Ο ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΚΑΙ Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΟΥΣΑ
«Εβουλεύτηκα εν ονόματι του Αγαθού Θεού του εν τριάδι προσκυνουμένου, να εξηγηθώ περί της ακριβής χώρας Κύπρου...», γράφει ο Λεόντιος Μαχαιράς εις την εξήγησιν της γλυκείας χώρας Κύπρου και ο Κώστας Χαραλαμπίδης, εβουλεύτηκε εν ονόματι της αγάπης του, για την αγαθή, κυπριακή, ελληνική, δημοτική μουσική και ποίηση να αφήσει ζωντανή, διαχρονική μαρτυρία αλήθειας, περί της γλυκείας χώρας Κύπρου και να κάνει ένα βήμα μπροστά στο μυστήριο που λέγεται παράδοση, που είναι περασμένη, ευρισκόμενη και ερχόμενη, όπως ορίζεται και η έννοια του χρόνου.
Ο Νεόφυτος πρεσβύτερος μοναχός και έγκλειστος στην περί των κατά χώραν Κύπρου σκαιών, γράφει ότι «νεφέλη καλύπτει ήλιον και ομίχλη όρη και βουνούς, δι ών απείργεται θάλψις και φωταυγής ηλίου ακτίς χρόνω τινί...» Ο αρχαιοελληνικά αγαθός καλλιτέχνης Κώστας Χαραλαμπίδης, παλεύοντας με τα στοιχειά της φύσης και της κοινωνίας, με όπλο την χαρισματική παραδοσιακή φωνή του και την επιστημονική του μουσικολογική παίδευση, επιχειρεί να αποτυπώσει σε ψηφιακούς δίσκους παραδοσιακά κλασικά, κείμενα, τραγούδια και ποιήματα. Έχοντας ριζωμένο στην ψυχή του, τον ανεκτίμητο θησαυρό της βυζαντινής μουσικής, όπως την βίωσε από παιδί δίπλα στο ψαλτήρι, διαβάζοντας τον Απόστολο και το απόδειπνο, ψάλλοντας τους κατανυκτικούς ύμνους του Τριωδίου και τους χαρμόσυνους του Πεντηκοσταρίου, δημιουργεί, κάνει ένα βήμα μπροστά, στη διαχρονικότητα της παράδοσης. Διαβάζοντας και τραγουδώντας, αντιπροσωπευτικά δείγματα της κυπριακής μουσικής, είτε με τη συνοδεία μουσικής, είτε χωρίς, ξεπερνά τη μουσειακή επανάληψη και δίνει ζωντανά δείγματα της ιστορικής συνέχειας.
Ο Κώστας Χαραλαμπίδης, σε συνοδευτικό σημείωμα των δύο ψηφιακών δίσκων εκτιμά ότι η πολιτιστική παράδοση υφίσταται πίεση. Οι φωνές της Κύπρου, γράφει, είναι άπειρες και πλούσιες και χάνονται στο χρόνο. Οι ήχοι, οι μελωδίες αυτών των τραγουδιών είναι η ίδια μας η ύπαρξη, η ίδια μας η ιδιοσύσταση, το γνωστό και αδιάσπαστο Ελληνικό ήθος. Τρόπος και όχι τόπος η οικουμένη και όχι μένη.
Τα λόγια του έρχονται ως συνέχεια των λόγων του μεγάλου Λεόντιου Μαχαιρά, το κείμενο του οποίου διαβάζει με περισσή μαστοριά.
« Ως γοιον λαλεί ο Δαβίθ, οι μέρες μας διαβαίνουν και μεις καταλύουμεν τους καρπούς άγουρους και θανατώνομεν τους γονιούς μας, να πάρωμεν την κληρονομιά μας ως μωροί και πόσον καιρόν ν’ απαντήσωμεν μέλλει να ποθάνωμεν και για τούτο ας απομεινίσκωμεν ως τη να θέλει ο Θεός να σηκώννη τους γονιούς μας και να παίρνομεν την κληρονομίαν. Δε πως μας παραπονά ο φρένιμος Σολομών και λαλεί: Ψέματα των ψεμάτων, όλα είναι ψέματα».
Ο Κώστας Χαραλαμπίδης συνεχίζει και σημειώνει στο συνοδευτικό σημείωμα «ότι η κυπριακή μούσα, καθαρά ελληνική στο χαρακτήρα και στο περιεχόμενο πάει μακριά πίσω στο χρόνο. Στον Ομηρο, στο Στασίνο, στο Επος. Με βάθος χρόνου φωτεινό και γόνιμο, όπου κυριαρχούσαν τα τρία μουσικά γένη. Το Διατονικό, το Χρωματικό και το Εναρμόνιο. Ένα ευρύ δηλαδή φάσμα από κλίμακες ήχου, τρόπους ή φωνές και με τόνους που είναι συνδεδεμένοι με χρονική αξία, την ώρα που η Δύση βρισκόταν στο σκοτάδι και το μόνο που αργότερα κατόρθωνε, ήταν να αντιγράφει αυτό τον πλούτο και να κωδικοποιεί τη μουσική της ιστορία, πάνω σε δύο μόνο κλίμακες τις μείζονες και τις ελάσσονες.
