Μπαμ και κάτω... για την αγάπη του Χριστού
Η ΜΟΝΑΧΗ ΓΑΒΡΙΗΛΙΑ ΣΤΟΝ «Π»
Μπαμ και κάτω... για την αγάπη του Χριστού
.
1.Και τους «χαζούς» αγαπάει ο Θεός και τους «αφελείς» αγαπάει ο Θεός, γιατί έχουν καλή πρόθεση. 2.Δεν υπάρχει τίποτα που λέγεται πίσω από την πλάτη του Θεού. Αν μας φαίνεται ευχάριστο είναι η ευλογία του, το θέλημά του και αν μας φαίνεται δυσάρεστο και δύσκολο και μας στριμώχνει, αυτή είναι η παραχώρησή του.
3.Είναι και θεολόγος το παιδί. Αυτό που χάνουμε μεγαλώνοντας είναι ο αυθορμητισμός μας και αυτό που αποκτούμε είναι το αίσθημα της ιδιοκτησίας. Το παιδί δεν το έχει.
4.Τα έργα τέχνης, είναι έργα πίστης. Τα αρχιτεκτονήματα, οι μουσικές, και όλα τα έργα τέχνης, είναι έργα πίστης. Όταν φύγει η πίστης, ο άνθρωπος δημιουργεί τέρατα.
Ο λόγος της ξυράφι και η ματιά της διαπεραστική. Η μοναχή Γαβριηλία, πνευματικό παιδί της γερόντισσας Γαβριηλίας, μεταφέρει τη χάρη αλλά και την τόλμη της δασκάλας και μητέρας της. Αγγίζει με περισσή λιτότητα και ακρίβεια τα ερωτήματα, ενώ με διακριτικότητα αποφεύγει «πονηρά» ζητήματα. Η σύγχρονη «μητέρα» του κόσμου διδάσκει για τα παιδιά για να τα ακούνε οι μεγάλοι.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός ενηλίκου και ενός παιδιού; Τι χάνουμε και τι κερδίζουμε μεγαλώνοντας;
Δεν υπάρχει διαφορά. Το μικρό παιδί είναι ένας ενήλικας με μικρό σώμα. Όσοι έχουμε τα μάτια κλειστά νομίζουμε ότι είναι ένα παιδί που παιδιαρίζει, αλλά όσοι έχουμε τα μάτια ανοικτά θα καταλάβουμε ότι είναι ένας άνθρωπος που δίνει απαντήσεις πολύ φιλοσοφημένες, πολύ πρακτικές, πολύ σοφές και πολύ θεολογικές. Ιδίως μεταξύ της ηλικίας πέντε και οκτώ χρονών. Είναι και θεολόγος το παιδί. Αυτό που χάνουμε μεγαλώνοντας είναι ο αυθορμητισμός μας και αυτό που αποκτούμε είναι το αίσθημα της ιδιοκτησίας. Το παιδί δεν το έχει. Θα έρθει να ανοίξει την τσάντα σου, θα σκαλίσει και θα πάρει ό,τι θέλει. Δεν είναι κλέφτης. Το δικό μου και το δικό σου δεν το ξέρει το παιδί.
Έχετε γράψει ένα βιβλίο για τα παιδιά. Απευθύνεται και στους μεγάλους.
Βεβαίως. Βασικά απευθύνεται προς τη μαμά και τον μπαμπά. Τα λέω στη νύμφη να τα ακούει η πεθερά. Η γενιά μεταξύ 25 και 35 έχει βασικά απομακρυνθεί από την Ορθοδοξία και γι’ αυτό το λόγο, για να μην πληγώσω τη μαμά και τον μπαμπά που δεν ξέρουνε τίποτα, τα λέω στο παιδάκι και φυσικά απευθύνεται και στο παιδί.
Πόσο ελεύθερος είναι ο άνθρωπος;
Όσο αγαπάει, τόσο ελεύθερος είναι. Η ελευθερία δεν είναι κάτι εξωτερικό, είναι κάτι μέσα μας. Είναι η σχέση του εαυτού μας με τον εαυτό μας. Ο ιερός Αυγουστίνος λέει «Αγάπα και κάνε ό,τι θέλεις». Αν έχεις αγάπη είσαι ελεύθερος, αν δεν έχεις είσαι σκλάβος. Όταν αγαπάς είσαι δούλος της αγάπης.
