Όταν οι πέτρες του Ακάμα γίνονται τέχνη
Όταν
οι πέτρες του Ακάμα γίνονται τέχνη
.
Το
μεράκι στη ζωή είναι μεγάλη υπόθεση και όταν αφιερώνεις μια ζωή στο μεράκι,
τότε τα έργα σου γίνονται χρήσιμα για τους ανθρώπους και σπουδαία την κοινωνία.
Ο Γιώργος Κεπόλας, είχε την τύχη ή καλύτερα το πείσμα, να αφιερωθεί στο μεράκι
του και στο τάλαντο που του χάρισε ο Θεός. Έχοντας ως μότο ζωής, τη φράση του
Καζαντζάκη στο βιβλίο, Αναφορά στο Γκρέκο "Εύρον πράσινην πέτραν,
ωραιότατην, ελθέ αμέσως. Ζορπάς" αναζητεί τις ξεχωριστές πέτρες, οι οποίες
να αναδίδουν τη μυρωδιά του τόπου του, τις οποίες επεξεργάζεται με τα
επιστημονικά εφόδια των σπουδών τους, στη Εθνική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Νέας
Υόρκης και τις παραγγελιές από το χωριανό του, ιερομόναχο Καλλίνικο
Σταυροβουνιώτη.
Ο Γιώργος Κεπόλας, με το μειλίχιο χαρακτήρα του και τον ζεστό του λόγο, ανεβαίνει και κατεβαίνει στα λαγκάδια και τις βουνοκορφές του Ακάμα, για να βρει τις καλές πέτρες με τα ξεχωριστά χρώματα, τις οποίες χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη για τα ψηφιδωτά του. Αφήνει πίσω τις εύκολες λύσεις με τις εισαγόμενες κυρίως ιταλικές πέτρες, οι οποίες μπορεί να είναι φανταχτερές και ανεξίτηλες, ωστόσο δεν παύουν να αποτελούν ξένο σώμα στο χρώμα της Κύπρου. Υπάρχει βεβαίως και η διάσταση της ζωντάνιας, των κυπριακών πετρών, οι οποίες με το πέρασμα του χρόνου, αλλάζουν χρώμα - ανεπαίσθητα πάντα - δεικνύοντας και επιβεβαιώνοντας ότι σε αυτό τον κόσμο και όχι μόνο, τα πάντα ρει, τα πάντα αλλάζουν, έστω και αν όλα φαίνονται πολλές φορές τα ίδια.
Βεβαίως δεν αρκεί η πρώτη ύλη, αλλά χρειάζεται πρώτα και κύρια το χέρι, η καλύτερη ψυχή του καλλιτέχνη, για να δημιουργηθεί ένα έργο τέχνης. Ο Γιώργος Κεπόλας χρησιμοποιεί την βυζαντινή τεχνοτροπία στα ψηφιδωτά που δημιουργεί, ενώ και η πλειοψηφία των έργων του, αναπαριστούν, ιστορούν καλύτερα, το Χριστό, την Παναγία και άλλους αγίους. Επειδή αποτελούν κατάθεση ψυχής, τα έργα του Γιώργου Κεπόλα είναι μοναδικά και φυσικά δεν γίνονται κατά παραγγελία. Το γεγονός αυτό μπορεί μεν να δημιουργεί ένα μεγαλύτερο κόστος, τόσο για τον καλλιτέχνη, όσο και τον φιλότεχνο, ωστόσο η μοναδικότητα, προσφέρει αξία όχι μόνο οικονομική αλλά κυρίως καλλιτεχνική. Τα έργα του, αναδίδουν μια γλυκύτητα η οποία αποτελεί συνδυασμό της πρώτης ύλης, αλλά και του μειλίχιου χαρακτήρα του καλλιτέχνη, ο οποίος όπως λέει, απολαμβάνει το κλείσιμο στη μοναξιά του εργαστηρίου από την αναγκαστική παρουσίαση των έργων του στο κοινό.
