Με δέκα λίρες φαγητό και σχολείο για ένα μήνα
Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΕΝΥΑΣ κ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΓΙΑ ΠΕΙΝΑΣΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ
Μπορείς και εσύ με δέκα λίρες το μήνα να τρέφεις και να σπουδάζεις ένα παιδί, θα μπορούσε να κράζει η ανύπαρκτη διαφήμιση, αλλά η προσπάθεια του Κύπριου Μητροπολίτη Κένυας κ. Σεραφείμ, στόμα με στόμα, μέσα από φυλλάδια και μικρά βιβλιαράκια, γίνεται γνωστή σΆ όλη την Κύπρο.
Αφορμή για τη συνέντευξη που ακολουθεί, στάθηκε ένα φυλλάδιο που καλούσε τους πιστούς να «υιοθετήσουν» ένα παιδί της Κένυας, δηλαδή να του προσφέρουν δέκα λίρες το μήνα, ώστε να έχει ένα πιάτο φαγητό και να πηγαίνει στο σχολείο.
Πρωταγωνιστής και ψυχή του όλου έργου ένας Κυκκώτης, ο Μητροπολίτης Κένυας κ. Σεραφείμ, τον οποίο συναντήσαμε στο μετόχι του Κύκκου, ενώ προσπαθούσε μέσα από συνεχή τηλεφωνήματα, να διευθετήσει την παροχή βοήθειας, για τους εν ανάγκη ευρισκομένους?
Πριν τη συνέντευξη ο Σεβασμιότατος με εισήγαγε στα της Αφρικής, μου έδωσε μια ζωντανή εικόνα του τι συμβαίνει, μέσα από μερικές φωτογραφίες τις οποίες έφερε μαζί του.
Άλλος κόσμος, άλλη ζωή? φτώχεια και πείνα, σΆ ένα καταπράσινο επίγειο παράδεισο, αλλά με μαύρους ανθρώπους, όσο τραγικό και παράλογο και αν ακούγεται αυτό.
ΜΑΚΑΡΙΟΣ - ΚΕΝΥΑΤΑ
? Από την Κύπρο και το βασιλομονάστηρο του Κύκκου στην πεινασμένη Αφρική. Τι σημαίνει αυτή η μετάβαση για σας;
? Η σχέση της Ιεράς Μονής Κύκκου με την ιεραποστολή, δεν είναι κάτι που αρχίζει με τη δική μου παραμονή στην Αφρική, είναι κάτι που ξεκίνησε στο παρελθόν όταν η Ιερά Μονή Κύκκου συνεισέφερε δια το κτίσιμο της Ιερατικής Σχολής και της μητροπολιτικής κατοικίας. Τότε δεν μπορούσε κανείς να διανοηθεί, ότι ένας αδελφός της μονής, θα αναλάμβανε και τη Μητρόπολη αυτή της Κένυας. Αναφέρομαι στη δεκαετία του 1970, όταν με απόφαση του Εθνάρχη Μακαρίου κτίστηκε η Ιερατική σχολή αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο Γ΄ η οποία όμως δεν ολοκληρώθηκε ποτέ λόγω των γεγονότων του 1974. Στη δεκαετία του 1950, όταν ο Μακάριος εξορίστηκε στις Σεϋχέλλες, εκεί ήρθε σε επαφή με τους Κενυάτες και μάλιστα με τους αρχηγούς του αγώνα ενάντια στο ζυγό των Άγγλων. Το γεγονός αυτό δημιούργησε ένα δεσμό φιλίας, μεταξύ του αρχηγού της επαναστάσεως του Κενυάτα και του Μακαρίου, αποτέλεσμα της οποίας ήταν το 1971 ο Μακάριος να μεταβεί στην Κένυα κατΆ επανάληψη, όπου βάπτισε τις πρώτες πέντε χιλιάδες ορθοδόξους αφρικανούς μαύρους. Αυτό ήταν η αιτία να οικοδομηθεί και η Σχολή, η οποία θα φρόντιζε να καθοδηγεί αυτούς τους ανθρώπους. Ο τότε πρόεδρος της Κένυας, παραχώρησε γη όπου σε συνεργασία με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, η Κύπρος, έκτισε την Ιερατική Σχολή, η οποία έμελλε να λειτουργήσει το 1982. Κοιμήθηκε ο Μακάριος, αλλά δεν έπαψε να υπάρχει ζωντανό το ενδιαφέρον της εκκλησίας της Κύπρου διά του προκαθημένου της, Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου. Ο θεός φρόντισε πάλι να βρεθεί, μια μεγάλη εκκλησιαστική μορφή, η οποία οργάνωσε τη Σχολή και την ιεραποστολή, ο νυν Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, ο οποίος έμεινε στη χώρα για δέκα χρόνια. Ήταν δύσκολο να είναι εκεί, γιατί είχε και άλλες υποχρεώσεις ως καθηγητής στην Αθήνα και ως διευθυντής του ιδρύματος της Αποστολικής Διακονίας στην Αθήνα. Μπορούσε όμως κατά το διάστημα των διακοπών των Χριστουγέννων και του Πάσχα, να βρίσκεται εκεί όπου, με τους στενούς του συνεργάτες, άρχισε να επιτελεί αξιόλογο ιεραποστολικό έργο.
