Ο φόβος του προσηλυτισμού και η ελευθερία έκφρασης

Ο φόβος του προσηλυτισμού και η ελευθερία έκφρασης

.

---

* Τέλος του 19ου αιώνα προτεστάντες μισιονάριοι - ιεραπόστολοι πήγαν στον τότε Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Σωφρόνιο και του ζήτησαν άδεια για να διανέμουν παραφρασμένες Αγίες Γραφές στους χριστιανούς. Όπως γράφει η ιστορικός Μάγδα Ρίχτερ, ο Αρχιεπίσκοπος χωρίς να ταραχθεί και χωρίς να θυμώσει και με πολλή ευκολία, έδωσε άδεια, γνωρίζοντας ότι οι πιστοί δεν έχουν να φοβηθούν από τέτοια εγχειρήματα. Γι αυτούς η πίστη, ήταν ζωντανή καθημερινή πράξη και δεν είχε καμιά σχέση με τα χαρτιά και τις δυσνόητες θεωρίες. Η ανοχή και αποδοχή του άλλου, σημαίνει και έλλειψη άγχους και αγωνίας για το μέλλον.

* Η δύναμη της Ορθοδοξίας ξεκινά από το γεγονός ότι δεν είναι θρησκεία και καταλήγει στην ανοχή των άλλων. Το περίφημο διάταγμα των Μεδιολάνων,(313) με το οποίο καθιερώθηκε η ανεξιθρησκία, δηλαδή ο καθένας να λατρεύει όποιο θεό θέλει, ήταν το μυστικό με το οποίο καθιέρωσε τον Χριστιανισμό μετά τους διωγμούς των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Έθεσε τέρμα στην εκτός νόμου θέση των Χριστιανών, ενώ συγχρόνως αναγνώρισε πλήρη θρησκευτική ελευθερία, υποβιβάζοντας έτσι την ειδωλολατρεία, de jure, από την προηγούμενη θέση της, ως της μόνης επίσημης θρησκείας, στην ίδια θέση που είχαν και οι άλλες θρησκείες.
* Η Εκκλησία πολέμησε τις αιρέσεις μόνο όταν κινδύνευε η αλήθεια της πίστης, μόνο όταν κινδύνευαν οι πιστοί να χάσουν το δρόμο προς το Θεό. Σε διαφορετικές περιπτώσεις ανεχόταν τους άλλους και προσπαθούσε μέσα από τη διδασκαλία και τη ζωντανή πίστη να επαναφέρει τα "απολωλότα αρνία" πίσω στην λογική ποίμνη. Οι Οικουμενικές Σύνοδοι και η καταδίκη των αιρετικών, γινόταν πάντα από αγάπη και πάντα για την προστασία των πιστών. Ποτέ δεν συνήλθαν Σύνοδοι, απλά και μόνο για να δογματίσουν, για να καθιερώσουν νόμους και κανόνες. Όλα ξεκινούσαν από την ανάγκη για θεραπεία και υπόδειξη του σωστού δρόμου, όταν αυτό χρειαζόταν. Το βάρος ήταν στη ζωντανή πράξη και τον καθημερινό αγώνα για τη σωτηρία.

* Ο γεμάτος άγχος και φόβο αντιαιρετικός αγώνας, καμιά σχέση δεν έχει με την αληθινή αγάπη του Χριστού. Κατά κανόνα, αποτελεί την εύκολη λύση στις αστοχίες της πίστης στον Χριστό και συνήθως υποκρύπτει εθνικιστικά πάθη και αδυναμίες. Ο παραλογισμός της ιεράς εξέτασης, ο οποίος δεν είναι άγνωστος στην Ανατολή, ευτυχώς χωρίς θεσμοθέτηση και ιεροποίηση της πρακτικής, ήταν και είναι το καταφύγιο πολλών κατεργαρέων. Η δημιουργία εχθρών αποτελεί και την αιτία ύπαρξης του αμυνόμενου ή του αντεπιτιθέμενου. Χωρίς διάβολο δεν αγιάζει κανείς και χωρίς εχθρούς δεν αναδεικνύεται κανείς ήρωας. Ωστόσο, μεγαλύτεροι άγιοι και μεγαλύτεροι ήρωες, είναι όσοι πολέμησαν τον κακό εαυτό τους και μετέτρεψαν τα πάθη σε αρετές. Εξάλλου, το μαρτύριο της συνείδησης είναι ισάξιο με το μαρτύριο του αίματος.

* Πάνω από τα κορμιά των Κυπρίων, πέρασαν μεταφορικά και πραγματικά, δεκάδες ξένες φυλές και δεκάδες κατακτητές αφήνοντας τα σημάδια τους. Ωστόσο, κανείς δεν μπόρεσε να αλλοιώσει την πίστη, τα ήθη, τα έθιμα ακόμη και τη γλώσσα των Κυπρίων. Αυτό έγινε κατορθωτό, όχι μέσω της φυσικής ή πνευματικής δύναμης των Κυπρίων, αλλά μέσω της ανοχής και της υπομονής. Μέσω της δύναμης της πίστης στον Χριστό και σίγουρα με το θαύμα της εξ ουρανού βοήθειας.

* Ο σπουδαίος, αείμνηστος σήμερα βυζαντινολόγος σερ Στίβεν Ράνσιμαν, στην τελευταία του συνέντευξη δήλωνε ότι "Χαίρομαι με τη σκέψη ότι στα επόμενα 100 χρόνια η Ορθοδοξία θα είναι η μόνη ιστορική Εκκλησία που θα υφίσταται. Η Αγγλικανική Εκκλησία είναι σε πολύ κακά χάλια. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία χάνει συνεχώς έδαφος. Αλλά ευτυχώς υπάρχει η Ορθόδοξη Εκκλησία. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση ο αυξανόμενος αριθμός αυτών που ασπάζονται την Ορθοδοξία και μάλιστα στη Βρετανία. Πιστεύω ότι προσφέρει την πραγματική πνευματικότητα που οι άλλες εκκλησίες δεν μπορούν πλέον να μεταδώσουν. Όλα αυτά με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Ορθοδοξία θα διατηρηθεί σε αντίθεση με τις άλλες".