Η Εθνικοθρησκευτική μας ξεφτίλα
Η Εθνικοθρησκευτική μας ξεφτίλα
.
? Η εθνικοθρησκευτική μας ξεφτίλα σε όλο της το μεγαλείο. Τα ιερά και τα όσιά μας, δεν τα σέβονται οι Τούρκοι και έχουν μια δικαιολογία. Εμείς όμως που λέμε ότι κοπτόμαστε για την προστασία της θρησκευτικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς, γιατί δείχνουμε τόση μικρότητα; Είναι ορατός ο κίνδυνος να χάσουμε 284 «αντικείμενα» - συγνώμη αλλά έτσι αποκαλούν τις Εικόνες οι αρχαιολόγοι - λόγω ασυνεννοησίας μεταξύ Eκκλησίας και Kράτους. Το μεγάλο μυστικό φανερώθηκε στη Βουλή, όπου ενώπιον των εκπροσώπων του λαού, έπεσαν οι μάσκες και ήρθε στο φως ο μεγάλος καβγάς μεταξύ Εισαγγελίας και Αρχιεπισκοπής.
? Ο χωρεπίσκοπος Τριμυθούντος Βασίλειος, με την ειλικρίνεια και την απλότητα που τον χαρακτηρίζει, είπε απλά ότι η Eκκλησία αισθάνεται εγκλωβισμένη. Από το 1998 όταν ο ίδιος ο Aρχιεπίσκοπος ανέθεσε το χειρισμό του όλου θέματος στη Γενική Eισαγγελία, εμείς μείναμε εκτός. Οι Γερμανοί δεν ξέρουν σε ποιον θα δώσουν τους θησαυρούς. Υπάρχουν δύο αιτήσεις ενώπιον των αρχών της χώρας. Μια εκ μέρους της κυπριακής κυβέρνησης και μια εκ μέρους της Eκκλησίας. Η αντιδικία και η έλλειψη κοινής στρατηγικής οδήγησαν σε τέλμα την υπόθεση επαναπατρισμού. Κατά τα άλλα, ο καβγάς συνεχίστηκε σε διάφορα επίπεδα, γεγονός που ανάγκασε τους βουλευτές να βγάλουν έξω τους δημοσιογράφους, μπας και γλιτώσουν λίγο από τη μεγάλη ξεφτίλα.
? Οι βουλευτές και ειδικότερα ο εισηγητής του θέματος Χριστόδουλος Ταραμουντάς, κλαίει με την κατάντια, η οποία οδηγεί τους θησαυρούς, από τα υπόγεια της Γερμανικής Αστυνομίας, σε κάποιο μουσείο της χώρας. Ο βυζαντινός αυτός θησαυρός, όπως τον αποκαλούν, είναι ο μεγαλύτερος που βρέθηκε ποτέ στη χώρα και οι Γερμανοί, σίγουρα δεν θα τον αφήσουν εύκολα να φύγει από τη χώρα. Σε ένα περίπου χρόνο, λήγει η 30ετία που οι θησαυροί θα βρίσκονται στη χώρα και τότε και με τη συνδρομή των νόμων, οι Εικόνες θα αποκτήσουν άλλο «κοτσάνι». Κατά τα άλλα, ξέραμε για την κλοπή από το 1983, διαθέσαμε εκατοντάδες χιλιάδες λίρες, σε δικηγόρους και πήγαινε έλα χωρίς κανένα αποτέλεσμα.
? Η φανέρωση αυτής της θλιβερής ιστορίας, με τις διαστάσεις που πήρε, αποτελεί ίσως το καλύτερο φάρμακο για να συνετιστούν όλοι. Μόνο όταν συνειδητοποιήσει κανείς την πραγματικότητα μπορεί να την αντιμετωπίσει, μόνο όταν πατήσει ένας άνθρωπος τον πάτο μπορεί να κάνει άλμα και να ανέβει. Οι καβγάδες αυτοί οι οποίοι χρονίζουν, φανερώνονταν κατά καιρούς σε μικρές δόσεις, οι οποίες δυστυχώς δεν ήταν ικανές να δημιουργήσουν την αναστροφή της αρνητικής πορείας. Δεν είναι καθόλου ντροπή να παραδέχεται κανείς τα λάθη του και να λαμβάνει μέτρα θεραπείας.