Ποια η διαφορά μεταξύ ελευθερίας του ανθρώπου και θείας πρόνοιας;
Δεν έχουν κανένα κοινό σημείο, άρα και σχέση, οι δύο έννοιες. Η θεία πρόνοια σέβεται την ελευθερία του ανθρώπου.
Υπακοή στους γέροντες και ελεύθερη επιλογή του ανθρώπου. Πού συγκρούονται και πού ταυτίζονται;
Αν μιλάμε όχι για υπακοή, αλλά για πειθαρχία, τότε συγκρούονται. Όπως είναι οι ερωτευμένοι. Όταν θέλει η αγαπημένη του ή ο αγαπημένος, να πάνε σινεμά, θα πάνε. Όχι γιατί είναι στρατιωτάκια, εν δύο εν δύο,... όχι γιατί είναι πειθαρχημένοι. Και αυτή και αυτός κάνουν τα χατίρια του άλλου. Είναι μέσα στα πλαίσια της αγάπης. Όταν η σχέση με τον γέροντα είναι αγαπητική, όταν έχεις πειστεί ότι ο γέροντας σε αγαπάει κατά Χριστόν. Μα από το μπαλκόνι να μου έλεγε να έπεφτα, θα έπεφτα.
Υπάρχει μία σταδιακή πορεία προς αυτή την κατάσταση.
Όχι μπαμ και κάτω. Αμέσως. Δεν είναι κάτι που γίνεται σταδιακά. Το αντιλαμβάνεται η ψυχή σου και γίνεται κάτι μέσα σου. Από τη στιγμή που θα πεις... αυτό είναι... το ίδιο γίνεται και στον έρωτα. Όταν δύο νέοι ερωτευτούνε τότε λένε, αυτός είναι, αυτή είναι. Τελείωσε...
Εξουσία και διακονία. Υπάρχουν περιπτώσεις που οι εκκλησιαστικοί ταγοί μετατρέπονται σε πολιτειακούς άρχοντες, ή έτσι τουλάχιστον φαίνονται. Πόσο θεμιτό είναι αυτό;
Δεν είμαι η αρμόδια να απαντήσω σ΄ αυτή την ερώτηση και γι΄αυτό θα την προσπεράσω.
Ποιο είναι το μυστικό για να απαλλαγεί ο άνθρωπος από το άγχος. Υπάρχει τρόπος;
Είναι η πίστη. Γιατί η πίστη, σου λέει ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών και είναι παντοδύναμος και πανάγαθος... δεν υπάρχει τίποτα που λέγεται πίσω από την πλάτη του Θεού. Αν μας φαίνεται ευχάριστο είναι η ευλογία του, το θέλημά του και αν μας φαίνεται δυσάρεστο και δύσκολο και μας στριμώχνει αυτή είναι η παραχώρησή του. Αφού γνωρίζουμε ότι και το ένα και το άλλο είναι δικό του, τότε εγώ γιατί να αγχωθώ. Αφού τα βλέπει. Αν βρίσκομαι μέσα σε ένα ορμητικό ποτάμι και κινδυνεύω να πνιγώ. Αν θέλει να πνιγώ, αν παραχωρεί... σημαίνει ότι υπάρχει λόγος, γιατί να αγχωθώ.
Ευτυχία και δυστυχία. Γιατί τόση διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους;
Η διαφορά που υπάρχει είναι πάντοτε αποτέλεσμα του εγωισμού. Είτε σαν ενεργητική δράση. Είμαι εγωιστής και τα θέλω όλα δικά μου, είτε σαν παθητικός δέκτης του εγωισμού των άλλων. Για παράδειγμα η Αφρική που πεινάει και διψάει. Πήγαμε και την εκμεταλλευτήκαμε, πήραμε τα διαμάντια της και τον πλούτο της, αγνοήσαμε τελείως την οικολογία, την καταστρέψαμε. Δυστυχισμένοι οι Αφρικανοί, παθητικά λόγω του δικού μας εγωισμού. Η άλλη δυστυχία είναι η ενεργητική. Αφού είμαι εγωιστής και τα θέλω όλα δικά μου, είμαι αναγκαστικά μέσα στην κόλασή μου, άρα δυστυχής.
