Η τέχνη του πλουτισμού στην εκκλησία
.
Αν ήμουν πλούσιος, αφέντης, βασιλιάς, ταξιδευτής... αλλά για να πετύχεις όλα αυτά, θα πρέπει να κατέχεις την τέχνη του πλουτίζειν. Ακόμη και να σκοτώνεις και να κλέβεις, θέλει ταλέντο και μαεστρία, γιατί διαφορετικά της φυλακής τα σίδερα δεν είναι για τους λεβέντες.
Ο μακαρίτης μέγας δάσκαλος, Φρίξος Πετρίδης, θέλοντας να περιγράψει την τέχνη της είσπραξης χρημάτων από τους ανθρώπους της καθημερινής βιοπάλης έφερνε το παράδειγμα του γιου του. Τρύπησε ο τροχός του ποδηλάτου, έλεγε, και πήγαμε στον ποδηλατά για να το φτιάξει. Κόλλησε ένα πετσί, έβαλε αέρα και σε δύο λεπτά το ποδήλατο ήταν έτοιμο. Πόσα θέλεις μάστρε, η ερώτηση... δώσε όσα θέλεις... η απάντηση. Μα δεν γνωρίζεις πόσα αξίζει... η ερώτηση, καλά πήγαινε στο καλό... η απάντηση. Ωστόσο, αν η επιδιόρθωση άξιζε μερικά γρόσια τότε, η πληρωμή με τη διαδικασία αυτή δεν μπορούσε να ήταν κάτω από λίρα. Η ψυχολογία και το φιλότιμο, επέβαλλε να μπει το χέρι βαθιά στη τσέπη. Ο ταπεινός τεχνίτης ήξερε καλά την τέχνη του πλουτίζειν.
Την τέχνη του πλουτίζειν διά του φιλότιμου, τη γνωρίζει πολύ καλά το ιερατείο σε όλο τον κόσμο. Πόσα στοιχίζει ο γάμος, πόσα θα δώσουμε για τη βάπτιση, πόσα οφείλουμε για τη γιορτή, ρωτούν οι πιστοί, για να πάρουν ως απάντηση, «ό,τι θέλεις». Όλοι γνωρίζουν ότι αυτή είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος, αφού λαμβάνουν περισσότερα και κανείς δεν διαμαρτύρεται. Η μέθοδος αυτή λειτουργεί και ως μέσο πίεσης και αυτοελέγχου του ιερατείου. Για να πάρει, θα πρέπει να δώσει ψυχή, θα πρέπει να δώσει παρηγοριά, θα πρέπει να δώσει φως ή τουλάχιστον θα πρέπει να είναι ευγενικός, θα πρέπει να εξυπηρετήσει τον πιστό, θα πρέπει να μην είναι αποκρουστικός. Οι πιστοί, ιδιαιτέρως στην εποχή μας, όπου η μετακίνηση είναι εύκολη, μπορούν να διαλέξουν παπά, ενορία ακόμη και εκκλησία όπου θα τελέσουν τα μυστήρια. Ωστόσο, πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της κατάχρησης και της υποκρισίας. Ακόμη, ενυπάρχει η απειλή της παρακμής, όπως την εποχή της τουρκοκρατίας, όπου οι παπάδες αγόραζαν ενορίες αναλόγως του αριθμού των πιστών, αφού ανέμεναν όπως όλοι οι καλοί επιχειρηματίες τα ανάλογα έσοδα. Ο πειρασμός αυτός υπάρχει και στις μέρες μας με τους παπάδες των νεκροταφείων και όχι μόνο.
