Η ομορφιά της καλής τέχνης...

Η ομορφιά της καλής τέχνης...

.

---

"Η φύση είναι μητέρα και δασκάλα μου", έλεγε ένας μεγάλος, καταξιωμένος καλλιτέχνης παραδεχόμενος και συμβιβαζόμενος με τη χοϊκή του φύτρα. Οι επαναστάσεις, συμπλήρωνε, μοιάζουν με γροθιά στο νερό που δημιουργεί παφλασμό, η οποία όμως τελικά καταλήγει σε μια τρύπα στο νερό. Η ανεπανάληπτη όσο και μοναδική ομορφιά του κόσμου διαχέεται και προσφέρεται σ' όλους τους ανθρώπους. Εγκλωβισμένος στη χοϊκή του φύτρα, ο άνθρωπος ατενίζει την ομορφιά και καλείται να κάνει το επόμενο βήμα που θα τον λυτρώσει από τα δεσμά της φύσης και θα τον καταστήσει αιώνιο. Η κίνηση απαιτεί τόλμη, ενθουσιασμό και πάθος, απαιτεί ρίσκο και πάλη για ζωή, απαιτεί έρωτα για την ομορφιά. Σ' αυτό τον κόσμο τον μικρό τον μέγα, κορωνίδα και αφέντης είναι ο άνθρωπος, ο οποίος ως συνδημιουργός του θείου, καλείται να δράσει, πάντα, καλά λίαν.
Πριν μερικές μέρες πραγματοποιήθηκαν στην αίθουσα "Μελίνα Μερκούρη" στη Λευκωσία δύο εκθέσεις. Η πρώτη έργων εμπνευσμένων από παραμύθια και η δεύτερη μοντέρνων κατασκευών. Δυο κόσμοι του σήμερα, οι οποίοι απείχαν μεταξύ τους πολλές δεκαετίες. Οι δημιουργοί, άνθρωποι του σήμερα, άνθρωποι ξεχωριστοί και χαριτωμένοι, άνθρωποι με πνεύμα και καλλιτεχνική φλέβα, οι οποίοι δημιούργησαν δύο διαφορετικούς κόσμους. Ωστόσο, και στους δύο κόσμους κύριο χαρακτηριστικό ήταν η πρωτοποριακή προσέγγιση των θεμάτων και η τολμηρή αποτύπωση της πνευματικής σύλληψης.

Ο "παραδοσιακός" - πάντα με συμβατικούς όρους - παρουσίασε έργα βυζαντινότροπης τεχνοτροπίας, τα οποία ξεχείλιζαν από αρμονία, ηρεμία και αγιαστική χάρη. Οι ερωτευμένοι άνθρωποι σε ευθεία επικοινωνία με τους αγίους και η άγρια φύση της Κύπρου σε κάθετη επαφή με τη λάμψη των προσώπων. Κατά τα εγκαίνια της έκθεσης διαβάστηκαν βαθυστόχαστες αναλύσεις για τη σημασία των παραμυθιών, ενώ ζωντάνεψαν και σκηνές από τους χώρους έμπνευσης των παραμυθιών. Ένας κόσμος αγνός και ταπεινός, ο οποίος εμεγαλύνθη σφόδρα στα μάτια των υψηλών προσκεκλημένων.

Οι "μοντέρνοι" καλλιτέχνες παρουσίασαν κατασκευές καμωμένες με αντικείμενα της τεχνολογικής εποχής, στα οποία συγκαταλέγονται οι τηλεοράσεις, τα βίντεο, το πλαστικό, οι φωτογραφίες και το σίδερο. Περίεργες αίθουσες, μυστηριακές κρύπτες και φανταστικές όψεις της ζωής, ατάκτως ερριμμένες. Κατά τα εγκαίνια της έκθεσης, επιχειρήθηκε το ζωντάνεμα των αρχαίων θεών του Ολύμπου, μέσα από μια μοντέρνα προσέγγιση, στην οποία δεν έλειπαν τα φολκλορικά στοιχεία. Ο κόσμος εδώ νεότερος σε ηλικία, παράξενα ντυμένος, φορτωμένος με κάθε λογής μπιχλιμπίδια, πιο τολμηρός και σίγουρα καθόλου συμβατικός.

Ο πολιτισμός και οι καλές τέχνες αποτελούν σκαλοπάτι για το Θεό, λένε οι λεγόμενοι θεολόγοι - σύμφωνα με την Εκκλησία μόνο τρεις άνθρωποι καλούνται θεολόγοι - και το ερώτημα που προβάλλει, είναι κατά πόσον οι δύο εκθέσεις αποτελούν σκαλοπάτι προς τα πάνω ή χαντάκι προς τα κάτω. Στον όλο προβληματισμό εισέρχεται και η πτυχή όχι του χρώματος, αλλά του τρόπου που βλέπουν τα μάτια, δηλαδή οι παραστάσεις και οι συνειρμοί που συνοδεύουν τη θέαση. Οι θέσεις και τα επιχειρήματα πολλά. Η "παραδοσιακή" οδηγεί σε πνευματική ανάταση, σε ηρεμία ψυχής, σε ηδονική βίωση της ομορφιάς. Από την άλλη, η "μοντέρνα" οδηγεί σε αποκάλυψη των μύχιων της ψυχής και αποτελεί καθαρτική βίωση της ομαδικής ψυχοσωματικής προσέγγισης των ευαίσθητων καλλιτεχνών.
Αναζητώντας την αλήθεια των όντων, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα της σχετικότητας των πάντων. Όπως το τριαντάφυλλο γεννιέται πάνω στα αγκάθια και η ευτυχία μέσα από τον πόνο, έτσι και η ομορφιά της καλής τέχνης διαχέεται μέσα από το απροσδότητο της ελευθερίας έκφρασης. Πηγή της χαράς της δημιουργίας, το πάθος για ελευθερία και η τόλμη για πρωτοτυπία. Μπορεί η μεγαλύτερη ανθρώπινη σοφία να συμπυκνώνεται στη ρήση ότι "τα πάντα ρει", αλλά χωρίς κίνηση, χωρίς την ώθηση προς τα εμπρός, τίποτα δεν μπορεί να υπάρξει. Η τόλμη της ταπείνωσης, όπως διαχέεται από τον Σταυρό και η ήττα του εγωισμού, όπως αυτή εκπέμπεται από το φιλί της προδοσίας, είναι πάντα επίκαιρη και αιώνια επαναλαμβανόμενη.