Πόνος για την αληθινή δημιουργία
.
? Όταν τα μάτια γελούν και η ψυχή αγάλλεται, το πρόσωπο μυστικά εκπέμπει φως, καταυγάζοντας τους ανθρώπους. Χωρίς λόγια, χωρίς φανφάρες, χωρίς επιτηδεύσεις και φτιασίματα. Απλά και ταπεινά, η ηρεμία με μυστικό τρόπο μεταδίδεται και η αγαλλίαση βασιλεύει. Απαραίτητη προϋπόθεση, η βίωση των μικρών μυστικών στιγμών που αναδεικνύουν τον άνθρωπο σε Ανθρωπο. Μικρή λεπτομέρεια, η διεμβόλιση της αλήθειας, με τον πόνο.
? Ο άνθρωπος είναι ο τόπος και ο τόπος ορίζει τον άνθρωπο. Η δύναμη της παράδοσης σχηματοποιείται και δημιουργικά εκτείνεται, μόνο με τη βίωση του χωροχρόνου. Η απλή μελέτη μιας συγκεκριμένης εποχής και η φολκλορική αντιγραφή της, επιφέρει μουσειακές και μάλλον νεκρές δημιουργίες.
? Στην εποχή της φωτογραφικής και τεχνολογικής αναπαραγωγής των πάντων, η απομυθοποίηση της ζωής και η μιζέρια του φολκλόρ, έρχονται να επιτείνουν την κατάρα της μοναξιάς. Το άρωμα της ζωής, καταποντίζεται και η χαρά της επικοινωνίας βυθίζεται στη ψευτιά των επιφαινομένων.
? Όσο πιο πολύ πονέσει ο άνθρωπος, τόσο πιο πολύ αληθινός καθίσταται και αν δεν πονέσει ο άνθρωπος, δεν μπορεί να δημιουργήσει. Η θεωρητική μελέτη μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά δεν παύει να περιορίζεται στο στάδιο της συστηματοποιημένης επανάληψης. Τα πανεπιστήμια και οι σχολές δίνουν εργαλεία δουλειάς, αλλά δεν δίνουν τη δουλειά.
? Η κλασσική, διαχρονική δημιουργία, στηρίζεται πάνω στους δημιουργούς και όχι πάνω στις πανεπιστημιακές μελέτες. Το φαινόμενο Φώτη Κόντογλου είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό. Πολλοί ζωγράφισαν τη ζωή και τα πάθη της Μικρασίας, αλλά ίσως μόνο αυτός μπόρεσε με το χρωστήρα του να σκιαγραφήσει τη ψυχή της Μικρασίας στα έργα του.
? Ανάλογα παραδείγματα μπορούμε να βρούμε και στην Κύπρο, με ζωγράφους και τραγουδιστές, οι οποίοι βίωσαν τα πάθη του κυπριακού λαού και δημιούργησαν πάνω σ’ αυτά. Δεν αντέγραψαν αλλά ούτε και μηχανικά αποτύπωσαν χρώματα και ήχους. Αντιθέτως βίωσαν το πνεύμα, το πέρασαν μέσα τους το μυστικό άρωμα της παράδοσης και έδωσαν συνέχεια. Εξάλλου, η λέξη παράδοσις γράφεται με (γιώτα) γράμμα που δεικνύει συνέχεια στο μέλλον.
? Το μεγαλύτερο δράμα της Αμερικής, είναι η έλλειψη παράδοσης. Η γενοκτονία των ινδιάνων, δεν έφερε το “American dream” - το αμερικανικό όνειρο - αλλά μάλλον την αμερικανική μιζέρια του κιτς. Μια επίσκεψη στις αμερικανικές μεγαλουπόλεις το μόνο που μπορεί να σου αφήσει, είναι τη γεύση της υπερβολής και την αθλιότητα της ψευτοκουλτούρας. Φεστιβάλ εκατομμυρίων δολαρίων για να δείξει κάθε φυλή εποίκων, τη νεκρή παρουσία των κουστουμιών και των φωνών μιας ξεχασμένης εποχής. Κανείς δεν πολεμά γι αυτά που έχει, αλλά μάλλον γι αυτά που δεν έχει. Δεν είναι τυχαίο που οι «βρομιάρηδες» Γάλλοι ανέπτυξαν την επιστήμη των αρωμάτων, οι «χορτάτοι» αρχαίοι Ελληνες τη φιλοσοφία, οι πάντα «υπόδουλοι» Κύπριοι την τέχνη της επιβίωσης και όλοι οι λαοί ανέπτυξαν αντισώματα στα πάθη και τις αδυναμίες τους.
? Η ορθόδοξη εκκλησία, σεβόμενη τις παραδόσεις των πιστών, δεν διέγραψε αλλά πρόσθεσε στους τρόπους ζωής. «Αινείτε τον Κύριο εν χορδαίς και οργάνοις, αινείτε αυτόν εν τυμπάνω και χορώ..." είπε ο Θεός στους Εβραίους, ενώ οι Πατέρες της Εκκλησίας δημιούργησαν την τελετουργία της Θείας Λειτουργίας στο πρότυπο της αρχαίας τραγωδίας. Τόλμησαν, δημιούργησαν, έδωσαν συνέχεια στην παράδοση, έδωσαν φως και όχι νεκρές αντιγραφές. Απόδειξη η διαχρονικότητα των ύμνων αλλά και της τελετουργίας.