ΚΥΚΚΟΣ - ΚΕΝΥΑ
? Η Εκκλησία της Κύπρου συνέχισε να στηρίζει τη Σχολή, με εισφορές, κυρίως από την Ιερά Μονή Κύκκου. Ο κύκλος σπουδών στη σχολή είναι τριετής, ενώ οι σπουδαστές ανέρχονται στους 45, οι οποίοι προέρχονται από διάφορες χώρες της Αφρικής. Δίπλα στη Σχολή βρίσκονται τα κτίρια της μητροπόλεως, και η μητροπολιτική κατοικία, κτίρια τα οποία οικοδομήθηκαν με έξοδα της Ιεράς Μονής Κύκκου. Ο δεσμός μεταξύ της Ιεράς Μονής Κύκκου και της ιεραποστολής εκδηλώνεται και σε έναν άλλο τομέα. Μέχρι τώρα είχαμε εκεί περισσότερο την οικονομική στήριξη. Τώρα αυτός ο δεσμός εκφράζεται μέσα από την παραχώρηση έμψυχου υλικού.
? Πότε πήγατε για πρώτη φορά στην Αφρική και ειδικότερα στην Κένυα και οι ποιες ήταν οι πρώτες εμπειρίες σας από τη μαύρη ήπειρο;
? Η σχέση μου με την Αφρική αρχίζει τα 15 τελευταία χρόνια, όπου πήγαινα έκτακτα για την κάλυψη ποιμαντικών αναγκών των Ελλήνων. Ακόμη σε μεγαλύτερο βαθμό στο χώρο της Θεολογίας, με την ειδική έρευνα που άρχισα στο χώρο της Αλεξανδρινής Θεολογίας, ιδιαίτερα στα κείμενα του Αγίου Αθανασίου. Μόνιμα εγκαταστάθηκα στην Αφρική τα τελευταία τρία χρόνια. Πριν μεταβώ στο Ναϊρόμπι της Κένυας, μετέβηκα στο Κέιπ-τάουν, στη Νότιο Αφρική, όπου ανέλαβα τα καθήκοντα του Αρχιερατικού Επιτρόπου. Στη συνέχεια, με την εκλογή μου ως Μητροπολίτου Κένυας, ανέλαβα και τη γενική διεύθυνση της Ιερατικής Σχολής και από τότε διαμένω μονίμως στην Κένυα. Μόνιμη φροντίδα μου με τη βοήθεια των συνεργατών μου, είναι η οργάνωση της ιεραποστολής, με βάση τις αρχές της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
? Αυτές οι αρχές της Ορθοδόξου Εκκλησίας, σε τι διαφέρουν από τις Ρωμαιοκαθολικές και Προτεσταντικές; Στην Αφρική υπάρχουν ιεραποστολές από όλες τις χριστιανικές εκκλησίες.
? Βασικά είναι ο σεβασμός της τοπικής παραδόσεως, δίνοντας όμως Χριστολογικό περιεχόμενο, σε παραδόσεις και έθιμα που αντίκεινται στην πρόοδο του ανθρώπου ή εις την διδασκαλία της αγίας γραφής. Η ιεραποστολή άρχισε όταν ο Ελληνισμός υπόφερε, - λόγω της Μικρασιατικής καταστροφής- πολλοί Έλληνες πήγαν εκεί στην Κένυα, για μια καλύτερη ζωή. Εκεί όταν μπόρεσαν να εργαστούν, για να έχουν κάποιο εισόδημα, μετέφεραν και τα υπόλοιπα μέλη των οικογενειών τους. Αυτό δημιούργησε την ανάγκη να καλέσουν με τη βοήθεια του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ορθοδόξους ιερείς για να βαπτίσουν τα παιδιά τους, να τα παντρέψουν, να κηδέψουν τους παππούδες και ούτω καθεξής. Έτσι άρχισε ο τοπικός πληθυσμός να γνωρίζει την Ορθοδοξία. Αλλά η ανάπτυξη της Ορθοδοξίας άρχισε με την παρουσία του Μακαρίου και με τη δημιουργία της Σχολής. Από αυτή τη σχολή έχουν ήδη αποφοιτήσει περισσότεροι από 300 ιερείς και άλλοι τόσοι λαϊκοί κατηχητές. Το μέλλον διαγράφεται λαμπρό. Πρέπει να υπάρξει η στήριξη του ποιμαντικού έργου της εκκλησίας μας, εις την Αφρική. Υπάρχει το μεγάλο πρόβλημα της φτώχειας και δεν μπορεί συνέχεια η εκκλησία να μιλά για την Βασιλεία των Ουρανών χωρίς να νοιάζεται για τα κοινωνικά προβλήματα των ανθρώπων. Πολλές φορές οι Αφρικανοί έχουν ως κριτήριο για να ενταχθούν κάπου, και την ελπίδα της βοήθειας που θα βρουν μέσα από ένα δόγμα, είτε αυτό ανήκει στους ρωμαιοκαθολικούς είτε στους προτεστάντες. Η ορθόδοξη εκκλησία προσπαθεί μέσα από τη βαρύτητα που δίνει στο κατηχητικό έργο, να βοηθήσει τους αφρικανούς να συνειδητοποιήσουν τη μοναδικότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας με την έννοια, ότι εκεί είναι η αλήθεια που σώζει τον άνθρωπο. Αυτό δεν είναι αρκετό, χρειάζεται στον βαθμό που μπορούμε να προφέρουμε βοήθεια προς τα προβλήματα των ανθρώπων.
Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
? Τα προβλήματα που έχουν είναι τεράστια. Για παράδειγμα δεν έχουν δωρεάν ιατρική περίθαλψη δεν έχουν δωρεάν παιδεία. Ιδιαίτερα τα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν, η οικογένεια κάνει συμβούλιο και επιλέγει ένα παιδί που θα πηγαίνει σχολείο. Ακόμη να προσθέσουμε την έλλειψη φαγητού, φαρμάκων, γεγονός που δυσχεραίνει πάρα πολύ τη ζωή των ανθρώπων. Αναμένουν όλοι, ότι η εκκλησία είναι εκεί για να βοηθήσει σΆαυτή την κατεύθυνση.
? Η γλώσσα που χρησιμοποιείται ποια είναι;
? Όταν μιλούμε για την Αφρική, πρέπει να έχουμε υπόψη μας την ύπαρξη πολλών φυλών. Παράδειγμα στην Κένυα, υπάρχουν 42 φυλές και κάθε φυλή χρησιμοποιεί τη δική της γλώσσα. Επειδή ήταν αγγλική αποικία, έχουν ως εθνική γλώσσα την αγγλική και τα σουαχίλι. Εκεί που ήταν οι αποικιοκράτες ήταν Γάλλοι, χρησιμοποιούν την γαλλική. ΓιΆ αυτό χρειαζόμαστε και πάρα πολλές μεταφράσεις για το κατηχητικό έργο της εκκλησίας μας. Χρησιμοποιούμε κείμενα, τα οποία μπορεί να κατανοεί ο λαός.
? Μια δική σας μέρα, από το πρωί που ξεκινά, μέχρι το βράδυ τι περιλαμβάνει;
? Η σχολή είναι δίπλα στα γραφεία της μητροπόλεως γιΆ αυτό και υπάρχει ένας συνδυασμός. Αρχίζει το πρωί στις έξι με την ακολουθία του όρθρου και μετά το πρόγευμα αρχίζουν τα μαθήματα. Στη συνέχεια, από τις δέκα μέχρι τις μία, δέχομαι κόσμο, κυρίως από τις επαρχίες. Έχουμε 200 εκκλησίες, 120 ιερείς, 200 λαϊκούς κατηχητές, οι οποίοι έρχονται, για να δούμε διάφορα προβλήματα. Έρχονται όμως και πολλοί από τη γύρω περιοχή, που ζητούν να τους βοηθήσουμε, να αγοράσουν φαγητό, είτε να βοηθήσουμε ένα από τα παιδιά τους, να πάει σχολείο, είτε για την αγορά φαρμάκων. Γενικά έρχονται για να ζητήσουν οικονομική βοήθεια.
ΤΑ ΠΕΙΝΑΣΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ
? Κάνετε μια συγκεκριμένη φιλόδοξη προσπάθεια για τα παιδιά?
? Η μόνιμη λύση για μας είναι το κτίσιμο ορφανοτροφείου ή σχολείου, όπου θα παρέχουμε δωρεάν παιδεία. Προς το παρόν όμως, προσπαθούμε να ενθαρρύνουμε τους ευσεβείς Χριστιανούς να υιοθετούν, ένα από αυτά τα παιδάκια. Εκεί είναι το ολοήμερο σύστημα της φοιτήσεως γεγονός που σημαίνει ότι το παιδί πηγαίνει από το πρωί μέχρι το βράδυ, ενώ χρειάζεται οπωσδήποτε και φαγητό. Το κόστος για να στηρίξουμε ένα παιδί, είναι γύρω στις 10 λίρες το μήνα. Μόνο με δέκα λίρες μπορούμε να παρέχουμε δωρεάν παιδεία και φαγητό για ένα μήνα, για κάθε ένα παιδί.
? Στην Κύπρο πώς μπορεί να βοηθήσει κανείς;
? Με τον λογαριασμό που ανοίξαμε στην Ελληνική Τράπεζα, μπορεί κάποιος να καταθέτει εκεί το ποσό και να μας δίνει εμάς την απόδειξη καταθέσεως. Στη συνέχεια με ειδική εντολή προς την Τράπεζα, αυτό το ποσό πηγαίνει σε ειδικό λογαριασμό στην Μητρόπολη του Ναϊρόμπι. Δίνουμε εμείς, αίτηση στον «γονιό», με το συγκεκριμένο όνομα του παιδιού και μετά όταν αρχίσει η παροχή της βοήθειας-
υποτροφίας, εμείς έχουμε φωτοτυπία και αρχίζουμε να παραχωρούμε αυτή την υποτροφία.
ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΤΟΛΜΗΡΟΙ
? Είναι εύκολο, κάποιος που επιθυμεί να πάει στην Αφρική για να βοηθήσει στο ιεραποστολικό έργο;
? Είναι ένας χώρος που χωλαίνουμε, χρειαζόμαστε έμψυχο υλικό. Χρειάζεται, μια προσυνεννόηση με τα γραφεία της Μητρόπολης, ώστε να κάνουμε τις ανάλογες διευθετήσεις διά την παραμονή τους. Μπορούν να προσφέρουν πάρα πολλά. Να τους πούμε πού έχουμε ανάγκες. Αν θα έλθουν για το κτίσιμο ναών ή το κτίσιμο ενός σχολείου ή αν θα έλθουν, για να κάνουν κάποια σεμινάρια.
