρίσκονται στο πίσω μέρος του μυαλού τού κάθε ανθρώπου. Βασική αρχή και για τους δύο είναι το ρητό που θέλει όλους να ενεργούν για το καλό των ανθρώπων. Τώρα, τι είναι καλό και τι συμφέρει στον κάθε άνθρωπο, είναι μια άλλη δύσκολη υπόθεση.
ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟ των ανθρώπων υπάρχει η Αστυνομίας, δημιουργήθηκαν οι φυλακές, αλλά και για την ευτυχία των πολιτών εγκαθιδρύονται οι εξουσίες και οι νόμοι. Από εκεί και πέρα, πόσο δίκαιες είναι οι εξουσίες, πόσο καλοί είναι οι νόμοι και πόσο αποτελούν προπέτασμα καπνού για να εξουσιάζουν φαύλοι άνθρωποι, είναι μια άλλη υπόθεση. Και στην αντίπερα όχθη, η κατ΄ εξοχήν αγαπητική σχέση ανάμεσα στον πνευματικό πατέρα και τον μαθητή, η οποία οδηγεί κατ' ευθείας στον παράδεισο, μπορεί να διολισθήσει από σχέση ελευθερίας, σε σχέση καταπίεσης και δημιουργίας ενοχών. Ο πατέρας, στη δική του αστοχία, διαταράσσει την ψυχή του πνευματικού του παιδιού, για να διατηρήσει τη δική του εξουσία.
ΒΕΒΑΙΩΣ, οι περισσότερες μορφές εξουσίας είναι αναγκαία κακά, γιατί η κακία του κόσμου, πλημμυρίζει την κοινωνία. Δεν μπορείς να αντικρούσεις τους τρομοκράτες που σκοτώνουν αθώους με καλά λόγια, αλλά ούτε και πάλι μπορείς να αφήσεις ελεύθερους όσους σκοτώνουν και κλέβουν. Από την άλλη, δεν γίνεται για χάρη της εξουσίας να φυλακίζονται πολιτικοί αντίπαλοι και δημοσιογράφοι, γιατί επέκριναν τον τρόπο που ενεργεί μια εξουσία. Και στο χώρο της Εκκλησίας, χριστιανική ζωή, χωρίς καθοδήγηση του πνευματικού, είναι πορεία μέσα σε αγκάθια. Οι παγίδες του διαβόλου, οι πειρασμοί των άλλων, αλλά κυρίως η αδυναμία της ίδιας της φύσης, αποτελούν πορεία σε ναρκοπέδιο. Μόνο με την καθοδήγηση, εξ ουρανού - διά των μυστηρίων - και εξ ανθρώπων - διά των πνευματικών συμβουλών - μπορεί ο άνθρωπος να βρει το δρόμο για τον παράδεισο.

Ο ΑΒΒΑΣ Ησαΐας λέει ότι είναι πολύ σπουδαίο και πολύτιμο αγαθό να νικήσει κανείς την κενοδοξία και να προκόψει στη γνώση του Θεού. Γιατί αυτός που πέφτει στην εξουσία αυτού του πονηρού πάθους της κενοδοξίας, γίνεται ξένος προς την ειρήνη, σκληραίνει η καρδιά του προς τους εν Χριστώ αδελφούς και τελική συμφορά του είναι ότι πέφτει στην υψηλοφροσύνη, δηλαδή στην υπερηφάνια, που είναι η μάνα όλων των κακών. Εσύ όμως, πιστέ δούλε του Χριστού, κράτα κρυφή την εργασία σου, και με πόνο καρδιάς φρόντισε να μη χάσεις τον μισθό της εργασίας σου εξαιτίας της ανθρωπαρέσκειας. Γιατί αυτός που κάνει κάτι για να επιδειχθεί στους ανθρώπους, απομακρύνεται από τον μισθό του, όπως είπε ο Κύριος.

ΚΑΙ Η ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ Γαβριηλία έλεγε ότι "όλα έχουν δύο όψεις, σαν δίκοπο μαχαίρι. Εκείνο που σήμερα δημιουργεί, αύριο καταστρέφει. Ο νοών νοείτω. Η πείρα μου με δίδαξε ότι κανένας δεν μπορεί να βοηθήσει κανέναν, παρ΄ όλη τη θέληση και την αγάπη, η βοήθεια έρχεται μόνον όταν έρθει η Ώρα του Θεού, από τον Έναν. Είμαστε χρήσιμοι μόνο όταν δεν υπάρχουμε για τον εαυτό μας. Και το αντίθετο. Δεν πρέπει να παίρνουμε αποφάσεις για τους άλλους. Να το αφήνουμε στους Αγγέλους, κι αυτοί βρίσκουν πάντα την καλύτερη λύση. Σαν τον Σίμωνα τον Κυρηναίο, πρέπει να είμαστε πάντα έτοιμοι να τρέξουμε εις βοήθειαν του συνανθρώπου.