Το ανθρώπινο σώμα όπως και τα υλικά αγαθά, έχουν ξεχωριστή σημασία και αξία για την εκκλησία και τους πιστούς. Αγιάζεται το σώμα, αγιάζονται τα υλικά αγαθά, τα οποία αποτελούν «τα σα εκ των σων» και δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Η διαχείριση των θείων δώρων, κυρίως μέσα από την αρετή της φιλανθρωπίας, θέλει και αυτή την τέχνη της. Δίνοντας στο φτωχό, δανείζεις το Θεό, έλεγε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Ωστόσο, ακολουθούσε πάντα η ρήση του Χριστού ότι δεν πρέπει να γνωρίζει το δεξί σου χέρι, τι δίνει το αριστερό. Το Ιερατείο πολλές φορές ανελάμβανε το ρόλο του διαμεσολαβητή, του μεσάζοντα μεταξύ πλουσίου και φτωχού. Η απευθείας βοήθεια στον φτωχό, θέλει ψυχική δύναμη, θέλει θάρρος και τόλμη. Εκτός από τα χρήματα, πρέπει να δώσεις και το χέρι, πρέπει να μιλήσεις, πρέπει να δεχθείς τις ευχαριστίες, πρέπει να επικοινωνήσεις, πρέπει τελικά να ταπεινωθείς. Το να δέχεσαι και να δίνεις, χωρίς να δίνεις λογαριασμό σε κανένα, ενέχει ένα μεγάλο πειρασμό. Της παρακράτησης μέρους, ως προμήθεια για τον κόπο. Τη ψυχολογική αυτή λεπτομέρεια τη γνωρίζουν πολύ καλά όλες οι διεθνείς οργανώσεις προσφοράς και βοήθειας, οι οποίες κατακρατούν πάντα ένα σεβαστό ποσοστό, για τα έξοδα συλλογής και διακίνησης της βοήθειας. Η παγίδα αυτή, η οποία μετατρέπει τον φιλάνθρωπο άνθρωπο, σε γελασμένο θύμα, πρέπει σίγουρα να αποφεύγεται. Πολλοί παπάδες σημειώνουν ότι, αν σου ζητήσει κάποιος χρήματα, θα πρέπει να του δώσεις, αν κρατείς, έστω και αν γνωρίζεις ότι δεν τα έχει ανάγκη αυτός που ζητά. Το κρίμα είναι δικό του. Αλλά αν θα δώσεις σε οργανισμό που θα μεσολαβήσει για να φθάσει η βοήθεια στους φτωχούς, καλύτερα είναι να προσέχεις.
Ο άνθρωπος σ’ όλη αυτή τη διαδικασία δεν είναι μόνος. Είναι είτε παρέα με το Θεό, είτε παρέα με το διάβολο. Αναλόγως της πρόθεσης, αναλόγως της εσωτερικής στόχευσης είναι και το αποτέλεσμα. Ο Θεός βλέπει το ύψος της αγάπης και όχι την κουτοπονηριά του ανθρώπου, που θέλει να ανταλλάξει το δώσε, με δόξα ή προβολή. Η ταπείνωση σε τελική ανάλυση είναι αυτή που ανυψώνει και ο εγωισμός αυτός που καταβαραθρώνει. Κατά τα άλλα, ο Θεός να βάλει το χέρι του, όταν βάζουμε το χέρι στη τσέπη.
Ο μακαρίτης μέγας δάσκαλος, Φρίξος Πετρίδης, θέλοντας να περιγράψει την τέχνη της είσπραξης χρημάτων από τους ανθρώπους της καθημερινής βιοπάλης έφερνε το παράδειγμα του γιου του. Τρύπησε ο τροχός του ποδηλάτου, έλεγε, και πήγαμε στον ποδηλατά για να το φτιάξει. Κόλλησε ένα πετσί, έβαλε αέρα και σε δύο λεπτά το ποδήλατο ήταν έτοιμο. Πόσα θέλεις μάστρε, η ερώτηση... δώσε όσα θέλεις... η απάντηση. Μα δεν γνωρίζεις πόσα αξίζει... η ερώτηση, καλά πήγαινε στο καλό... η απάντηση. Ωστόσο, αν η επιδιόρθωση άξιζε μερικά γρόσια τότε, η πληρωμή με τη διαδικασία αυτή δεν μπορούσε να ήταν κάτω από λίρα. Η ψυχολογία και το φιλότιμο, επέβαλλε να μπει το χέρι βαθιά στη τσέπη. Ο ταπεινός τεχνίτης ήξερε καλά την τέχνη του πλουτίζειν.