Έκθεση Κεπόλα
Ο Γιώργος Κεπόλας θα παρουσιάσει μια σειρά από ψηφιδωτά από την ερχόμενη Τετάρτη 23 Νοεμβρίου μέχρι τις 30 του μήνα, στα κεντρικά γραφεία της Ελληνικής Τράπεζας στην Λεωφόρο Λεμεσού και Αθαλάσσας στη Λευκωσία. Στην έκθεση θα παρουσιαστούν και 13 ψηφιδωτά τα οποία κοσμούν το ημερολόγιο του 2006 της Ελληνικής Τράπεζας. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα τελέσει ο Υπουργός Παιδείας Πεύκιος Γεωργιάδης στις 19:30. Η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινώς εκτός Σαββάτου και Κυριακής από 9:00-14:00. Να αναφέρουμε ότι αφιερώματα για την έκθεση παρουσιάζονται ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ενημερώθηκαν ξένοι φιλότεχνοι - τουρίστες και όχι μόνο - για το γεγονός, ώστε να δουν από κοντά τα έργα.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Η τέχνη του ψηφιδωτού
Τα πρώτα δείγματα ψηφιδωτού βρέθηκαν στη Μεσοποταμία και χρονολογούνται από την τρίτη χιλιετία π.Χ. Στην Ελλάδα, μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας ψηφιδωτά, φτιαγμένα με μικρά βότσαλα, συναντούμε στην Πέλλα, πρωτεύουσα του μακεδονικού κράτους, γύρω στον 4ο αιώνα π.Χ. Η μεγάλη ανάπτυξη σημειώνεται στους ελληνικούς και κυρίως ρωμαϊκούς χρόνους, σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο, απ' όπου προέρχονται και τα περίφημα κυπριακά ψηφιδωτά της Πάφου, του Κουρίου, της Σαλαμίνας κ.ά. Όλα αυτά έγιναν με ψηφίδες από φυσικά πετρώματα διαφόρων αποχρώσεων, είχαν ως κύριο θεματικό τους άξονα την αρχαιοελληνική μυθολογία και προορίζονταν αποκλειστικά για τη διακόσμηση δαπέδων.
Η βυζαντινή τέχνη του ψηφιδωτού, που διαδέχθηκε τη ρωμαϊκή, επέφερε ριζικές ανακατατάξεις τόσο στη θεματική όσο και στην τεχνική. Η εισαγωγή του χρυσού, επέβαλε την κατασκευή τεχνητών ψηφίδων από σμάλτο, με έντονες αποχρώσεις. Από την άλλη, τα βυζαντινά ψηφιδωτά δεν προορίζονταν για τη διακόσμηση δαπέδων αλλά κυρίως για τη διακόσμηση τοίχων. Στην Κύπρο, σημαντικά δείγματα αυτής της περιόδου είναι τα ψηφιδωτά της Κανακαριάς, της Αγγελόκτιστης και της Παναγίας της Κυράς.
Με τη πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας ουσιαστικά εγκαταλείπεται και η τέχνη του ψηφιδωτού. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται προσπάθειες για αναβίωση, τόσο στηv Κύπρο όσο και παγκόσμια.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Αναζητώντας τις ωραίες πέτρες
"Εύρον πράσινην πέτραν ωραιοτάτην, ελθέ αμέσως. Ζορμπάς" Ν. Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο
Η αναζήτηση για ωραίες χρωματιστές πέτρες από τη φύση, είναι μια υπόθεση περιπετειώδης, μια πράξη μαγική, όπως κι' όλες οι πράξεις του σύμπαντος. Είναι αυτή η μαγεία που μας δίνει τη δύναμη και την υπομονή να σηκωθούμε πριν καλά καλά ξημερώσει, αφήνοντας πίσω τη ζεστή θαλπωρή του σπιτιού και τη γλύκα του πρωινού ύπνου. Τα σύνεργά μας, κούσπος, λιβέρι, μάτσα και κοπίδια, έτοιμα από την προηγούμενη μέρα. Όλα έτοιμα για τη μεγάλη αναζήτηση στην Πάφο, τον Ακάμα και τα βουνά του Τροόδους.