Η δημοτική μουσική μας είναι η πιο γνήσια μουσική έκφραση, σ΄αυτό τον τόπο. Βάδιζε πάντοτε χέρι με χέρι, πλάι και μαζί, με τη γενικότερη ελληνική μουσική παράδοση. Μαζί με τη νέα εποχή, τη νέα χιλιετία και με τις προκλήσεις των ευρωπαϊκών καιρών, τα ερωτήματα, τα διλήμματα είναι πολύ μεγάλα και δραματικά. Αυτός ο πλούτος, τούτη η προίκα, αυτό το πολιτιστικό μας DNA θα συνεχίσει να κρατεί και στο μέλλον, τη ρότα της παράδοσής μας ή θα εξαφανιστεί. Πάντως θα είναι καταποντισμός αν το εκχωρήσουμε. Εμείς με πάθος παραμένουμε ακόμη ζηλωτές σ΄αυτή την πολιστική μας υπόσταση».
Στο συνοδευτικό σημείωμα καταθέτει τη μαρτυρία του και ο μεγάλος Μιχάλης Πασιαρδής, σημειώνοντας ότι «ο Κώστας Χαραλαμπίδης μάχεται επάνω στην αγωνιστική ερμηνεία των κειμένων, ποιητικών και άλλων της κυπριακής διαλέκτου. Μάχεται σκαλίζοντας τα πράγματα διαρκώς προς τα μέσα. Στόχος η εντέλεια στην απόδοση. Χρειάζεται ιδιαίτερη γνώση και ευαισθησία, ειδική μαστοριά και προσέγγιση, για να αποδώσει κανείς τα πράγματα της κυπριακής διαλέκτου....»
Ο Κώστας Χαραλαμπίδης, εκτός από αληθινός καλλιτέχνης, δηλώνει επαγγελματικά επικοινωνιολόγος, σκηνοθέτης και παρουσιαστής. Γεννήθηκε στο χωριό Μονιάτης της Λεμεσού, σπούδασε θέατρο, αγωγή του λόγου και κατέχει δίπλωμα master στο πανεπιστήμιο Middelesex του Λονδίνου στα ΜΜΕ και τον Πολιτισμό. Έγραψε ποίηση, θέατρο και πολιτική σάτιρα. Διδάσκει Αγωγή του Λόγου και Επικοινωνία σε σχολεία και κολέγιο. Διετέλεσε διευθυντής του ραδιοφώνου του ΛΟΓΟΥ, ενώ σήμερα εργάζεται ως παρουσιαστής και παραγωγός προγραμμάτων στο ΡΙΚ.
Ο Νεόφυτος πρεσβύτερος μοναχός και έγκλειστος στην περί των κατά χώραν Κύπρου σκαιών, γράφει ότι «νεφέλη καλύπτει ήλιον και ομίχλη όρη και βουνούς, δι ών απείργεται θάλψις και φωταυγής ηλίου ακτίς χρόνω τινί...» Ο αρχαιοελληνικά αγαθός καλλιτέχνης Κώστας Χαραλαμπίδης, παλεύοντας με τα στοιχειά της φύσης και της κοινωνίας, με όπλο την χαρισματική παραδοσιακή φωνή του και την επιστημονική του μουσικολογική παίδευση, επιχειρεί να αποτυπώσει σε ψηφιακούς δίσκους παραδοσιακά κλασικά, κείμενα, τραγούδια και ποιήματα. Έχοντας ριζωμένο στην ψυχή του, τον ανεκτίμητο θησαυρό της βυζαντινής μουσικής, όπως την βίωσε από παιδί δίπλα στο ψαλτήρι, διαβάζοντας τον Απόστολο και το απόδειπνο, ψάλλοντας τους κατανυκτικούς ύμνους του Τριωδίου και τους χαρμόσυνους του Πεντηκοσταρίου, δημιουργεί, κάνει ένα βήμα μπροστά, στη διαχρονικότητα της παράδοσης. Διαβάζοντας και τραγουδώντας, αντιπροσωπευτικά δείγματα της κυπριακής μουσικής, είτε με τη συνοδεία μουσικής, είτε χωρίς, ξεπερνά τη μουσειακή επανάληψη και δίνει ζωντανά δείγματα της ιστορικής συνέχειας.
