Φώτης Κόντογλου
Μυστήριο ξένον, λέγει ο Υμνωδός, τη Γέννηση του Χριστού, το να γεννηθεί σαν
άνθρωπος, όχι κανένας προφήτης, όχι κανένας άγγελος, άλλά ο ίδιος ο Θεός! Ο
άνθρωπος θα μπορούσε να φθάσει σε μια τέτοια πίστη; Οι φιλόσοφοι κι οι άλλοι
τετραπέρατοι σπουδασμένοι ήτανε δυνατό να παραδεχθούνε ένα τέτοιο πράγμα; Από
την κρισάρα της λογικής τους δεν μπορούσε να περάσει ή παραμικρή ψευτιά, όχι
ένα τέτοιο τερατολόγημα! Ο Πυθαγόρας, ο Εμπεδοκλής κι άλλοι τέτοιοι
θαυματουργοί, που ήτανε και σπουδαίοι φιλόσοφοι, δε μπορέσανε να τους κάνουνε
να πιστέψουνε κάποια πράγματα πολύ πιστευτά, και θα πιστεύανε ένα τέτοιο τερατολόγημα;
Γι' αυτό ο Χριστός γεννήθηκε ανάμεσα σε απλούς ανθρώπους, ανάμεσα σε
απονήρευτους τσοπάνηδες, μέσα σε μια σπηλιά, μέσα στο παχνί, που τρώγανε τα
βόδια.
Είναι ολότελα ακατανόητο, για το πνεύμα μας, το ότι κατέβηκε ο Θεός ανάμεσα
μας σαν άνθρωπος συνηθισμένος και μάλιστα σαν ο φτωχότερος από τους φτωχούς.
Αυτή τη μακροθυμία μονάχα άγιες ψυχές είναι σε θέση να τη νοιώσουνε αληθινά,
και να κλάψουνε από κατάνυξη.
Κάποιοι, μ' όλα αυτά που είπαμε, δεν θα νιώσουμε τίποτα από το Μυστήριο,
που γιορτάζουμε σήμερα. Σ' αυτούς, εγώ ο τιποτένιος, δε μπορώ να πω τίποτα.
Μοναχά θα τους θυμίσω τα αυστηρά λόγια που γράφει στην επιστολή του ο άγιος
Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, ο αγαπημένος μαθητής του Χριστού, κι ο θερμότατος
κήρυκας της αγάπης: «Παν πνεύμα, ομολογεί Ιησούν Χριστόν εν σαρκί εληλυθότα, εκ
του Θεού εστί. Kαι παν πνεύμα, ο μη ομολογεί
Ιησούν Χριστόν εν σαρκί εληλυθότα, εκ του Θεού ουκ εστίν. Ούτος έστιν
αντίχριστος».
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Εάν το Πάσχα είναι η λαμπρότατη του Χριστιανισμού εορτή, τα Χριστούγεννα
βεβαίως είναι η γλυκύτατη και συγκινητικωτάτη, και δια τούτο ανέκαθεν εθεωρήθη
ως οικογενειακή κατ’ εξοχήν εορτή.
Εν τη Εσπερία δε τα κατ’ αυτήν ανεπτύχθησαν και διετυπώθησαν όντως, ώστε
προσέλαβεν ιδιόρρυθμόν τινα τύπον, και ήθη, έθιμα και παραδόσεις ιδιαίτεραι
προς αυτήν συνεκροτήθησαν και επ’ αυτής αντεπέδρασαν.
Ολόκληρον φιλολογίαν αποτελούσι τα λεγόμενα Contes de Noel, τα Χριστουγεννιάτικα δηλ. παραμύθια, ών τινα εξόχων συγγραφέων έργα είναι
ωραιότατα, βιβλιοθήκην δε ολόκληρον δύνανται να γεμίσωσι τα κατ' έτος
εκδιδόμενα Christmas Numbers, τα έκτακτα δηλ. φυλλάδια των εικονογραφημένων περιοδικών τα δημοσιευόμενα
επί τη εορτή των Χριστουγέννων, μετά καλών εικόνων και ποικιλωτάτης τερπνής
ύλης.
Ουδέν δε άπορον αν εν τη Δύσει ιδίως ανεπτύχθη η εορτή αύτη, διότι εκ της
Δύσεως έχει αν όχι την αρχήν, τουλάχιστον την τάξιν και την σύστασιν.
Γνωστόν ότι πρώτος ο θείος Χρυσόστομος, «ελθόντων τινών από της Δύσεως και
απαγγειλάντων», εκανόνισε την εορτήν ταύτην εν τη Ανατολική Εκκλησία, ότε, κατ’
αυτόν τον μήνα Δεκέμβριον τη ιε', εχειροτονήθη πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως,
περί τα τέλη του δ' αιώνος.
Το δημοτικώτατον εκείνο άσμα, το «Χριστός γεννάται, δοξάσατε, Χριστός εξ
ουρανών, απαντήσατε, Χριστός επί γης, υψώθητε», είναι κατά λέξιν ηρανισμένον εκ
του πανηγυρικού του ιερού Γρηγορίου του Ναζιανζηνού, του και Θεολόγου
επικαλουμένου. Εκ πανηγυρικού λόγου ελήφθη επίσης και το εξαποστειλάριον της
εορτής. «Επεσκέψατο ημάς εξ ύψους ο Σωτήρ ημών, ανατολή ανατολών...» Η
τελευταία αυτή φράσις, έχει το προνόμιον, ως ήκουσα, να εμπνέη μέγαν
ενθουσιασμόν εις τους ατυχήσαντας μεν περί την γλώσσαν, Έλληνας δε την καρδίαν
και το φρόνημα αδελφούς ημών της Καισαρείας και Καππαδοκίας, ευλόγως
καυχωμένους και λέγοντας ότι «εξ Ανατολής το φως».
Σχόλια