Θεός της αγάπης αλλά και Θεός τιμωρός;
Δεν είναι τιμωρός. Εμείς είναι που χαλάμε τα σχέδια του Θεού. Κάνουμε κάτι στραβό και μετά λέμε γιατί ο Θεός. Όταν πάω και βγάλω το μάτι του άλλου, ή τον σπάσω στο ξύλο, φυσικό δεν είναι να έλθει κάποιος άλλος και να μου κάνει το ίδιο; Στην ιστορία βλέπουμε λαούς που είχαν επεκτατική πρακτική και πολιτική. Έστω και μετά από αιώνες θα πληρώσουν γιατί οι ίδιοι διαταράξανε την αρμονία.
Ο Θεός πόσο επιτρέπει να ενοχλείται ο άνθρωπος από τους πειρασμούς;
Όσο το αντέχει. Ποτέ δεν δίνει κάτι πιο πάνω. Έχω δει ανθρώπους να περνούν από ένα πραγματικό καμίνι στενοχώριας. Είναι σαν να είναι σε ένα φούρνο και ψήνονται. Μπορεί αυτό να λέγεται οικογενειακή θλίψη, είτε καρκίνος, είτε άλλως πώς. Ακόμη και ο καρκινοπαθής έχει τη δύναμη να το αντέξει. Και λες πώς το αντέχει; Μα ο Θεός είναι που σταυρώνεται μαζί μας.
Γιατί άλλοι υποφέρουν και άλλοι απολαμβάνουν τη ζωή τους;
Γιατί άλλοι δίνουν προτεραιότητα στο εγώ τους και άλλοι όχι. Κανένας που φαινομενικά απολαμβάνει τη ζωή του δεν την απολαμβάνει μέχρι το τέλος. Ουδένα προ του τέλους μακάριζε. Δεν ξέρουμε ποτέ, αυτόν που βλέπουμε να καλοπερνά και είναι απατεώνας, δεν ξέρουμε ποτέ πού θα καταλήξει η ζωή του.
Σημασία στη ζωή έχουν οι στιγμούλες. Πόσες μπορεί να έχει ο άνθρωπος στη ζωή του;
Είναι πάρα πολλές, για να μην πω άπειρες. Μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο τέσσερις πέντε σίγουρα.
Χρήμα και ελεημοσύνη. Πόσα πρέπει να δίνει ο άνθρωπος; Πότε πρέπει να δίνει και πότε δεν πρέπει;
Δεν υπάρχει δεν πρέπει. Κάποτε ρώτησα τη γερόντισσα. Όλη αυτή η μαφία που εκμεταλλεύεται τα παιδιά, βάζοντάς τα να ζητιανεύουν στα φανάρια της Αθήνας, το βράδυ τους παίρνουν τα λεφτά, τα ξυλοφορτώνει και τα βάζει να εξαρτούνται από τη σκόνη και να γίνονται ναρκομανείς. Να τροφοδοτούμε τη μαφία; Γυρίζει και μου λέει η γερόντισσα. Εσύ να δίνεις και η μαφία θα έχει να λογαριαστεί με το Θεό κάποια στιγμή. Εμείς δεν γνωρίζουμε. Πόσα; η Παλαιά Διαθήκη λέει το 10%. Σήμερα ό,τι θέλει ο καθένας και ό,τι προαιρείται.
Πολιτισμός και θρησκεία. Πού συγκρούονται και πού ταυτίζονται;
Δεν συγκρούονται. Ένδειξη πολιτισμού είναι η θρησκεία. Η θρησκεία - καλύτερα η πίστη γιατί δεν μου αρέσει η λέξη θρησκεία. Η πίστη λοιπόν είναι που φτιάχνει τις καλές τέχνες. Δηλαδή τα έργα τέχνης, αν τα αναλύσουμε είναι έργα πίστης. Τα αρχιτεκτονήματα, οι μουσικές, και όλα τα έργα τέχνης, είναι έργα πίστης. Όταν φύγει η πίστης, ο άνθρωπος δημιουργεί τέρατα. Το βλέπουμε κυρίως στην αρχιτεκτονική, σε πολλά καινούργια κτίσματα. Έχω επισκεφθεί πολλά παλιά εκκλησάκια εδώ στην Κύπρο και είναι αριστουργήματα, ανωνύμων αρχιτεκτόνων και μαστόρων. Είχανε πίστη και ήταν αρμονικά κτίρια.