? Χειροτονείτε και μαύρους ιερείς;
? Όλοι οι ιερείς μας είναι μαύροι, δεν έχουμε λευκούς, έχουμε μόνο έναν που ήλθε από την Αυστραλία, ενώ τώρα ήλθε ακόμη ένας, από την Φινλανδία. Οι άλλοι είναι ιθαγενείς μαύροι.
? Υπάρχουν και Επίσκοποι;
? Υπάρχουν, όπως ο Επίσκοπος Καμπάλας ο οποίος είναι μαύρος. Υπάρχουν και ένας δύο άλλοι;
? Οι σχέσεις σας με τα άλλα Πατριαρχεία και ειδικότερα με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.
? Η μητρόπολη υπάγεται στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, το οποίο έχει υπό την πνευματική του δικαιοδοσία όλη την Αφρική. Συνολικά υπάρχουν 14 μητροπόλεις στο Πατριαρχείο.
? Υπάρχει ενδιαφέρον από Κύπριους μοναχούς, να έλθουν κάτω, για να βοηθήσουν ή ζητήσατε βοήθεια σε έμψυχο υλικό από τα μοναστήρια;
? Είναι κάτι που το ελπίζουμε. Πιστεύουμε ότι με το μοναχισμό η ιεραποστολή θα προχωρήσει. Τώρα μέσα στα πλαίσια της διαφώτισης που κάνω στην Κύπρο, έκανα πρόταση σε διάφορους ηγουμένους μονών να δεχθούν παιδιά από την Κένυα, ώστε να γνωρίσουν το μοναχισμό για να μπορέσουμε να ιδρύσουμε και εμείς μοναστήρι εκεί. Κάνουμε έκκληση και στα μοναστήρια, να στείλουν ένα δύο μοναχούς να μας βοηθήσουν στο έργο της κατηχήσεως. Το βλέπω πολύ δύσκολο, αλλά δεν παύουμε να ζητούμε αυτή τη βοήθεια. Πίσω από την ιεραποστολή στην Κένυα είναι συνήθως ο ελληνισμός είτε της Ελλάδος είτε της Κύπρου.
? Οι σχέσεις σας με την πολιτική εξουσία στην Κένυα ποιες είναι;
? Η κυβέρνηση στην Κένυα και γενικά οι κυβερνήσεις στην Αφρική, αναμένουν ότι η Εκκλησία θα αναπληρώσει το κράτος κοινωνικής προσφοράς και πρόνοιας. Περιμένουν ότι εμείς θα λύσουμε τα προβλήματα της παιδείας, της ιατρικής περίθαλψης και όλα τα προβλήματα που εκείνοι δεν μπορούν να λύσουν. Εξαρτάται οι λειτουργία τους με την εξασφάλιση νέων δανείων και για να πάρουν νέα δάνεια, πρέπει να πληρώνουν νέες δόσεις. Έτσι αδυνατούν να πληρώνουν δωρεάν παιδεία και ιατρική περίθαλψη και ζητούν αυτό να παραχωρείται από την εκκλησία.
? Το μήνυμα της Ιεραποστολής για την Κύπρο και τους Κυπρίους;
? Το μήνυμα από το χώρο της ιεραποστολής για την Κύπρο είναι, ότι στο παρελθόν από το χώρο της Κύπρου προήλθαν οι μεγάλοι ιεραπόστολοι. Αυτό το θεωρούμε ένα θαύμα στο χώρο της Αφρικής. Πολλοί είναι οι Κύπριοι που έζησαν στο χώρο της ανατολικής Αφρικής και ειδικότερα στην Τανζανία. Έχουμε σήμερα το πρόβλημα της Κύπρου και η ιεραποστολή γίνεται ακριβώς το μέσο, όταν μιλούμε για διεθνοποίηση, μέσα από την στήριξη των εμπερίστατων αδελφών μας, να βρούμε αυτή την ηθική δικαίωση, στη διεθνή κοινότητα. Ειδικότερα με το φιλανθρωπικό έργο που μπορεί σήμερα η Κύπρος να επιτελέσει στα πέρατα της οικουμένης και συγκεκριμένα στο χώρο της Αφρικής. Η σχολή δεν κτίστηκε μόνο από την Κύπρο αλλά στηρίζεται από την Κύπρο και χαίρομαι να αναφέρω, ότι υπάρχει διάθεση από την πολιτεία να στηρίξει την ιεραποστολή. Η εκκλησία στηρίζει τα τελευταία χρόνια τη σχολή και είμαι σίγουρος ότι θα βρεθεί ένας τρόπος και η Σχολή να γίνει αυτάρκης και να συνεχίσει απερίσπαστα το έργο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
? Σεβασμιότατε είχατε μια σπουδαία ακαδημαϊκή «καριέρα», τη διακόψατε για να πάτε στην Αφρική. Σκέφτεστε να επιστρέψετε πίσω, να τη συνεχίσετε;
? Υπάρχουν πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή μας, και όταν η εκκλησία μας καλεί να διακονήσουμε, σε ένα χώρο πρέπει να δείχνουμε την υπακοή μας και την αφοσίωση μας στην Εκκλησία. Και για αυτές τις ακαδημαϊκές θέσεις υπάρχουν άξιοι αντικαταστάτες, να συνεχίζουν το διακόνημα αυτό στο χώρο της διδασκαλίας, στο χώρο του Πανεπιστημίου.
