Αγάπα και κάνε ό,τι θέλεις
.
Η μεγαλύτερη επανάσταση όλων των αιώνων είναι η επανάσταση του Χριστού. Ανατρέπει τους πάντες και τα πάντα, θεσμούς, αξίες, νόμους και κανόνες και στη θέση τους, θέτει την αγάπη. Αγάπα και κάνε ό,τι θέλεις, είπε ο Άγιος Αυγουστίνος και οι πατέρες της ερήμου συμπλήρωσαν ότι και στην κόλαση μπορούν να πάνε, φτάνει να είναι παρέα με τον Χριστό. Οι πατέρες της Εκκλησίας, με τη βοήθεια της αποφατικής θεολογίας, τόλμησαν και ανέτρεψαν και αυτή την ίδια την έννοια του Θεού, λέγοντας ότι δεν υπάρχει Θεός, φυσικά με την έννοια και τα κατηγορήματα που εμείς του αποδίδουμε. Αλίμονο, άλλωστε, αν ο Θεός μπορούσε να χωρέσει στο ατελές, μικρό μας μυαλό. Ο Χριστός ήρθε στη γη και κατάργησε όλους τους κανόνες, όλες τις νομικές εντολές, όλες τις νόρμες και στη θέση τους έβαλε καινό, καινούργιο νόμο που είναι άγραφος στο χαρτί, αλλά γραπτός στη ψυχή κάθε ανθρώπου και είναι, σύμφωνα με τους πατέρες, η συνείδηση.
Ωστόσο, η επί γης Εκκλησία του Χριστού, δεν ουρανοβατεί, ούτε και παραγνωρίζει την αδυναμία του πεπερασμένου ανθρώπου. Έθεσε κανόνες, καθιέρωσε τελετουργία, προβάλλει παραδείγματα προς μίμηση, αλλά ποτέ με τη μορφή του εξαναγκασμού, ποτέ με τη μορφή της απόλυτης αλήθειας, που πρέπει κατ' ανάγκη να διέλθει ο άνθρωπος. Οι κανόνες των Οικουμενικών Συνόδων, οι εντολές των Πατέρων της Εκκλησίας αποτελούν πλαίσια μέσα στα οποία μπορεί ο άνθρωπος να κινείται. Αυτό γίνεται για το δικό του καλό και για τη δική του ευκολία και όχι βεβαίως για τη δική του μαζοχιστική τιμωρία ή τη σαδιστική εξουσία του εκάστοτε ιερατείου. Στόχος είναι να περάσει ο άνθρωπος, από το στάδιο του δούλου των παθών, στο πεδίο του ελεύθερου ανθρώπου που αγαπά.
Η πορεία αυτή έχει τρία στάδια. Στο πρώτο ο άνθρωπος, κάνει το καλό από το φόβο της τιμωρίας. Δεν κλέβει, γιατί φοβάται να μην πάει φυλακή. Στο δεύτερο στάδιο ο άνθρωπος κάνει το καλό ευελπιστώντας ότι θα τύχει ανταμοιβής. Προσφέρει ελεημοσύνη, γιατί ελπίζει ότι θα αποκτήσει μια καλή εικόνα και θέση στην κοινωνία ή θα τον ευλογήσει ο Θεός και θα αποκτήσει περισσότερα. Και το τρίτο στάδιο, στο οποίο ο άνθρωπος κάνει το καλό γιατί απλώς αγαπά, γιατί έτσι του υπαγορεύει η συνείδησή του. Η πορεία αυτή δεν είναι ούτε στατική, αλλά ούτε και μόνιμη. Είναι δυναμική και με συνεχή ανεβοκατεβάσματα. Πέφτοντας και ανεβαίνοντας, κάνοντας λάθη και σωστά, αγαπώντας και απορρίπτοντας, μέχρι να έρθει το τέλος, μέχρι να έλθει η πρώτη Δευτέρα παρουσία που είναι ο βιολογικός θάνατος.