Ο Κώστας Χαραλαμπίδης, σε συνοδευτικό σημείωμα των δύο ψηφιακών δίσκων εκτιμά ότι η πολιτιστική παράδοση υφίσταται πίεση. Οι φωνές της Κύπρου, γράφει, είναι άπειρες και πλούσιες και χάνονται στο χρόνο. Οι ήχοι, οι μελωδίες αυτών των τραγουδιών είναι η ίδια μας η ύπαρξη, η ίδια μας η ιδιοσύσταση, το γνωστό και αδιάσπαστο Ελληνικό ήθος. Τρόπος και όχι τόπος η οικουμένη και όχι μένη.
Τα λόγια του έρχονται ως συνέχεια των λόγων του μεγάλου Λεόντιου Μαχαιρά, το κείμενο του οποίου διαβάζει με περισσή μαστοριά.
« Ως γοιον λαλεί ο Δαβίθ, οι μέρες μας διαβαίνουν και μεις καταλύουμεν τους καρπούς άγουρους και θανατώνομεν τους γονιούς μας, να πάρωμεν την κληρονομιά μας ως μωροί και πόσον καιρόν ν’ απαντήσωμεν μέλλει να ποθάνωμεν και για τούτο ας απομεινίσκωμεν ως τη να θέλει ο Θεός να σηκώννη τους γονιούς μας και να παίρνομεν την κληρονομίαν. Δε πως μας παραπονά ο φρένιμος Σολομών και λαλεί: Ψέματα των ψεμάτων, όλα είναι ψέματα».
Ο Κώστας Χαραλαμπίδης συνεχίζει και σημειώνει στο συνοδευτικό σημείωμα «ότι η κυπριακή μούσα, καθαρά ελληνική στο χαρακτήρα και στο περιεχόμενο πάει μακριά πίσω στο χρόνο. Στον Ομηρο, στο Στασίνο, στο Επος. Με βάθος χρόνου φωτεινό και γόνιμο, όπου κυριαρχούσαν τα τρία μουσικά γένη. Το Διατονικό, το Χρωματικό και το Εναρμόνιο. Ένα ευρύ δηλαδή φάσμα από κλίμακες ήχου, τρόπους ή φωνές και με τόνους που είναι συνδεδεμένοι με χρονική αξία, την ώρα που η Δύση βρισκόταν στο σκοτάδι και το μόνο που αργότερα κατόρθωνε, ήταν να αντιγράφει αυτό τον πλούτο και να κωδικοποιεί τη μουσική της ιστορία, πάνω σε δύο μόνο κλίμακες τις μείζονες και τις ελάσσονες.
Η δημοτική μουσική μας είναι η πιο γνήσια μουσική έκφραση, σ΄αυτό τον τόπο. Βάδιζε πάντοτε χέρι με χέρι, πλάι και μαζί, με τη γενικότερη ελληνική μουσική παράδοση. Μαζί με τη νέα εποχή, τη νέα χιλιετία και με τις προκλήσεις των ευρωπαϊκών καιρών, τα ερωτήματα, τα διλήμματα είναι πολύ μεγάλα και δραματικά. Αυτός ο πλούτος, τούτη η προίκα, αυτό το πολιτιστικό μας DNA θα συνεχίσει να κρατεί και στο μέλλον, τη ρότα της παράδοσής μας ή θα εξαφανιστεί. Πάντως θα είναι καταποντισμός αν το εκχωρήσουμε. Εμείς με πάθος παραμένουμε ακόμη ζηλωτές σ΄αυτή την πολιστική μας υπόσταση».
Στο συνοδευτικό σημείωμα καταθέτει τη μαρτυρία του και ο μεγάλος Μιχάλης Πασιαρδής, σημειώνοντας ότι «ο Κώστας Χαραλαμπίδης μάχεται επάνω στην αγωνιστική ερμηνεία των κειμένων, ποιητικών και άλλων της κυπριακής διαλέκτου. Μάχεται σκαλίζοντας τα πράγματα διαρκώς προς τα μέσα. Στόχος η εντέλεια στην απόδοση. Χρειάζεται ιδιαίτερη γνώση και ευαισθησία, ειδική μαστοριά και προσέγγιση, για να αποδώσει κανείς τα πράγματα της κυπριακής διαλέκτου....»
Ο Κώστας Χαραλαμπίδης, εκτός από αληθινός καλλιτέχνης, δηλώνει επαγγελματικά επικοινωνιολόγος, σκηνοθέτης και παρουσιαστής. Γεννήθηκε στο χωριό Μονιάτης της Λεμεσού, σπούδασε θέατρο, αγωγή του λόγου και κατέχει δίπλωμα master στο πανεπιστήμιο Middelesex του Λονδίνου στα ΜΜΕ και τον Πολιτισμό. Έγραψε ποίηση, θέατρο και πολιτική σάτιρα. Διδάσκει Αγωγή του Λόγου και Επικοινωνία σε σχολεία και κολέγιο. Διετέλεσε διευθυντής του ραδιοφώνου του ΛΟΓΟΥ, ενώ σήμερα εργάζεται ως παρουσιαστής και παραγωγός προγραμμάτων στο ΡΙΚ.
Σχόλια