1
Αφορμή για τη συνέντευξη που ακολουθεί, στάθηκε ένα φυλλάδιο που καλούσε τους πιστούς να «υιοθετήσουν» ένα παιδί της Κένυας, δηλαδή να του προσφέρουν δέκα λίρες το μήνα, ώστε να έχει ένα πιάτο φαγητό και να πηγαίνει στο σχολείο.
Πρωταγωνιστής και ψυχή του όλου έργου ένας Κυκκώτης, ο Μητροπολίτης Κένυας κ. Σεραφείμ, τον οποίο συναντήσαμε στο μετόχι του Κύκκου, ενώ προσπαθούσε μέσα από συνεχή τηλεφωνήματα, να διευθετήσει την παροχή βοήθειας, για τους εν ανάγκη ευρισκομένους?
Πριν τη συνέντευξη ο Σεβασμιότατος με εισήγαγε στα της Αφρικής, μου έδωσε μια ζωντανή εικόνα του τι συμβαίνει, μέσα από μερικές φωτογραφίες τις οποίες έφερε μαζί του.
Άλλος κόσμος, άλλη ζωή? φτώχεια και πείνα, σΆ ένα καταπράσινο επίγειο παράδεισο, αλλά με μαύρους ανθρώπους, όσο τραγικό και παράλογο και αν ακούγεται αυτό.
ΜΑΚΑΡΙΟΣ - ΚΕΝΥΑΤΑ
? Από την Κύπρο και το βασιλομονάστηρο του Κύκκου στην πεινασμένη Αφρική. Τι σημαίνει αυτή η μετάβαση για σας;
? Η σχέση της Ιεράς Μονής Κύκκου με την ιεραποστολή, δεν είναι κάτι που αρχίζει με τη δική μου παραμονή στην Αφρική, είναι κάτι που ξεκίνησε στο παρελθόν όταν η Ιερά Μονή Κύκκου συνεισέφερε δια το κτίσιμο της Ιερατικής Σχολής και της μητροπολιτικής κατοικίας. Τότε δεν μπορούσε κανείς να διανοηθεί, ότι ένας αδελφός της μονής, θα αναλάμβανε και τη Μητρόπολη αυτή της Κένυας. Αναφέρομαι στη δεκαετία του 1970, όταν με απόφαση του Εθνάρχη Μακαρίου κτίστηκε η Ιερατική σχολή αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο Γ΄ η οποία όμως δεν ολοκληρώθηκε ποτέ λόγω των γεγονότων του 1974. Στη δεκαετία του 1950, όταν ο Μακάριος εξορίστηκε στις Σεϋχέλλες, εκεί ήρθε σε επαφή με τους Κενυάτες και μάλιστα με τους αρχηγούς του αγώνα ενάντια στο ζυγό των Άγγλων. Το γεγονός αυτό δημιούργησε ένα δεσμό φιλίας, μεταξύ του αρχηγού της επαναστάσεως του Κενυάτα και του Μακαρίου, αποτέλεσμα της οποίας ήταν το 1971 ο Μακάριος να μεταβεί στην Κένυα κατΆ επανάληψη, όπου βάπτισε τις πρώτες πέντε χιλιάδες ορθοδόξους αφρικανούς μαύρους. Αυτό ήταν η αιτία να οικοδομηθεί και η Σχολή, η οποία θα φρόντιζε να καθοδηγεί αυτούς τους ανθρώπους. Ο τότε πρόεδρος της Κένυας, παραχώρησε γη όπου σε συνεργασία με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, η Κύπρος, έκτισε την Ιερατική Σχολή, η οποία έμελλε να λειτουργήσει το 1982. Κοιμήθηκε ο Μακάριος, αλλά δεν έπαψε να υπάρχει ζωντανό το ενδιαφέρον της εκκλησίας της Κύπρου διά του προκαθημένου της, Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου. Ο θεός φρόντισε πάλι να βρεθεί, μια μεγάλη εκκλησιαστική μορφή, η οποία οργάνωσε τη Σχολή και την ιεραποστολή, ο νυν Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, ο οποίος έμεινε στη χώρα για δέκα χρόνια. Ήταν δύσκολο να είναι εκεί, γιατί είχε και άλλες υποχρεώσεις ως καθηγητής στην Αθήνα και ως διευθυντής του ιδρύματος της Αποστολικής Διακονίας στην Αθήνα. Μπορούσε όμως κατά το διάστημα των διακοπών των Χριστουγέννων και του Πάσχα, να βρίσκεται εκεί όπου, με τους στενούς του συνεργάτες, άρχισε να επιτελεί αξιόλογο ιεραποστολικό έργο.