? Ο άνθρωπος είναι ο τόπος και ο τόπος ορίζει τον άνθρωπο. Η δύναμη της παράδοσης σχηματοποιείται και δημιουργικά εκτείνεται, μόνο με τη βίωση του χωροχρόνου. Η απλή μελέτη μιας συγκεκριμένης εποχής και η φολκλορική αντιγραφή της, επιφέρει μουσειακές και μάλλον νεκρές δημιουργίες.
? Στην εποχή της φωτογραφικής και τεχνολογικής αναπαραγωγής των πάντων, η απομυθοποίηση της ζωής και η μιζέρια του φολκλόρ, έρχονται να επιτείνουν την κατάρα της μοναξιάς. Το άρωμα της ζωής, καταποντίζεται και η χαρά της επικοινωνίας βυθίζεται στη ψευτιά των επιφαινομένων.
? Όσο πιο πολύ πονέσει ο άνθρωπος, τόσο πιο πολύ αληθινός καθίσταται και αν δεν πονέσει ο άνθρωπος, δεν μπορεί να δημιουργήσει. Η θεωρητική μελέτη μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά δεν παύει να περιορίζεται στο στάδιο της συστηματοποιημένης επανάληψης. Τα πανεπιστήμια και οι σχολές δίνουν εργαλεία δουλειάς, αλλά δεν δίνουν τη δουλειά.
? Η κλασσική, διαχρονική δημιουργία, στηρίζεται πάνω στους δημιουργούς και όχι πάνω στις πανεπιστημιακές μελέτες. Το φαινόμενο Φώτη Κόντογλου είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό. Πολλοί ζωγράφισαν τη ζωή και τα πάθη της Μικρασίας, αλλά ίσως μόνο αυτός μπόρεσε με το χρωστήρα του να σκιαγραφήσει τη ψυχή της Μικρασίας στα έργα του.
? Ανάλογα παραδείγματα μπορούμε να βρούμε και στην Κύπρο, με ζωγράφους και τραγουδιστές, οι οποίοι βίωσαν τα πάθη του κυπριακού λαού και δημιούργησαν πάνω σ’ αυτά. Δεν αντέγραψαν αλλά ούτε και μηχανικά αποτύπωσαν χρώματα και ήχους. Αντιθέτως βίωσαν το πνεύμα, το πέρασαν μέσα τους το μυστικό άρωμα της παράδοσης και έδωσαν συνέχεια. Εξάλλου, η λέξη παράδοσις γράφεται με (γιώτα) γράμμα που δεικνύει συνέχεια στο μέλλον.
? Το μεγαλύτερο δράμα της Αμερικής, είναι η έλλειψη παράδοσης. Η γενοκτονία των ινδιάνων, δεν έφερε το “American dream” - το αμερικανικό όνειρο - αλλά μάλλον την αμερικανική μιζέρια του κιτς. Μια επίσκεψη στις αμερικανικές μεγαλουπόλεις το μόνο που μπορεί να σου αφήσει, είναι τη γεύση της υπερβολής και την αθλιότητα της ψευτοκουλτούρας. Φεστιβάλ εκατομμυρίων δολαρίων για να δείξει κάθε φυλή εποίκων, τη νεκρή παρουσία των κουστουμιών και των φωνών μιας ξεχασμένης εποχής. Κανείς δεν πολεμά γι αυτά που έχει, αλλά μάλλον γι αυτά που δεν έχει. Δεν είναι τυχαίο που οι «βρομιάρηδες» Γάλλοι ανέπτυξαν την επιστήμη των αρωμάτων, οι «χορτάτοι» αρχαίοι Ελληνες τη φιλοσοφία, οι πάντα «υπόδουλοι» Κύπριοι την τέχνη της επιβίωσης και όλοι οι λαοί ανέπτυξαν αντισώματα στα πάθη και τις αδυναμίες τους.
? Η ορθόδοξη εκκλησία, σεβόμενη τις παραδόσεις των πιστών, δεν διέγραψε αλλά πρόσθεσε στους τρόπους ζωής. «Αινείτε τον Κύριο εν χορδαίς και οργάνοις, αινείτε αυτόν εν τυμπάνω και χορώ..." είπε ο Θεός στους Εβραίους, ενώ οι Πατέρες της Εκκλησίας δημιούργησαν την τελετουργία της Θείας Λειτουργίας στο πρότυπο της αρχαίας τραγωδίας. Τόλμησαν, δημιούργησαν, έδωσαν συνέχεια στην παράδοση, έδωσαν φως και όχι νεκρές αντιγραφές. Απόδειξη η διαχρονικότητα των ύμνων αλλά και της τελετουργίας.
Σχόλια