Δυστυχώς η φύση δεν στάθηκε το ίδιο απλόχερη για όλες τις περιοχές της Κύπρου, όσον αφορά στα υλικά που χρειαζόμαστε για τη δημιουργία των ψηφιδωτών. Τα χάρισε, σχεδόν όλα, στη δυτική πλευρά του νησιού. Έτσι, για μας που ζούμε στη Λευκωσία, χρειάζεται ένα μακρινό ταξίδι για να φτάσουμε ως εκεί. Ωστόσο, η ομορφιά του τοπίου στη διαδρομή, μας αποζημιώνει με το παραπάνω.
Η κατάβαση σε απόκρημνες παραλίες και βαθιές χαράδρες είναι δύσκολη υπόθεση, με πολλές παγίδες, ακόμα και για οχήματα φτιαγμένα για τέτοιες διαδρομές. Η βροχή της προηγούμενης μέρας γέμισε την πλάση με όλων των ειδών τις μυρουδιές, κατευθείαν από τα σπλάχνα της γης. Ο ήλιος που θ' ανατείλει, θα δώσει το σύνθημα για μια καινούργια μέρα. Όμορφη Κύπρος. Ο ήλιος, το πρωινό αεράκι, η ζεστή άχνα της γης, μοιάζουν σαν ατέλειωτα χάδια. Πολλές φορές χρειάζεται να περπατήσουμε χιλιόμετρα, φορτωμένοι με κάθε λογής πέτρες, για να επιστρέψουμε στο σημείο εκκίνησης. Αλλά, ειν' ανείπωτη χαρά, ν' ακούς δίπλα το βρυχηθμό της θάλασσας ή το ατέλειωτο μουρμουρητό του ποταμού, καθώς ξεπλέvουν αδιάκοπα τα υλικά τους.
Καθώς πλησιάζει το ηλιοβασίλεμα, επιταχύνουμε τους ρυθμούς, για να μαζέψουμε όσες περισσότερες πέτρες μπορούμε. Η ώρα της επιστροφής πλησιάζει. Τα χρώματα που βρίσκουμε συνήθως, είναι κόκκινο, κίτρινο, ώχρα, πράσινο, μαύρο, άσπρο και γκρίζο, φτάνοντας μέχρι τις αποχρώσεις του γαλάζιου. Καθαρό γαλάζιο, όσο κι αν ψάξαμε, δεν καταφέραμε να βρούμε στην Κύπρο, έτσι το φέρνουμε από τη μακρινή Βραζιλία.
Μετά το ταξίδι της αναζήτησης, αρχίζει ο αγώνας της δημιουργίας. Οι χρωματιστές πέτρες μαζεμένες από τη φύση, θα δώσουν ζωή στις ψηφιδωτές αναπαραστάσεις.
Γιώργος Κεπόλας
Ο Γιώργος Κεπόλας, με το μειλίχιο χαρακτήρα του και τον ζεστό του λόγο, ανεβαίνει και κατεβαίνει στα λαγκάδια και τις βουνοκορφές του Ακάμα, για να βρει τις καλές πέτρες με τα ξεχωριστά χρώματα, τις οποίες χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη για τα ψηφιδωτά του. Αφήνει πίσω τις εύκολες λύσεις με τις εισαγόμενες κυρίως ιταλικές πέτρες, οι οποίες μπορεί να είναι φανταχτερές και ανεξίτηλες, ωστόσο δεν παύουν να αποτελούν ξένο σώμα στο χρώμα της Κύπρου. Υπάρχει βεβαίως και η διάσταση της ζωντάνιας, των κυπριακών πετρών, οι οποίες με το πέρασμα του χρόνου, αλλάζουν χρώμα - ανεπαίσθητα πάντα - δεικνύοντας και επιβεβαιώνοντας ότι σε αυτό τον κόσμο και όχι μόνο, τα πάντα ρει, τα πάντα αλλάζουν, έστω και αν όλα φαίνονται πολλές φορές τα ίδια.