ΚΥΚΚΟΣ - ΚΕΝΥΑ
? Η Εκκλησία της Κύπρου συνέχισε να στηρίζει τη Σχολή, με εισφορές, κυρίως από την Ιερά Μονή Κύκκου. Ο κύκλος σπουδών στη σχολή είναι τριετής, ενώ οι σπουδαστές ανέρχονται στους 45, οι οποίοι προέρχονται από διάφορες χώρες της Αφρικής. Δίπλα στη Σχολή βρίσκονται τα κτίρια της μητροπόλεως, και η μητροπολιτική κατοικία, κτίρια τα οποία οικοδομήθηκαν με έξοδα της Ιεράς Μονής Κύκκου. Ο δεσμός μεταξύ της Ιεράς Μονής Κύκκου και της ιεραποστολής εκδηλώνεται και σε έναν άλλο τομέα. Μέχρι τώρα είχαμε εκεί περισσότερο την οικονομική στήριξη. Τώρα αυτός ο δεσμός εκφράζεται μέσα από την παραχώρηση έμψυχου υλικού.
? Πότε πήγατε για πρώτη φορά στην Αφρική και ειδικότερα στην Κένυα και οι ποιες ήταν οι πρώτες εμπειρίες σας από τη μαύρη ήπειρο;
? Η σχέση μου με την Αφρική αρχίζει τα 15 τελευταία χρόνια, όπου πήγαινα έκτακτα για την κάλυψη ποιμαντικών αναγκών των Ελλήνων. Ακόμη σε μεγαλύτερο βαθμό στο χώρο της Θεολογίας, με την ειδική έρευνα που άρχισα στο χώρο της Αλεξανδρινής Θεολογίας, ιδιαίτερα στα κείμενα του Αγίου Αθανασίου. Μόνιμα εγκαταστάθηκα στην Αφρική τα τελευταία τρία χρόνια. Πριν μεταβώ στο Ναϊρόμπι της Κένυας, μετέβηκα στο Κέιπ-τάουν, στη Νότιο Αφρική, όπου ανέλαβα τα καθήκοντα του Αρχιερατικού Επιτρόπου. Στη συνέχεια, με την εκλογή μου ως Μητροπολίτου Κένυας, ανέλαβα και τη γενική διεύθυνση της Ιερατικής Σχολής και από τότε διαμένω μονίμως στην Κένυα. Μόνιμη φροντίδα μου με τη βοήθεια των συνεργατών μου, είναι η οργάνωση της ιεραποστολής, με βάση τις αρχές της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
? Αυτές οι αρχές της Ορθοδόξου Εκκλησίας, σε τι διαφέρουν από τις Ρωμαιοκαθολικές και Προτεσταντικές; Στην Αφρική υπάρχουν ιεραποστολές από όλες τις χριστιανικές εκκλησίες.
? Βασικά είναι ο σεβασμός της τοπικής παραδόσεως, δίνοντας όμως Χριστολογικό περιεχόμενο, σε παραδόσεις και έθιμα που αντίκεινται στην πρόοδο του ανθρώπου ή εις την διδασκαλία της αγίας γραφής. Η ιεραποστολή άρχισε όταν ο Ελληνισμός υπόφερε, - λόγω της Μικρασιατικής καταστροφής- πολλοί Έλληνες πήγαν εκεί στην Κένυα, για μια καλύτερη ζωή. Εκεί όταν μπόρεσαν να εργαστούν, για να έχουν κάποιο εισόδημα, μετέφεραν και τα υπόλοιπα μέλη των οικογενειών τους. Αυτό δημιούργησε την ανάγκη να καλέσουν με τη βοήθεια του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ορθοδόξους ιερείς για να βαπτίσουν τα παιδιά τους, να τα παντρέψουν, να κηδέψουν τους παππούδες και ούτω καθεξής. Έτσι άρχισε ο τοπικός πληθυσμός να γνωρίζει την Ορθοδοξία. Αλλά η ανάπτυξη της Ορθοδοξίας άρχισε με την παρουσία του Μακαρίου και με τη δημιουργία της Σχολής. Από αυτή τη σχολή έχουν ήδη αποφοιτήσει περισσότεροι από 300 ιερείς και άλλοι τόσοι λαϊκοί κατηχητές. Το μέλλον διαγράφεται λαμπρό. Πρέπει να υπάρξει η στήριξη του ποιμαντικού έργου της εκκλησίας μας, εις την Αφρική. Υπάρχει το μεγάλο πρόβλημα της φτώχειας και δεν μπορεί συνέχεια η εκκλησία να μιλά για την Βασιλεία των Ουρανών χωρίς να νοιάζεται για τα κοινωνικά προβλήματα των ανθρώπων. Πολλές φορές οι Αφρικανοί έχουν ως κριτήριο για να ενταχθούν κάπου, και την ελπίδα της βοήθειας που θα βρουν μέσα από ένα δόγμα, είτε αυτό ανήκει στους ρωμαιοκαθολικούς είτε στους προτεστάντες. Η ορθόδοξη εκκλησία προσπαθεί μέσα από τη βαρύτητα που δίνει στο κατηχητικό έργο, να βοηθήσει τους αφρικανούς να συνειδητοποιήσουν τη μοναδικότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας με την έννοια, ότι εκεί είναι η αλήθεια που σώζει τον άνθρωπο. Αυτό δεν είναι αρκετό, χρειάζεται στον βαθμό που μπορούμε να προφέρουμε βοήθεια προς τα προβλήματα των ανθρώπων.
Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
? Τα προβλήματα που έχουν είναι τεράστια. Για παράδειγμα δεν έχουν δωρεάν ιατρική περίθαλψη δεν έχουν δωρεάν παιδεία. Ιδιαίτερα τα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν, η οικογένεια κάνει συμβούλιο και επιλέγει ένα παιδί που θα πηγαίνει σχολείο. Ακόμη να προσθέσουμε την έλλειψη φαγητού, φαρμάκων, γεγονός που δυσχεραίνει πάρα πολύ τη ζωή των ανθρώπων. Αναμένουν όλοι, ότι η εκκλησία είναι εκεί για να βοηθήσει σΆαυτή την κατεύθυνση.
? Η γλώσσα που χρησιμοποιείται ποια είναι;
? Όταν μιλούμε για την Αφρική, πρέπει να έχουμε υπόψη μας την ύπαρξη πολλών φυλών. Παράδειγμα στην Κένυα, υπάρχουν 42 φυλές και κάθε φυλή χρησιμοποιεί τη δική της γλώσσα. Επειδή ήταν αγγλική αποικία, έχουν ως εθνική γλώσσα την αγγλική και τα σουαχίλι. Εκεί που ήταν οι αποικιοκράτες ήταν Γάλλοι, χρησιμοποιούν την γαλλική. ΓιΆ αυτό χρειαζόμαστε και πάρα πολλές μεταφράσεις για το κατηχητικό έργο της εκκλησίας μας. Χρησιμοποιούμε κείμενα, τα οποία μπορεί να κατανοεί ο λαός.
? Μια δική σας μέρα, από το πρωί που ξεκινά, μέχρι το βράδυ τι περιλαμβάνει;
? Η σχολή είναι δίπλα στα γραφεία της μητροπόλεως γιΆ αυτό και υπάρχει ένας συνδυασμός. Αρχίζει το πρωί στις έξι με την ακολουθία του όρθρου και μετά το πρόγευμα αρχίζουν τα μαθήματα. Στη συνέχεια, από τις δέκα μέχρι τις μία, δέχομαι κόσμο, κυρίως από τις επαρχίες. Έχουμε 200 εκκλησίες, 120 ιερείς, 200 λαϊκούς κατηχητές, οι οποίοι έρχονται, για να δούμε διάφορα προβλήματα. Έρχονται όμως και πολλοί από τη γύρω περιοχή, που ζητούν να τους βοηθήσουμε, να αγοράσουν φαγητό, είτε να βοηθήσουμε ένα από τα παιδιά τους, να πάει σχολείο, είτε για την αγορά φαρμάκων. Γενικά έρχονται για να ζητήσουν οικονομική βοήθεια.
ΤΑ ΠΕΙΝΑΣΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ
? Κάνετε μια συγκεκριμένη φιλόδοξη προσπάθεια για τα παιδιά?
? Η μόνιμη λύση για μας είναι το κτίσιμο ορφανοτροφείου ή σχολείου, όπου θα παρέχουμε δωρεάν παιδεία. Προς το παρόν όμως, προσπαθούμε να ενθαρρύνουμε τους ευσεβείς Χριστιανούς να υιοθετούν, ένα από αυτά τα παιδάκια. Εκεί είναι το ολοήμερο σύστημα της φοιτήσεως γεγονός που σημαίνει ότι το παιδί πηγαίνει από το πρωί μέχρι το βράδυ, ενώ χρειάζεται οπωσδήποτε και φαγητό. Το κόστος για να στηρίξουμε ένα παιδί, είναι γύρω στις 10 λίρες το μήνα. Μόνο με δέκα λίρες μπορούμε να παρέχουμε δωρεάν παιδεία και φαγητό για ένα μήνα, για κάθε ένα παιδί.
? Στην Κύπρο πώς μπορεί να βοηθήσει κανείς;
? Με τον λογαριασμό που ανοίξαμε στην Ελληνική Τράπεζα, μπορεί κάποιος να καταθέτει εκεί το ποσό και να μας δίνει εμάς την απόδειξη καταθέσεως. Στη συνέχεια με ειδική εντολή προς την Τράπεζα, αυτό το ποσό πηγαίνει σε ειδικό λογαριασμό στην Μητρόπολη του Ναϊρόμπι. Δίνουμε εμείς, αίτηση στον «γονιό», με το συγκεκριμένο όνομα του παιδιού και μετά όταν αρχίσει η παροχή της βοήθειας-
υποτροφίας, εμείς έχουμε φωτοτυπία και αρχίζουμε να παραχωρούμε αυτή την υποτροφία.
ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΤΟΛΜΗΡΟΙ
? Είναι εύκολο, κάποιος που επιθυμεί να πάει στην Αφρική για να βοηθήσει στο ιεραποστολικό έργο;
? Είναι ένας χώρος που χωλαίνουμε, χρειαζόμαστε έμψυχο υλικό. Χρειάζεται, μια προσυνεννόηση με τα γραφεία της Μητρόπολης, ώστε να κάνουμε τις ανάλογες διευθετήσεις διά την παραμονή τους. Μπορούν να προσφέρουν πάρα πολλά. Να τους πούμε πού έχουμε ανάγκες. Αν θα έλθουν για το κτίσιμο ναών ή το κτίσιμο ενός σχολείου ή αν θα έλθουν, για να κάνουν κάποια σεμινάρια.