Εκκλησιαστική μουσική και σύγχρονη μουσική. Μπορεί η Εκκλησία να εισαγάγει νέα μουσική και νέες ψαλμωδίες;
Δεν νομίζω να χρειάζεται. Είναι τόσο μεγάλος ωκεανός η βυζαντινή μουσική που δεν νομίζω να χρειάζεται να μπουν νέες μελωδίες. Αν η εκκλησία κρίνει κάποια στιγμή, ας το κάνει, αλλά προς το παρόν δεν το βλέπω.
Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και κήρυγμα. Μπορούν τα ΜΜΕ να μεταφέρουν το μήνυμα του Χριστού;
Βεβαίως και μπορούν και η τηλεόραση και το ραδιόφωνο και τα έντυπα μέσα και το ίντερνετ.
Κατηχητικό και συγκεντρώσεις. Υπάρχει κίνδυνος ελιτιστικών, οργανωσιακών, τάσεων;
Πάντοτε υπάρχει. Στην Ελλάδα ακόμη πληρώνουμε τα σπασμένα των οργανώσεων.
Μοναχός ή λαϊκός. Ποιος είναι πιο ευτυχισμένος και ποιος σώζεται πιο εύκολα;
Σώζεται εξ ίσου εύκολα και εξ ίσου δύσκολα και ο μεν και δε. Και οι δύο είναι ευτυχισμένοι. Δεν πιστεύω ότι ο ένας δρόμος είναι πιο περιποιημένος από το Θεό και τον κάνει πιο ωραίο, καθόλου. Πιστεύω ότι ο λαϊκός - καλύτερα ο έγγαμος γιατί η εκκλησία λέει ή παντρέψου ή καλογερέψου - ο έγγαμος περνάει μια άσκηση εξ ίσου δύσκολη για να μην πω πιο δύσκολη - για να μην παρεξηγηθώ από τους μοναχούς. Ο έγγαμος δεν έχει στη διάθεσή του ζωτικό χρόνο και ζωτικό χώρο. Θέλει να διαβάσει. Όχι, το παιδί πονάει το δόντι του και πρέπει να πάει στο γιατρό. Θέλει να πάει ένα ταξίδι με τη γυναίκα του. Όχι, το παιδί θα πάει σχολείο και θέλει βιβλία. Με αυτή την έννοια έχει πιο πολύ την εκκοπή του θελήματος, κάτι που έχει και ο μοναχός. Ο μοναχός το βράδυ κλείνει το κελί του και είναι μόνος του με το Θεό, ενώ ο έγγαμος είναι βατός 24 ώρες το 24ωρο.
Αγάπη και μίσος. Υπάρχει κίνδυνος να νομίζει ο άνθρωπος ότι υπηρετεί την αγάπη και εντούτοις να εκφράζει μίσος;
Όχι δεν θα εκφράζει μίσος, αλλά θα εκφράζει μία αυτοαγάπη. Ας πάρουμε τα ζευγάρια. Σ’ αγαπώ, μας αγαπάς, σφάζονται, σκοτώνονται, τραγουδάνε, κλαίνε, δράματα, απελπισίες, δεν με αγαπάει, δεν με αγαπάει. Αυτή η αγάπη εξατμίζεται, τι γίνεται. Η αγάπη που μας ενέπνευσε και γράψαμε τραγούδια και τραγουδήσαμε και κλάψαμε, και χορέψαμε και τα σπάσαμε, και όλα αυτά ήταν τελικά αυτοαγάπη. Σε αγαπώ γιατί με κάνεις εμένα να νιώθω ότι είμαι ο τάδε. Με κάνεις να νιώθω ευχάριστα, με κάνεις να νιώθω ωραία.
Υποκρισία και ειλικρίνεια. Πώς μπορεί ο άνθρωπος να ξεχωρίσει τις δύο έννοιες; Υπάρχει περίπτωση πλάνης στις δυο έννοιες;
Δηλαδή να έχεις απέναντί σου ένα που να είναι υποκριτής και να λες ότι είμαι αφελής και τον πιστεύω; Βεβαίως και υπάρχει αυτός ο κίνδυνος. Αλλά ο Θεός βοηθάει. Και τους «χαζούς» αγαπάει ο Θεός και τους «αφελείς» αγαπάει ο Θεός, γιατί έχουν καλή πρόθεση. Τώρα αν εσύ εκμεταλλεύεσαι την πρόθεση, δικό σου πρόβλημα.
Παράδεισος και κόλαση. Πού αρχίζουν και πού τελειώνουν;
Εδώ και τώρα. Σ’ αυτή τη γη, σ’ αυτή τη ζωή.
Σχόλια