? Το κακό με τους εκκλησιαστικούς θησαυρούς δεν περιορίζεται μόνο στον τρόπο διεκδίκησής τους από τους λαθρεμπόρους και τους κλέφτες, αλλά επεκτείνεται και στη συντήρησή τους στις ελεύθερες περιοχές. Κατά καιρούς βλέπουν το φως της δημοσιότητας καταγγελίες για κακή ή λανθασμένη συντήρηση των εικόνων και για παραμέληση των θησαυρών στο έλεος του χρόνου και της φθοράς. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η μεταφορά χιλιάδων εικόνων σε μουσεία, αποτελεί συνταγή για την καταστροφή τους. Το ξύλο των Εικόνων για αιώνες συνήθισε σε ορισμένες κλιματολογικές συνθήκες, στα μικρά ίσως και υγρά εκκλησάκια και τώρα που αλλάζει χώρο, είναι μοιραίο να επηρεαστεί. Ακόμη, εικόνες από διαφορετικούς χώρους τοποθετήθηκαν σε ένα ενιαίο χώρο, όπου οι συνθήκες είναι οι ίδιες.
? Οι βυζαντινοί συνήθιζαν να καίνε στην πυρά τις παλιές εικόνες - όχι τις θαυματουργές - κατά την ετοιμασία του Αγίου Μύρου, με το οποίο χρίζονται οι νεοφώτιστοι. Η πρακτική αυτή, μπορεί εκ πρώτης όψεως να θεωρείται απαράδεκτη για τα σημερινά δεδομένα, αλλά έχει την εξήγησή της. Πρώτα και κύρια, εξαλείφεται ο κίνδυνος απολυτοποίησης των εικόνων και επανάληψης φαινομένων εικονολατρίας. Ακόμη, οι ιερές Εικόνες, μπορεί να ιστορούν - εικονίζουν - το τιμώμενο πρόσωπο, αλλά καταγράφουν και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει μια ολόκληρη εποχή. Η ένταση των χρωμάτων, η πλαστικότητα των προσώπων και το μέγεθός τους, αντανακλούν τα βάσανα ή την καλοπέραση μιας εποχής.
? Οι πιστοί από την ενανθρώπιση του Χριστού, μέχρι σήμερα, δεν θεωρούσαν τις Εικόνες μόνο αντικείμενα ή μόνο έργα τέχνης. Ήταν λειτουργικά αντικείμενα, ιερά προσκυνήματα, με τα οποία υμνούσαν το Θεό και παρακαλούσαν τους Αγίους για τα προβλήματα της ζωής. Η τιμητική προσκύνηση δεν ήταν μια μηχανική πράξη, αλλά μια κίνηση επαφής και επικοινωνίας του ανθρώπου με το επέκεινα, με το θείο, με τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος ποτέ δεν ήταν μακριά. Αποτέλεσμα της αντίληψης αυτής είναι και το γεγονός ότι ποτέ οι Εικόνες δεν ξέπεφταν στο επίπεδο των συλλεκτικών αντικειμένων και μάλιστα με προκαθορισμένη τιμή. Το φαινόμενο αυτό της πώλησης και μεταπώλησης Εικόνων σε δημοπρασίες, είναι καθαρά σύγχρονο και αποτέλεσμα της διαστροφής που παρατηρείται στην έννοια του θείου.
? Τέλος, υπάρχει και η άλλη θετική, λίγο προκλητική, άποψη που θέλει τις Αγιες Εικόνες, να επιτελούν αυτό που εμείς οι Ορθόδοξοι αδυνατούμε, δηλαδή τον ευαγγελισμό των ευρωπαίων εταίρων μας. Οι Ιερές Εικόνες πιθανό να καταλήξουν σε ένα μουσείο στη Γερμανία, να τις επισκέπτονται εκατομμύρια άνθρωποι και να καταυγάζουν με το δικό τους μυστηριακό τρόπο τα θαύματα του Θεού. Είναι κανόνας κανένας προφήτης να μην είναι αγαπητός στην πατρίδα του, όπως κανόνα αποτελεί και το γεγονός να μην εκτιμούμε αυτά που έχουμε και κατέχουμε. Αν είναι θέλημα Θεού, οι κυπριακοί θησαυροί να καταστούν παγκόσμιοι θησαυροί, γιατί όχι. Η θεία πρόνοια ξέρει καλύτερα τον τρόπο. Αν εμείς δεν είμαστε - που φαίνεται ότι δεν είμαστε - άξιοι, να προστατεύσουμε τα ιερά και τα όσιά μας, τότε υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι. Εμείς πάντως σίγουρα δεν είμαστε ούτε η άρια φυλή, αλλά ούτε και ο εκλεκτός λαός του Θεού και ευτυχώς.
