Περί της δύναμης του ενός έναντι των πολλών

.

Περί της δύναμης του ενός έναντι των πολλών

.

---

? Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να επιβάλει τη θέληση του, έναντι των πολλών; Μόνο μέσω του Θεού μπορεί να γίνει αυτό;

? Ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών (γεμίζει) και βεβαίως συνέχει (ελέγχει) τα σύμπαντα. Ούτε τρίχα δεν πέφτει από την κεφαλή του ανθρώπου, χωρίς τη βούληση του Θεού, όπως λένε οι πατέρες της Εκκλησίας. Ωστόσο και τίποτα δεν μπορεί να κάνει ο Θεός χωρίς τη βούληση του ανθρώπου. Ο Θεός μπορεί να κάνει τα πάντα, συμπληρώνουν οι πατέρες, εκτός από ένα πράγμα. Να αναγκάσει τον άνθρωπο να τον αγαπήσει. Άρα όλα γίνονται διά του Θεού, αλλά όχι χωρίς τη βούληση του ανθρώπου.

? Εντάξει όλα αυτά, αλλά ένας άνθρωπος μπορεί να επιβάλει τη θέληση του, να αναγκάσει τους πολλούς να τον ακολουθήσουν;

? Αυτό είναι ένα συχνό φαινόμενο με καλές και κακές επιπτώσεις. Ιστορικά έχουμε το παράδειγμα του Περικλή που δημιούργησε τον Παρθενώνα αλλά και το παράδειγμα του ανιψιού του Αλκιβιάδη, ο οποίος οδήγησε στην καταστροφική εκστρατεία στη Σικελία, που έφερε την ήττα στον Πελοποννησιακό πόλεμο. Ανάλογα παραδείγματα υπάρχουν σε όλη την ιστορική πορεία της ανθρωπότητας. Σε επίπεδο θρησκευτικό, έχουμε τον πρώτο Αδάμ, ο οποίος έφερε το προπατορικό αμάρτημα και την έξοδο από τον παράδεισο και τον νέο Αδάμ, τον Χριστό, ο οποίος έφερε τη σωτηρία και την επιστροφή στον παράδεισο. Τη γυναίκα Εύα που οδήγησε στην έξοδο από τον παράδεισο και τη γυναίκα Παναγία που έγινε το μέσο της σωτηρίας. Ανάλογη ήταν και η πορεία των πιστών στη διαδρομή του χρόνου. Έχουμε αγίους οι οποίοι μόνοι τους μπόρεσαν να αντιστρέψουν θέσεις και απόψεις εκατοντάδων Επισκόπων, όπως του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού, αλλά και αντιστρόφως ιεραρχών όπως του Άρειου ο οποίος παρέσυρε τα τρία τέταρτα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και ταλαιπώρησε την Ορθοδοξία για ένα ολόκληρο αιώνα.
? Καλά, γιατί ο Θεός επιτρέπει να ταλαιπωρούνται οι άνθρωποι;

? Από αγάπη και μόνο από αγάπη και σεβόμενος το ανεκτίμητο δώρο της ελευθερίας του τέλειου δημιουργήματος. Αν παρέμβαινε έστω κατ' ελάχιστο, ο άνθρωπος δεν θα ήταν ένας «μικρός θεός», ένα πλάσμα που οδεύει από το κατ΄ εικόνα στο καθ' ομοίωση, αλλά ένα κατευθυνόμενο ρομπότ ή στην καλύτερη περίπτωση ένα ζώο όπως τα άλλα. Η απάντηση στο αιώνιο ερώτημα του ανθρώπινου πόνου και της ανθρώπινης ταλαιπωρίας, βρίσκεται στην εμπειρία και όχι στη λογική. Μόνο όσοι πόνεσαν μπορούν να μιλήσουν για τον πόνο και μόνο όσοι μπόρεσαν να αναχθούν πάνω από τον πόνο μπορούν να μιλήσουν για την αξία του πόνου, γιατί έχει μεγάλη αξία ο πόνος. Τιθασεύει τον εγωισμό και οδηγεί στη σωτηρία. Το μόνο σίγουρο, όπως διαβεβαιώνουν οι πατέρες, είναι ότι ο Θεός δεν επιτρέπει σε κανένα πλάσμα να δοκιμάζεται πέραν των δυνατοτήτων του.

? Να έλθουμε στο σήμερα. Υπάρχουν άνθρωποι, ικανοί να σύρουν - με την καλή έννοια - πολλούς ανθρώπους στο Θεό ή και αντιστρόφως.

? Ένας άνθρωπος όσο πλησιάζει το Θεό, τόσο πλησιάζει και τους άλλους ανθρώπους και αντιστρόφως. Οι πατέρες παρομοιάζουν την πορεία του ανθρώπου προς το Θεό, με την πορεία σε ακτίνες ενός νοητού κύκλου. Όσο πλησιάζει ο άνθρωπος το κέντρο, δηλαδή το Θεό, τόσο πιο κοντά βρίσκεται στους άλλους ανθρώπους. Δεν γίνεται να πλησιάσει ο άνθρωπος το Θεό χωρίς να πλησιάσει τους άλλους ανθρώπους και αντιστρόφως. Το μέσο για την πορεία σε αυτές τις ακτίνες είναι η αγάπη και μόνο η αγάπη, όπως αυτή και αν μεταφράζεται.

? Στην πράξη πώς μεταφράζονται όλα αυτά;

? Πολύ απλά, όποιος άνθρωπος πλησιάζει το Θεό, τότε αυτομάτως τον πλησιάζουν οι άλλοι άνθρωποι. Έτσι, εμφανίζεται το φαινόμενο, άγιοι άνθρωποι να βρίσκονται σε ερήμους και σε απομακρυσμένα μέρη και όμως να υπάρχουν ουρές έξω από το χώρο που ζουν, από ανθρώπους που έρχονται από όλο τον κόσμο. Είναι επίσης εκπληκτικό το γεγονός, ότι πολλές φορές οι άγιοι αυτοί άνθρωποι - όταν έχουν προορατικό χάρισμα - γνωρίζουν τα προβλήματα των ανθρώπων που τρέχουν σε αυτούς. Με τη λογική ή καλύτερα την πρακτική αυτή, δεν απαιτείται ο άνθρωπος να τρέξει σε όλο τον κόσμο για να πλησιάσει τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Καλό είναι ο πιστός να τρέχει να βοηθά τους ανθρώπους, αλλά καλύτερο είναι να γίνεται άγιος και να έρχονται κοντά του, όλοι αυτοί που έχουν ανάγκη. Αυτό είναι το δύσκολο εγχείρημα όλων των χριστιανών. Εξάλλου, περισσότερη αξία έχει ένας λόγος από ένα άγιο άνθρωπο, παρά όλο τα πλούτη της γης. Αυτό το γνωρίζουν καλύτερα οι πονεμένοι, οι οποίοι μπορούν να έχουν τα πάντα σε αυτή τη γη, εκτός από τη χαρά. Η χαρά ευτυχώς δεν αγοράζεται με χρήματα, αλλά με την επικοινωνία με το Θεό και τους ανθρώπους, που ευτυχώς και πάλι προσφέρεται δωρεάν από το δωρεοδότη Χριστό.