Βεβαίως δεν αρκεί η πρώτη ύλη, αλλά χρειάζεται πρώτα και κύρια το χέρι, η καλύτερη ψυχή του καλλιτέχνη, για να δημιουργηθεί ένα έργο τέχνης. Ο Γιώργος Κεπόλας χρησιμοποιεί την βυζαντινή τεχνοτροπία στα ψηφιδωτά που δημιουργεί, ενώ και η πλειοψηφία των έργων του, αναπαριστούν, ιστορούν καλύτερα, το Χριστό, την Παναγία και άλλους αγίους. Επειδή αποτελούν κατάθεση ψυχής, τα έργα του Γιώργου Κεπόλα είναι μοναδικά και φυσικά δεν γίνονται κατά παραγγελία. Το γεγονός αυτό μπορεί μεν να δημιουργεί ένα μεγαλύτερο κόστος, τόσο για τον καλλιτέχνη, όσο και τον φιλότεχνο, ωστόσο η μοναδικότητα, προσφέρει αξία όχι μόνο οικονομική αλλά κυρίως καλλιτεχνική. Τα έργα του, αναδίδουν μια γλυκύτητα η οποία αποτελεί συνδυασμό της πρώτης ύλης, αλλά και του μειλίχιου χαρακτήρα του καλλιτέχνη, ο οποίος όπως λέει, απολαμβάνει το κλείσιμο στη μοναξιά του εργαστηρίου από την αναγκαστική παρουσίαση των έργων του στο κοινό.
Έκθεση Κεπόλα
Ο Γιώργος Κεπόλας θα παρουσιάσει μια σειρά από ψηφιδωτά από την ερχόμενη Τετάρτη 23 Νοεμβρίου μέχρι τις 30 του μήνα, στα κεντρικά γραφεία της Ελληνικής Τράπεζας στην Λεωφόρο Λεμεσού και Αθαλάσσας στη Λευκωσία. Στην έκθεση θα παρουσιαστούν και 13 ψηφιδωτά τα οποία κοσμούν το ημερολόγιο του 2006 της Ελληνικής Τράπεζας. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα τελέσει ο Υπουργός Παιδείας Πεύκιος Γεωργιάδης στις 19:30. Η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινώς εκτός Σαββάτου και Κυριακής από 9:00-14:00. Να αναφέρουμε ότι αφιερώματα για την έκθεση παρουσιάζονται ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ενημερώθηκαν ξένοι φιλότεχνοι - τουρίστες και όχι μόνο - για το γεγονός, ώστε να δουν από κοντά τα έργα.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Η τέχνη του ψηφιδωτού
Τα πρώτα δείγματα ψηφιδωτού βρέθηκαν στη Μεσοποταμία και χρονολογούνται από την τρίτη χιλιετία π.Χ. Στην Ελλάδα, μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας ψηφιδωτά, φτιαγμένα με μικρά βότσαλα, συναντούμε στην Πέλλα, πρωτεύουσα του μακεδονικού κράτους, γύρω στον 4ο αιώνα π.Χ. Η μεγάλη ανάπτυξη σημειώνεται στους ελληνικούς και κυρίως ρωμαϊκούς χρόνους, σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο, απ' όπου προέρχονται και τα περίφημα κυπριακά ψηφιδωτά της Πάφου, του Κουρίου, της Σαλαμίνας κ.ά. Όλα αυτά έγιναν με ψηφίδες από φυσικά πετρώματα διαφόρων αποχρώσεων, είχαν ως κύριο θεματικό τους άξονα την αρχαιοελληνική μυθολογία και προορίζονταν αποκλειστικά για τη διακόσμηση δαπέδων.
Η βυζαντινή τέχνη του ψηφιδωτού, που διαδέχθηκε τη ρωμαϊκή, επέφερε ριζικές ανακατατάξεις τόσο στη θεματική όσο και στην τεχνική. Η εισαγωγή του χρυσού, επέβαλε την κατασκευή τεχνητών ψηφίδων από σμάλτο, με έντονες αποχρώσεις. Από την άλλη, τα βυζαντινά ψηφιδωτά δεν προορίζονταν για τη διακόσμηση δαπέδων αλλά κυρίως για τη διακόσμηση τοίχων. Στην Κύπρο, σημαντικά δείγματα αυτής της περιόδου είναι τα ψηφιδωτά της Κανακαριάς, της Αγγελόκτιστης και της Παναγίας της Κυράς.