? Ο χωρεπίσκοπος Τριμυθούντος Βασίλειος, με την ειλικρίνεια και την απλότητα που τον χαρακτηρίζει, είπε απλά ότι η Eκκλησία αισθάνεται εγκλωβισμένη. Από το 1998 όταν ο ίδιος ο Aρχιεπίσκοπος ανέθεσε το χειρισμό του όλου θέματος στη Γενική Eισαγγελία, εμείς μείναμε εκτός. Οι Γερμανοί δεν ξέρουν σε ποιον θα δώσουν τους θησαυρούς. Υπάρχουν δύο αιτήσεις ενώπιον των αρχών της χώρας. Μια εκ μέρους της κυπριακής κυβέρνησης και μια εκ μέρους της Eκκλησίας. Η αντιδικία και η έλλειψη κοινής στρατηγικής οδήγησαν σε τέλμα την υπόθεση επαναπατρισμού. Κατά τα άλλα, ο καβγάς συνεχίστηκε σε διάφορα επίπεδα, γεγονός που ανάγκασε τους βουλευτές να βγάλουν έξω τους δημοσιογράφους, μπας και γλιτώσουν λίγο από τη μεγάλη ξεφτίλα.
? Οι βουλευτές και ειδικότερα ο εισηγητής του θέματος Χριστόδουλος Ταραμουντάς, κλαίει με την κατάντια, η οποία οδηγεί τους θησαυρούς, από τα υπόγεια της Γερμανικής Αστυνομίας, σε κάποιο μουσείο της χώρας. Ο βυζαντινός αυτός θησαυρός, όπως τον αποκαλούν, είναι ο μεγαλύτερος που βρέθηκε ποτέ στη χώρα και οι Γερμανοί, σίγουρα δεν θα τον αφήσουν εύκολα να φύγει από τη χώρα. Σε ένα περίπου χρόνο, λήγει η 30ετία που οι θησαυροί θα βρίσκονται στη χώρα και τότε και με τη συνδρομή των νόμων, οι Εικόνες θα αποκτήσουν άλλο «κοτσάνι». Κατά τα άλλα, ξέραμε για την κλοπή από το 1983, διαθέσαμε εκατοντάδες χιλιάδες λίρες, σε δικηγόρους και πήγαινε έλα χωρίς κανένα αποτέλεσμα.
? Η φανέρωση αυτής της θλιβερής ιστορίας, με τις διαστάσεις που πήρε, αποτελεί ίσως το καλύτερο φάρμακο για να συνετιστούν όλοι. Μόνο όταν συνειδητοποιήσει κανείς την πραγματικότητα μπορεί να την αντιμετωπίσει, μόνο όταν πατήσει ένας άνθρωπος τον πάτο μπορεί να κάνει άλμα και να ανέβει. Οι καβγάδες αυτοί οι οποίοι χρονίζουν, φανερώνονταν κατά καιρούς σε μικρές δόσεις, οι οποίες δυστυχώς δεν ήταν ικανές να δημιουργήσουν την αναστροφή της αρνητικής πορείας. Δεν είναι καθόλου ντροπή να παραδέχεται κανείς τα λάθη του και να λαμβάνει μέτρα θεραπείας.