Την τέχνη του πλουτίζειν διά του φιλότιμου, τη γνωρίζει πολύ καλά το ιερατείο σε όλο τον κόσμο. Πόσα στοιχίζει ο γάμος, πόσα θα δώσουμε για τη βάπτιση, πόσα οφείλουμε για τη γιορτή, ρωτούν οι πιστοί, για να πάρουν ως απάντηση, «ό,τι θέλεις». Όλοι γνωρίζουν ότι αυτή είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος, αφού λαμβάνουν περισσότερα και κανείς δεν διαμαρτύρεται. Η μέθοδος αυτή λειτουργεί και ως μέσο πίεσης και αυτοελέγχου του ιερατείου. Για να πάρει, θα πρέπει να δώσει ψυχή, θα πρέπει να δώσει παρηγοριά, θα πρέπει να δώσει φως ή τουλάχιστον θα πρέπει να είναι ευγενικός, θα πρέπει να εξυπηρετήσει τον πιστό, θα πρέπει να μην είναι αποκρουστικός. Οι πιστοί, ιδιαιτέρως στην εποχή μας, όπου η μετακίνηση είναι εύκολη, μπορούν να διαλέξουν παπά, ενορία ακόμη και εκκλησία όπου θα τελέσουν τα μυστήρια. Ωστόσο, πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της κατάχρησης και της υποκρισίας. Ακόμη, ενυπάρχει η απειλή της παρακμής, όπως την εποχή της τουρκοκρατίας, όπου οι παπάδες αγόραζαν ενορίες αναλόγως του αριθμού των πιστών, αφού ανέμεναν όπως όλοι οι καλοί επιχειρηματίες τα ανάλογα έσοδα. Ο πειρασμός αυτός υπάρχει και στις μέρες μας με τους παπάδες των νεκροταφείων και όχι μόνο.
Το ανθρώπινο σώμα όπως και τα υλικά αγαθά, έχουν ξεχωριστή σημασία και αξία για την εκκλησία και τους πιστούς. Αγιάζεται το σώμα, αγιάζονται τα υλικά αγαθά, τα οποία αποτελούν «τα σα εκ των σων» και δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Η διαχείριση των θείων δώρων, κυρίως μέσα από την αρετή της φιλανθρωπίας, θέλει και αυτή την τέχνη της. Δίνοντας στο φτωχό, δανείζεις το Θεό, έλεγε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Ωστόσο, ακολουθούσε πάντα η ρήση του Χριστού ότι δεν πρέπει να γνωρίζει το δεξί σου χέρι, τι δίνει το αριστερό. Το Ιερατείο πολλές φορές ανελάμβανε το ρόλο του διαμεσολαβητή, του μεσάζοντα μεταξύ πλουσίου και φτωχού. Η απευθείας βοήθεια στον φτωχό, θέλει ψυχική δύναμη, θέλει θάρρος και τόλμη. Εκτός από τα χρήματα, πρέπει να δώσεις και το χέρι, πρέπει να μιλήσεις, πρέπει να δεχθείς τις ευχαριστίες, πρέπει να επικοινωνήσεις, πρέπει τελικά να ταπεινωθείς. Το να δέχεσαι και να δίνεις, χωρίς να δίνεις λογαριασμό σε κανένα, ενέχει ένα μεγάλο πειρασμό. Της παρακράτησης μέρους, ως προμήθεια για τον κόπο. Τη ψυχολογική αυτή λεπτομέρεια τη γνωρίζουν πολύ καλά όλες οι διεθνείς οργανώσεις προσφοράς και βοήθειας, οι οποίες κατακρατούν πάντα ένα σεβαστό ποσοστό, για τα έξοδα συλλογής και διακίνησης της βοήθειας. Η παγίδα αυτή, η οποία μετατρέπει τον φιλάνθρωπο άνθρωπο, σε γελασμένο θύμα, πρέπει σίγουρα να αποφεύγεται. Πολλοί παπάδες σημειώνουν ότι, αν σου ζητήσει κάποιος χρήματα, θα πρέπει να του δώσεις, αν κρατείς, έστω και αν γνωρίζεις ότι δεν τα έχει ανάγκη αυτός που ζητά. Το κρίμα είναι δικό του. Αλλά αν θα δώσεις σε οργανισμό που θα μεσολαβήσει για να φθάσει η βοήθεια στους φτωχούς, καλύτερα είναι να προσέχεις.
Ο άνθρωπος σ’ όλη αυτή τη διαδικασία δεν είναι μόνος. Είναι είτε παρέα με το Θεό, είτε παρέα με το διάβολο. Αναλόγως της πρόθεσης, αναλόγως της εσωτερικής στόχευσης είναι και το αποτέλεσμα. Ο Θεός βλέπει το ύψος της αγάπης και όχι την κουτοπονηριά του ανθρώπου, που θέλει να ανταλλάξει το δώσε, με δόξα ή προβολή. Η ταπείνωση σε τελική ανάλυση είναι αυτή που ανυψώνει και ο εγωισμός αυτός που καταβαραθρώνει. Κατά τα άλλα, ο Θεός να βάλει το χέρι του, όταν βάζουμε το χέρι στη τσέπη.
Σχόλια