Με τη πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας ουσιαστικά εγκαταλείπεται και η τέχνη του ψηφιδωτού. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται προσπάθειες για αναβίωση, τόσο στηv Κύπρο όσο και παγκόσμια.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Αναζητώντας τις ωραίες πέτρες
"Εύρον πράσινην πέτραν ωραιοτάτην, ελθέ αμέσως. Ζορμπάς" Ν. Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο
Η αναζήτηση για ωραίες χρωματιστές πέτρες από τη φύση, είναι μια υπόθεση περιπετειώδης, μια πράξη μαγική, όπως κι' όλες οι πράξεις του σύμπαντος. Είναι αυτή η μαγεία που μας δίνει τη δύναμη και την υπομονή να σηκωθούμε πριν καλά καλά ξημερώσει, αφήνοντας πίσω τη ζεστή θαλπωρή του σπιτιού και τη γλύκα του πρωινού ύπνου. Τα σύνεργά μας, κούσπος, λιβέρι, μάτσα και κοπίδια, έτοιμα από την προηγούμενη μέρα. Όλα έτοιμα για τη μεγάλη αναζήτηση στην Πάφο, τον Ακάμα και τα βουνά του Τροόδους.
Δυστυχώς η φύση δεν στάθηκε το ίδιο απλόχερη για όλες τις περιοχές της Κύπρου, όσον αφορά στα υλικά που χρειαζόμαστε για τη δημιουργία των ψηφιδωτών. Τα χάρισε, σχεδόν όλα, στη δυτική πλευρά του νησιού. Έτσι, για μας που ζούμε στη Λευκωσία, χρειάζεται ένα μακρινό ταξίδι για να φτάσουμε ως εκεί. Ωστόσο, η ομορφιά του τοπίου στη διαδρομή, μας αποζημιώνει με το παραπάνω.
Η κατάβαση σε απόκρημνες παραλίες και βαθιές χαράδρες είναι δύσκολη υπόθεση, με πολλές παγίδες, ακόμα και για οχήματα φτιαγμένα για τέτοιες διαδρομές. Η βροχή της προηγούμενης μέρας γέμισε την πλάση με όλων των ειδών τις μυρουδιές, κατευθείαν από τα σπλάχνα της γης. Ο ήλιος που θ' ανατείλει, θα δώσει το σύνθημα για μια καινούργια μέρα. Όμορφη Κύπρος. Ο ήλιος, το πρωινό αεράκι, η ζεστή άχνα της γης, μοιάζουν σαν ατέλειωτα χάδια. Πολλές φορές χρειάζεται να περπατήσουμε χιλιόμετρα, φορτωμένοι με κάθε λογής πέτρες, για να επιστρέψουμε στο σημείο εκκίνησης. Αλλά, ειν' ανείπωτη χαρά, ν' ακούς δίπλα το βρυχηθμό της θάλασσας ή το ατέλειωτο μουρμουρητό του ποταμού, καθώς ξεπλέvουν αδιάκοπα τα υλικά τους.
Καθώς πλησιάζει το ηλιοβασίλεμα, επιταχύνουμε τους ρυθμούς, για να μαζέψουμε όσες περισσότερες πέτρες μπορούμε. Η ώρα της επιστροφής πλησιάζει. Τα χρώματα που βρίσκουμε συνήθως, είναι κόκκινο, κίτρινο, ώχρα, πράσινο, μαύρο, άσπρο και γκρίζο, φτάνοντας μέχρι τις αποχρώσεις του γαλάζιου. Καθαρό γαλάζιο, όσο κι αν ψάξαμε, δεν καταφέραμε να βρούμε στην Κύπρο, έτσι το φέρνουμε από τη μακρινή Βραζιλία.
Μετά το ταξίδι της αναζήτησης, αρχίζει ο αγώνας της δημιουργίας. Οι χρωματιστές πέτρες μαζεμένες από τη φύση, θα δώσουν ζωή στις ψηφιδωτές αναπαραστάσεις.
Γιώργος Κεπόλας
Σχόλια