? Το κακό με τους εκκλησιαστικούς θησαυρούς δεν περιορίζεται μόνο στον τρόπο διεκδίκησής τους από τους λαθρεμπόρους και τους κλέφτες, αλλά επεκτείνεται και στη συντήρησή τους στις ελεύθερες περιοχές. Κατά καιρούς βλέπουν το φως της δημοσιότητας καταγγελίες για κακή ή λανθασμένη συντήρηση των εικόνων και για παραμέληση των θησαυρών στο έλεος του χρόνου και της φθοράς. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η μεταφορά χιλιάδων εικόνων σε μουσεία, αποτελεί συνταγή για την καταστροφή τους. Το ξύλο των Εικόνων για αιώνες συνήθισε σε ορισμένες κλιματολογικές συνθήκες, στα μικρά ίσως και υγρά εκκλησάκια και τώρα που αλλάζει χώρο, είναι μοιραίο να επηρεαστεί. Ακόμη, εικόνες από διαφορετικούς χώρους τοποθετήθηκαν σε ένα ενιαίο χώρο, όπου οι συνθήκες είναι οι ίδιες.
? Οι βυζαντινοί συνήθιζαν να καίνε στην πυρά τις παλιές εικόνες - όχι τις θαυματουργές - κατά την ετοιμασία του Αγίου Μύρου, με το οποίο χρίζονται οι νεοφώτιστοι. Η πρακτική αυτή, μπορεί εκ πρώτης όψεως να θεωρείται απαράδεκτη για τα σημερινά δεδομένα, αλλά έχει την εξήγησή της. Πρώτα και κύρια, εξαλείφεται ο κίνδυνος απολυτοποίησης των εικόνων και επανάληψης φαινομένων εικονολατρίας. Ακόμη, οι ιερές Εικόνες, μπορεί να ιστορούν - εικονίζουν - το τιμώμενο πρόσωπο, αλλά καταγράφουν και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει μια ολόκληρη εποχή. Η ένταση των χρωμάτων, η πλαστικότητα των προσώπων και το μέγεθός τους, αντανακλούν τα βάσανα ή την καλοπέραση μιας εποχής.
? Οι πιστοί από την ενανθρώπιση του Χριστού, μέχρι σήμερα, δεν θεωρούσαν τις Εικόνες μόνο αντικείμενα ή μόνο έργα τέχνης. Ήταν λειτουργικά αντικείμενα, ιερά προσκυνήματα, με τα οποία υμνούσαν το Θεό και παρακαλούσαν τους Αγίους για τα προβλήματα της ζωής. Η τιμητική προσκύνηση δεν ήταν μια μηχανική πράξη, αλλά μια κίνηση επαφής και επικοινωνίας του ανθρώπου με το επέκεινα, με το θείο, με τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος ποτέ δεν ήταν μακριά. Αποτέλεσμα της αντίληψης αυτής είναι και το γεγονός ότι ποτέ οι Εικόνες δεν ξέπεφταν στο επίπεδο των συλλεκτικών αντικειμένων και μάλιστα με προκαθορισμένη τιμή. Το φαινόμενο αυτό της πώλησης και μεταπώλησης Εικόνων σε δημοπρασίες, είναι καθαρά σύγχρονο και αποτέλεσμα της διαστροφής που παρατηρείται στην έννοια του θείου.
? Τέλος, υπάρχει και η άλλη θετική, λίγο προκλητική, άποψη που θέλει τις Αγιες Εικόνες, να επιτελούν αυτό που εμείς οι Ορθόδοξοι αδυνατούμε, δηλαδή τον ευαγγελισμό των ευρωπαίων εταίρων μας. Οι Ιερές Εικόνες πιθανό να καταλήξουν σε ένα μουσείο στη Γερμανία, να τις επισκέπτονται εκατομμύρια άνθρωποι και να καταυγάζουν με το δικό τους μυστηριακό τρόπο τα θαύματα του Θεού. Είναι κανόνας κανένας προφήτης να μην είναι αγαπητός στην πατρίδα του, όπως κανόνα αποτελεί και το γεγονός να μην εκτιμούμε αυτά που έχουμε και κατέχουμε. Αν είναι θέλημα Θεού, οι κυπριακοί θησαυροί να καταστούν παγκόσμιοι θησαυροί, γιατί όχι. Η θεία πρόνοια ξέρει καλύτερα τον τρόπο. Αν εμείς δεν είμαστε - που φαίνεται ότι δεν είμαστε - άξιοι, να προστατεύσουμε τα ιερά και τα όσιά μας, τότε υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι. Εμείς πάντως σίγουρα δεν είμαστε ούτε η άρια φυλή, αλλά ούτε και ο εκλεκτός λαός του Θεού και ευτυχώς.
Σχόλια