? Χειροτονείτε και μαύρους ιερείς;
? Όλοι οι ιερείς μας είναι μαύροι, δεν έχουμε λευκούς, έχουμε μόνο έναν που ήλθε από την Αυστραλία, ενώ τώρα ήλθε ακόμη ένας, από την Φινλανδία. Οι άλλοι είναι ιθαγενείς μαύροι.
? Υπάρχουν και Επίσκοποι;
? Υπάρχουν, όπως ο Επίσκοπος Καμπάλας ο οποίος είναι μαύρος. Υπάρχουν και ένας δύο άλλοι;
? Οι σχέσεις σας με τα άλλα Πατριαρχεία και ειδικότερα με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.
? Η μητρόπολη υπάγεται στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, το οποίο έχει υπό την πνευματική του δικαιοδοσία όλη την Αφρική. Συνολικά υπάρχουν 14 μητροπόλεις στο Πατριαρχείο.
? Υπάρχει ενδιαφέρον από Κύπριους μοναχούς, να έλθουν κάτω, για να βοηθήσουν ή ζητήσατε βοήθεια σε έμψυχο υλικό από τα μοναστήρια;
? Είναι κάτι που το ελπίζουμε. Πιστεύουμε ότι με το μοναχισμό η ιεραποστολή θα προχωρήσει. Τώρα μέσα στα πλαίσια της διαφώτισης που κάνω στην Κύπρο, έκανα πρόταση σε διάφορους ηγουμένους μονών να δεχθούν παιδιά από την Κένυα, ώστε να γνωρίσουν το μοναχισμό για να μπορέσουμε να ιδρύσουμε και εμείς μοναστήρι εκεί. Κάνουμε έκκληση και στα μοναστήρια, να στείλουν ένα δύο μοναχούς να μας βοηθήσουν στο έργο της κατηχήσεως. Το βλέπω πολύ δύσκολο, αλλά δεν παύουμε να ζητούμε αυτή τη βοήθεια. Πίσω από την ιεραποστολή στην Κένυα είναι συνήθως ο ελληνισμός είτε της Ελλάδος είτε της Κύπρου.
? Οι σχέσεις σας με την πολιτική εξουσία στην Κένυα ποιες είναι;
? Η κυβέρνηση στην Κένυα και γενικά οι κυβερνήσεις στην Αφρική, αναμένουν ότι η Εκκλησία θα αναπληρώσει το κράτος κοινωνικής προσφοράς και πρόνοιας. Περιμένουν ότι εμείς θα λύσουμε τα προβλήματα της παιδείας, της ιατρικής περίθαλψης και όλα τα προβλήματα που εκείνοι δεν μπορούν να λύσουν. Εξαρτάται οι λειτουργία τους με την εξασφάλιση νέων δανείων και για να πάρουν νέα δάνεια, πρέπει να πληρώνουν νέες δόσεις. Έτσι αδυνατούν να πληρώνουν δωρεάν παιδεία και ιατρική περίθαλψη και ζητούν αυτό να παραχωρείται από την εκκλησία.
? Το μήνυμα της Ιεραποστολής για την Κύπρο και τους Κυπρίους;
? Το μήνυμα από το χώρο της ιεραποστολής για την Κύπρο είναι, ότι στο παρελθόν από το χώρο της Κύπρου προήλθαν οι μεγάλοι ιεραπόστολοι. Αυτό το θεωρούμε ένα θαύμα στο χώρο της Αφρικής. Πολλοί είναι οι Κύπριοι που έζησαν στο χώρο της ανατολικής Αφρικής και ειδικότερα στην Τανζανία. Έχουμε σήμερα το πρόβλημα της Κύπρου και η ιεραποστολή γίνεται ακριβώς το μέσο, όταν μιλούμε για διεθνοποίηση, μέσα από την στήριξη των εμπερίστατων αδελφών μας, να βρούμε αυτή την ηθική δικαίωση, στη διεθνή κοινότητα. Ειδικότερα με το φιλανθρωπικό έργο που μπορεί σήμερα η Κύπρος να επιτελέσει στα πέρατα της οικουμένης και συγκεκριμένα στο χώρο της Αφρικής. Η σχολή δεν κτίστηκε μόνο από την Κύπρο αλλά στηρίζεται από την Κύπρο και χαίρομαι να αναφέρω, ότι υπάρχει διάθεση από την πολιτεία να στηρίξει την ιεραποστολή. Η εκκλησία στηρίζει τα τελευταία χρόνια τη σχολή και είμαι σίγουρος ότι θα βρεθεί ένας τρόπος και η Σχολή να γίνει αυτάρκης και να συνεχίσει απερίσπαστα το έργο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
? Σεβασμιότατε είχατε μια σπουδαία ακαδημαϊκή «καριέρα», τη διακόψατε για να πάτε στην Αφρική. Σκέφτεστε να επιστρέψετε πίσω, να τη συνεχίσετε;
? Υπάρχουν πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή μας, και όταν η εκκλησία μας καλεί να διακονήσουμε, σε ένα χώρο πρέπει να δείχνουμε την υπακοή μας και την αφοσίωση μας στην Εκκλησία. Και για αυτές τις ακαδημαϊκές θέσεις υπάρχουν άξιοι αντικαταστάτες, να συνεχίζουν το διακόνημα αυτό στο χώρο της διδασκαλίας, στο χώρο του Πανεπιστημίου.
1
Σχόλια