Ο ίδιος ο Χριστός κατά τη διάρκεια της επί γης παρουσίας του, με παιδαγωγικό τρόπο δίδαξε την αλήθεια, η οποία ελευθερώνει. Μιλούσε με παραβολές, ενώ έκρυβε τα θαύματα που έκανε. Έλεγε τις σπουδαιότερες αλήθειες του σε πόρνες, ενώ σκανδάλιζε τους γραμματείς και τους φαρισαίους κάνοντας θαύματα το Σάββατο. Μας παρέδωσε και το κορυφαίο παράδειγμα και κριτήριο αγιότητας, που έγκειται στη σωτηρία του ληστή στο Σταυρό και στην απώλεια του προδότη μαθητή. Μέσα στη σχετικότητα των πάντων, μέσα στο φόβο της πλάνης της προσφοράς και της πτώσης της υψηλοφροσύνης, γεννιέται η υψοποιός ταπείνωση που σώζει και λυτρώνει τους πάντες και τα πάντα. Η αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον έχει συγκεκριμένο και όχι θεωρητικό περιεχόμενο. Αυτή η μυστηριακή εν πολλοίς εμπειρία ξεκινά από αυτή τη γη και εκτείνεται στην άλλη. Η βίωση του παραδείσου γίνεται από αυτή τη γη, όπως και η βίωση της κόλασης.
Ωστόσο, η επί γης Εκκλησία του Χριστού, δεν ουρανοβατεί, ούτε και παραγνωρίζει την αδυναμία του πεπερασμένου ανθρώπου. Έθεσε κανόνες, καθιέρωσε τελετουργία, προβάλλει παραδείγματα προς μίμηση, αλλά ποτέ με τη μορφή του εξαναγκασμού, ποτέ με τη μορφή της απόλυτης αλήθειας, που πρέπει κατ' ανάγκη να διέλθει ο άνθρωπος. Οι κανόνες των Οικουμενικών Συνόδων, οι εντολές των Πατέρων της Εκκλησίας αποτελούν πλαίσια μέσα στα οποία μπορεί ο άνθρωπος να κινείται. Αυτό γίνεται για το δικό του καλό και για τη δική του ευκολία και όχι βεβαίως για τη δική του μαζοχιστική τιμωρία ή τη σαδιστική εξουσία του εκάστοτε ιερατείου. Στόχος είναι να περάσει ο άνθρωπος, από το στάδιο του δούλου των παθών, στο πεδίο του ελεύθερου ανθρώπου που αγαπά.
Η πορεία αυτή έχει τρία στάδια. Στο πρώτο ο άνθρωπος, κάνει το καλό από το φόβο της τιμωρίας. Δεν κλέβει, γιατί φοβάται να μην πάει φυλακή. Στο δεύτερο στάδιο ο άνθρωπος κάνει το καλό ευελπιστώντας ότι θα τύχει ανταμοιβής. Προσφέρει ελεημοσύνη, γιατί ελπίζει ότι θα αποκτήσει μια καλή εικόνα και θέση στην κοινωνία ή θα τον ευλογήσει ο Θεός και θα αποκτήσει περισσότερα. Και το τρίτο στάδιο, στο οποίο ο άνθρωπος κάνει το καλό γιατί απλώς αγαπά, γιατί έτσι του υπαγορεύει η συνείδησή του. Η πορεία αυτή δεν είναι ούτε στατική, αλλά ούτε και μόνιμη. Είναι δυναμική και με συνεχή ανεβοκατεβάσματα. Πέφτοντας και ανεβαίνοντας, κάνοντας λάθη και σωστά, αγαπώντας και απορρίπτοντας, μέχρι να έρθει το τέλος, μέχρι να έλθει η πρώτη Δευτέρα παρουσία που είναι ο βιολογικός θάνατος.
Ο ίδιος ο Χριστός κατά τη διάρκεια της επί γης παρουσίας του, με παιδαγωγικό τρόπο δίδαξε την αλήθεια, η οποία ελευθερώνει. Μιλούσε με παραβολές, ενώ έκρυβε τα θαύματα που έκανε. Έλεγε τις σπουδαιότερες αλήθειες του σε πόρνες, ενώ σκανδάλιζε τους γραμματείς και τους φαρισαίους κάνοντας θαύματα το Σάββατο. Μας παρέδωσε και το κορυφαίο παράδειγμα και κριτήριο αγιότητας, που έγκειται στη σωτηρία του ληστή στο Σταυρό και στην απώλεια του προδότη μαθητή. Μέσα στη σχετικότητα των πάντων, μέσα στο φόβο της πλάνης της προσφοράς και της πτώσης της υψηλοφροσύνης, γεννιέται η υψοποιός ταπείνωση που σώζει και λυτρώνει τους πάντες και τα πάντα. Η αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον έχει συγκεκριμένο και όχι θεωρητικό περιεχόμενο. Αυτή η μυστηριακή εν πολλοίς εμπειρία ξεκινά από αυτή τη γη και εκτείνεται στην άλλη. Η βίωση του παραδείσου γίνεται από αυτή τη γη, όπως και η βίωση της κόλασης.
Σχόλια